Odory z sieci, czyli jak zjeść tę żabę… Smuga cienia

zobacz artykuł w wersji pdf pdf  

Trudno oczekiwać, aby ścieki pachniały miętą, jednak pomiędzy niejasnym „drożdżowym” zapachem a wyjątkowo doskwierającymi wyziewami jest jakaś granica. Szczególnym problemem uciążliwości dla otoczenia jest siarkowodór – wprawdzie jest go relatywnie mało (to tylko ok. 5% emisji gazów wobec np. ok. 70% metanu), jednak to właśnie siarkowodór odpowiada zarówno za uciążliwość, jak też korozję betonów (żelbetu). Przy odpowiedniej emisji siarkowodoru jakąś iluzją stają się różne strefy ochrony sanitarnej, z drugiej strony pewien paradoks – naprawdę groźne stężenia siarkowodoru są praktycznie niewyczuwalne.

Wskaźniki, wskaźniki…
Szczególnie intensywny (i nie zawsze zasadny) rozwój kanalizacji zbiorczej w Polsce doprowadził do dość dziwnej sytuacji – w oparciu o i tak niepełne i nie do końca zasługujące na zaufanie informacje można spodziewać się, że w ok. 20% polskich gmin jednostkowe ceny ścieków są zbliżone, a nawet wyższe od analogicznych w Niemczech. Można się tu doszukiwać różnych mniej lub bardziej cudownych wyjaśnień tego zjawiska, jednak podstawowym problemem pozostaje nieliczenie się z kosztami budowy i eksploatacji kanalizacji zbiorowej. O ile np. w rozwiniętych krajach europejskich jako minimalne dla kanalizacji zbiorowej powszechnie akceptowane jest obciążenie 150 mieszkańców/1 km sieci, to w Polsce wprowadzono wskaźnik 120 mieszkańców/km sieci, który i tak nie jest przestrzegany. Zamiast jednostkowych długości na poziomie 7-9 m/mieszkańca przeciętny polski wskaźnik na terenach wiejskich to jednak ok. 12 m.

Konsekwencjami nadmiernego wydłużenia sieci kanalizacyjnej są zarówno nadmierne koszty, jak też pogorszenie hydrauliki sieci. Ten ostatni czynnik, w powiązaniu z niekorzystną dla grawitacyjnego odprowadzania ścieków rzeźbą powierzchni terenu (dominuje na obszarze Polski), zasługuje na szczególne względy. W powiązaniu z niewłaściwą identyfikacją warunku samooczyszczania (wbrew koncepcjom obecnym w polskiej literaturze nie jest to prędkość, ale wartość spadku generującego siłę sprawczą ruchu – naprężenie styczne τ przy dnie) prowadzi to do powstania warunków wyjątkowo sprzyjających rozwojowi procesów gnilnych w kanałach oraz komorach licznie występujących przepompowni ścieków. Oddzielny problem to punkty zlewne oraz obsługujące je kolektory grawitacyjne.

Fot. Filtr podwłazowy (z arch. Ecol-Unicon).

Filtry
O ile mamy do czynienia z emisją punktową z obiektów posiadających stałą obsługę, to zagadnienie można w miarę prosto rozwiązać, np. przez uszczelnienie obiektu i zastosowanie mniej lub bardziej skomplikowanego specjalnego filtru. Znacznie gorsza sytuacja ma miejsce w przypadku obiektów liniowych – obsługa urządzeń musi być jednoznacznie prosta, sprowadzać się np. do wymiany specjalnych pakietów, a same urządzenia nie mogą wymagać dostaw energii. Równocześnie użyty materiał wypełnień nie może np. upłynniać się pod wpływem siarkowodoru. Stąd na szczególną uwagę zasługują filtry z odpowiednimi wypełnieniami np. impregnowanym węglem aktywnym.

Obiekty takie, jak otwory z przepompowni ścieków, czy też komory rozprężne za przewodami tłocznymi, mogą być zaopatrzone w specjalne kominki. Z kolei włazy kanalizacyjnych studzienek rewizyjnych w strefie przebywania ludzi powinny być hermetyzowane, względnie należy stosować specjalne filtry podwłazowe (fot.). Bardzo ważnym elementem są tu zabezpieczenia przed przedostawaniem się wód opadowych i błota do filtru – stąd elementem niezbędnym pozostaje zasyfonowanie i osadnik.

Podsumowując, na rynku obecna jest oferta różnych wyrobów. Według mnie nie wszyscy oferenci zasługują na zaufanie, a ważne jest aby w praktyce stosować rozwiązania sprawdzonych producentów, szczególnie dysponujących odpowiednimi atestami.

prof. dr hab. inż. Ziemowit Suligowski

Fot. Filtr podwłazowy (z arch. Ecol-Unicon).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij