Wstępna analiza rynku kotłów na biomasę w Polsce. Sektor w natarciu


Reklama

Pompa ciepla Stiebel Eltron

zobacz artykuł w wersji pdf pdf  pdf

Pomimo ciągłej dominacji na rynku urządzeń wykorzystujących paliwa konwencjonalne zauważalny jest rozwój sektora produkcji kotłów na biopaliwa stałe oraz ich rosnący udział w ofertach polskich producentów.
Zgodnie z szacunkami GUS w 2011 roku liczba gospodarstw domowych w Polsce wynosiła 13,5 mln, z czego ponad 45% stanowiły domy jednorodzinne wolnostojące i w zabudowie szeregowej, czyli ok. 6 mln gospodarstw w większości posiadających własne źródło ogrzewania – potencjalnych użytkowników biomasy.



Według szacunków Instytutu Energetyki Odnawialnej (IEO) w Polsce użytkowanych jest ok. 90 tys. kotłów na biomasę. Ze względu na szeroki zakres mocy urządzeń dostępnych na rynku (od kilku do kilku tysięcy kW) znajdują one zastosowanie w indywidualnych gospodarstwach domowych oraz w większych obiektach, np. halach, magazynach czy w budynkach użyteczności publicznej. Szacowana roczna sprzedaż urządzeń grzewczych wykorzystujących biomasę to około 20 tys. sztuk. Polscy producenci eksportują swoje produkty głównie do Niemiec, Hiszpanii, Republiki Czeskiej oraz na Ukrainę.

Według IEO na polskim rynku istnieje ok. 60 producentów urządzeń wykorzystujących ten rodzaj paliwa. W większości są to małe przedsiębiorstwa o zatrudnieniu do dwudziestu osób. Niewielki ułamek ich oferty obejmuje również inne instrumenty grzewcze, m.in. kominki oraz piece. Systematycznie wzrasta udział kotłów na biomasę w ofertach firm, także w zakresie urządzeń spalających biomasę jako paliwo dodatkowe bądź zastępcze, a także kotłów wielopaliwowych, przy czym na rodzimym rynku funkcjonują również przedsiębiorstwa wytwarzające wyłącznie urządzenia do spalania biomasy. Większość firm funkcjonuje w województwach wielkopolskim i śląskim. Producentów kotłów, którzy wykorzystują biomasę, przedstawiono na rysunku 1 i sklasyfikowano według województw.

Charakterystyka urządzeń


Małe kotły na biomasę obejmują kilka popularnych technologii skierowanych do prywatnych odbiorców na potrzeby centralnego ogrzewania oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej.

Na rynku dostępne są różne rodzaje kotłów, sklasyfikowane według rodzaju paliwa, stopnia automatyzacji i specyfiki konstrukcji. W kategorii kotłów, gdzie biomasa jest paliwem podstawowym, dominują jednak kotły zasilane peletem drzewnym oraz drewnem kawałkowym, chociaż dostępne są również te wykorzystujące słomę pod różnymi postaciami oraz odpady drzewne, tj. wióry, zrębki i trociny. Rysunek 2 przedstawia podział kotłów na biomasę dostępnych na krajowym rynku ze względu na rodzaj wykorzystywanego w procesie spalania paliwa podstawowego.


Urządzenia powszechnie wykorzystywane to kotły ze spalaniem górnym, których największą zaletę stanowi niska cena, kotły ze spalaniem dolnym, mające wyższą sprawność od wymienionych uprzednio, nowoczesne kotły zgazowujące drewno, kotły wielopaliwowe przystosowane do spalania biomasy różnego pochodzenia oraz najbardziej zaawansowane technologicznie kotły retortowe, wyposażone w automatyczny podajnik paliwa i zasilane peletem, trocinami oraz zrębkami.

Kotły na biomasę współpracują z automatyką pogodową, a także domowymi instalacjami centralnego ogrzewania. Najnowocześniejszy sprzęt grzewczy bazuje na wysokich standardach komfortu, bezpiecznej obsłudze, efektywności oraz normach emisyjnych, wskutek stosowania sond lambda, automatycznych podajników paliwa oraz automatycznego oczyszczania i odpopielania powierzchni grzewczych. Coraz powszechniejszy kierunek rozwoju kotłów wyznacza integracja tych urządzeń z instalacjami odbioru energii, m.in. kolektorami słonecznymi. W tym celu wykorzystuje się magazyny ciepła.


Ceny urządzeń i okres gwarancji
Jednostkowe ceny kotłów na biomasę w najpopularniejszym segmencie urządzeń do 40 kW oscylują wokół 200 zł/kW, natomiast najwyższe koszty dotyczą automatycznych kotłów na pelet i wynoszą średnio około 600 zł/kW.

Analiza cen wykazuje bliskie podobieństwo kosztów urządzeń o mocy 20-30 kW do kotłów, których moc wynosi 5-10 kW. Największa stabilność cenowa dotyczy kotłów zasilanych drewnem kawałkowym, które są najtańsze na rynku. Średni jednostkowy koszt tego sprzętu wynosi ok. 207-335 zł/kW. Na rysunku 3 przedstawiono średnie ceny kotłów według zastosowanych paliw. Widoczna tu prawidłowość wskazuje na spadek ceny jednostkowej (zł/kW) wraz ze wzrostem mocy.

Większość producentów oferuje pięcioletnie gwarancje na zakupiony sprzęt. Dłuższy okres gwarancji przewidziany jest dla urządzeń wykorzystujących drewno kawałkowe oraz automatycznych kotłów na pelet, zaś średnia długość gwarancji wynosi ok. 4,5 roku. Zestawienie długości okresów gwarancji urządzeń przedstawiono na rysunku 4.

Perspektywy rozwoju sektora
Rozwój sektora wiąże się jednoznacznie z równoległym rozwojem technologii. Obecnie dostępne urządzenia do spalania biomasy osiągają wysokie wskaźniki efektywności energetycznej – nawet 94% (automatyczne kotły na pelet). Rozwijane są ponadto kierunki prowadzące do automatyzacji obsługi kotłów oraz uelastycznienia ich pracy z innymi źródłami przy zachowaniu efektu ekologicznego.

Istnieje kilka mechanizmów wsparcia technologii ogrzewania w oparciu o spalanie biomasy. Korespondują z nimi programy ograniczania niskiej emisji szkodliwych substancji do atmosfery poprzez likwidację nieefektywnych źródeł ciepła i zastępowanie ich rozwiązaniami ekologicznymi oraz energooszczędnymi. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej realizuje program dopłat dla osób fizycznych na budowę domów energooszczędnych. Na podstawie wskaźników energetycznych dotyczących rocznego jednostkowego zapotrzebowania na energię użytkową danego obiektu w celach grzewczych i wentylacji istnieje możliwość dofinansowania kredytu. Stanowi to duże ułatwienie dla osób zainteresowanych zakupem urządzeń opalanych biomasą. Innym planowanym programem NFOŚiGW, dotyczącym m.in. ogrzewnictwa w kontekście odnawialnych źródeł energii, jest „Prosument”, czyli system dofinansowań do mikroinstalacji OZE dla gospodarstw domowych.

Ostatnim aspektem mającym wpływ na rozwój sektora jest projektowana ustawa o odnawialnych źródłach energii, która zakłada ograniczenie wsparcia dla współspalania biomasy w energetyce zawodowej. Ze względu na wysoki udział w rynku tego rodzaju wykorzystania biopaliw stałych, ich ceny  gwałtownie wzrosły, przyczyniając się jednocześnie do wzmożonego importu biomasy. Po wprowadzeniu zapowiedzianych zmian w ustawie ceny paliwa stosowanego w „zielonych” kotłach spadną do poziomu konkurencyjnego w stosunku do paliw powszechnie dzisiaj stosowanych oraz zwiększy się dostępność biomasy dla odbiorów indywidualnych.

Joanna Bolesta,
Grzegorz Kunikowski

Źródła:
Główny Urząd Statystyczny (2012). Zużycie energii w gospdarstwach domowych w 2009 r., Warszawa.
Główny Urząd Statystyczny (2013). Gospodarstwa domowe w 2011 roku  – wyniki spisu ludności i mieszkań w 2011 r., Warszawa.
Raport Instytutu Energetyki Odnawialnej „Rynek kotłów i urządzeń na biomasę w Polsce – Podsumowanie 2012 r.”, pierwsza edycja raportu.

Rys. 1. Producenci kotłów na biomasę według województw. Opracowanie IEO.
Rys. 2. Charakterystyka kotłów na biomasę dostępnych na rynku według rodzaju paliwa podstawowego. Opracowanie IEO.
Rys. 3. Średnie ceny jednostkowe kotłów, według rodzaju stosowanego paliwa, na podstawie ofert z 2012 roku, opracowanie IEO.
Rys. 4. Okres gwarancji producentów kotłów na biomasę. Opracowanie IEO.

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij