Zmiany na rynku urządzeń c.o. (1). Grzanie z klasą

zobacz artykuł w wersji pdf pdf  pdf

Oznakowanie klasami energetycznymi urządzeń zużywających energię stosowane jest już powszechnie w Europie dla wielu grup produktów. Dotyczy to nie tylko urządzeń AGD, takich jak lodówki i pralki, ale również pomp obiegowych c.o. czy klimatyzatorów. 13 marca 2013 roku Komisja Europejska zakończyła wieloletnie prace nad objęciem wymaganiami etykietowania energetycznego kolejne grupy produktów m.in. kotłów i urządzeń grzewczych zasilanych gazem, olejem i energią elektryczną. Przepisy te powinny ukazać się w maju lub czerwcu 2013 r., po wcześniejszej pozytywnej decyzji Parlamentu Europejskiego.

Rys. W ramach projektu Lot 1 planowane są dwa rozporządzenia o wymogach ecodesign i oznakowania energetycznego urządzeń grzewczych centralnego ogrzewania (prawdopodobnie w 06.2013).

Równolegle pojawiło się rozporządzenie o wymogach ekologicznych dla tej samej grupy urządzeń grzewczych. Wg ekspertów w opisywanych przepisach nie powinny wystąpić już żadne zasadnicze zmiany. W maju lub czerwcu powinny zostać opublikowane w oficjalnym dzienniku Unii Europejskiej.

Powody wprowadzenia oznakowania

W ostatnich latach w wielu europejskich krajach utrwaliła się sprzedaż urządzeń grzewczych o stosunkowo niskiej efektywności. Można też zauważyć niewielkie udziały rynkowe urządzeń korzystających z odnawialnych źródeł energii (np. pomp ciepła) oraz kogeneracji ciepła i prądu. Jednym z głównych powodów swoistego „zabetonowania” się rynków urządzeń grzewczych jest fakt, że użytkownicy końcowi przeważnie opierają swoje decyzje zakupowe na kosztach zakupu produktów, a nie na całkowitych kosztach cyklu życia. Dobrym przykładem urządzeń o wyższych kosztach inwestycyjnych i niskich kosztach cyklu życia są pompy ciepła.
Ponadto informacje na temat energooszczędności przekazywane potencjalnym nabywcom są często niewystarczające, co prowadzi do wyraźnej asymetrii informacji między producentami a użytkownikami końcowymi, w szczególności, gdy w przyszłości połączone będą ze sobą kolejne urządzenia i technologie. Innym problemem jest występowanie wzajemnie wykluczających się interesów, na przykład: właściciel budynku, który kupuje i instaluje urządzenie grzewcze, może dążyć do obniżenia kosztów zakupu urządzeń, ale najemca może płacić w konsekwencji wyższe rachunki za energię. Obecni klienci w praktyce nie mają też możliwości porównania efektywności różnych technologii grzewczych (bo jak porównać w praktyce sprawność kotła kondensacyjnego 107% ze współczynnikiem COP = 4,4 w warunkach A7W35 dla pompy ciepła?). Ponadto firmom, które sprzedają oraz instalują urządzenia grzewcze, często brakuje rzetelnych informacji na temat zastosowania technologii OZE i kogeneracji, potrzebnych do przekazania użytkownikom końcowym.

Tabela 1. Podział klas energetycznych dla pomp ciepła wg projektu Lot1 z 13.03.2013 r. Oznaczenia: EPC S/W – elektryczne pompy ciepła typu solanka/woda, EPC P/W – elektryczne pompy ciepła typu powietrze/woda, GPC P/W – gazowe pompy ciepła typu powietrze/woda, UKOG – urz. kogeneracyjne, KKON – kotły kondensacyjne, KNKON – kotły niekondensacyjne, KEL – kotły elektryczne.
* W projekcie rozporządzenia pompy ciepła niskotemperaturowe LT to takie pompy ciepła typu powietrze/woda, które nie są w stanie osiągnąć temperatury zasilania wody grzewczej > 52oC dla parametrów A-7W35.



Tabela 2. Wymogi klas energetycznych dla pomp ciepła wg projektu LOT1. * W projekcie Lot 1 pompy ciepła niskotemperaturowe LT to takie pompy ciepła typu powietrze/woda, które nie są w stanie osiągnąć temperatury zasilania wody grzewczej
>52oC dla parametrów A-7W35.

Wprowadza ona skalę A-G, używaną dla tradycyjnych gazowych i olejowych kotłów grzewczych. Ponadto wysokie klasy A+, A++ i A+++ są przeznaczone do promowania i urządzeń korzystających z odnawialnych źródeł energii oraz urządzeń kogeneracyjnych. Ujednolicone oznakowanie będzie dostępne dla użytkowników końcowych w postaci „fiszki” na urządzeniu w instrukcji obsługi i instalacji, w internecie oraz w reklamach. Zgodnie z oceną skutków regulacji urządzenia grzewcze są odpowiedzialne za około 16% całkowitego zużycia energii brutto w UE-27 (które w przybliżeniu równe jest rocznemu zużyciu energii brutto Francji. Celem opisywanych regulacji (rys.) jest efektywne zmniejszenie zużycia energii z tych urządzeń.

Dyrektywa 2010/30/EU o oznakowaniu energetycznym urządzeń energetycznych przewiduje wprowadzenie klas efektywności energetycznej dla wszystkich urządzeń zużywających energię, w tym dla urządzeń grzewczych centralnego ogrzewania. W zatwierdzonym przez Komisję Europejską rozporządzeniu, jako aktu delegowanego Dyrektywy 2010/30/EU w zakresie Lot 1, występuje podział klas energetycznych dla urządzeń grzewczych, pokazany w tabeli 1.
Podstawą przypisania urządzenia do konkretnej klasy energetycznej jest wyliczona wartość sezonowego współczynnika efektywności urządzenia. Określa on stosunek wykorzystanej energii do zużytej energii pierwotnej. Wartość współczynnika nakładu energii pierwotnej w ramach tego rozporządzenia została zmodyfikowana w taki sposób, że nie obejmuje energii związanej z transportem paliwa. Przyjęto, że średni europejski współczynnik nakładu energii pierwotnej dla energii elektrycznej wynosi 2,5 (nie uwzględniono strat przesyłowych energii elektrycznej), a dla gazu ziemnego lub olejowego wynosi on 1,0 (a nie 1,1, czyli również bez strat przesyłowych energii).
W trakcie wieloletnich negocjacji projektu rozporządzenia dot. Lot 1 zrezygnowano z pierwotnego planu umieszczenia na etykietach energetycznych wartości współczynnika efektywności energetycznej ηs. Pozwoliłoby to lepiej rozróżniać efektywność urządzeń w ramach konkretnych klas energetycznych. Prawdopodobnie producenci urządzeń grzewczych będą jednak powszechnie używać współczynnika ηs w nowych reklamach urządzeń.
W przypadku wykorzystywania przez urządzenie grzewcze energii z odnawialnych źródeł oraz systemów kogeneracji ciepła i prądu możliwe będzie uzyskanie wysokiej efektywności powyżej 100%, a urządzenie może uzyskać klasę powyżej A (A+, A++, A+++).
Najwyższe klasy energetyczne A++ i A+++ będą w stanie osiągać tylko sprężarkowe pompy ciepła, zasilane energią elektryczną.

Trzy etapy
Projekt rozporządzenia przewiduje trzy etapy wprowadzenia oznakowania energetycznego urządzeń w ramach Lot 1:
* dobrowolny – możliwy od wprowadzenia i opublikowania w oficjalnym dzienniku urzędowym Unii Europejskiej od 07/2013,
* obowiązkowy ze skalą od G do A++ (bez obowiązku pokazywania A+++) – po 07/2015,
* obowiązkowy ze skalą od G do A+++ (z obowiązkiem pokazywania A+++) po 07/2018.
Już dziś można powiedzieć, że większość producentów urządzeń grzewczych zacznie stosować oznakowanie energetyczne już od momentu opublikowania rozporządzenia w oficjalnym dzienniku Unii Europejskiej, czyli prawdopodobnie w okolicach czerwca 2013 roku.

Pompy ciepła
* Pompy ciepła i klasy energetyczne A+, A++, A+++
Wg projektu oznakowania energetycznego (Lot 1) pompy ciepła będą mogły osiągać najwyższe klasy energetyczne (A+++, A++, A+) w klasyfikacji urządzeń grzewczych. Podstawą klasyfikacji jest współczynnik efektywności w odniesieniu do zużytej energii pierwotnej. Przykładowo kocioł elektryczny charakteryzuje się sprawnością w stosunku do energii końcowej wynoszącą ok. 97%, ale w stosunku do energii pierwotnej współczynnik efektywności ηs wynosi poniżej 40% (= 97%/2,5). Przyjęty współczynnik nakładu energii pierwotnej dla energii elektrycznej wynosi 2,5 i jest stosowany dla całego obszaru UE. W przypadku pomp ciepła tak liczony współczynnik efektywności powinien wynosić ponad 100%.
Dla przykładu – jeżeli wartość współczynnika SCOP sprężarkowej pompy ciepła typu solanka/woda wynosi 4,0, to współczynnik ηs = 4,0/2,5*100% = 160%, co oznacza, że pompa ciepła będzie mieć klasę energetyczną A++. Aby pompa ciepła mogła uzyskać klasę A+++, jej sezonowy współczynnik efektywności SCOP powinien wynosić min. 4,38. Podstawą do wyliczenia SCOP dla elektrycznie zasilanych sprężarkowych pomp ciepła jest norma prEN 14825:2012.
Podstawą do przyznawania klas energetycznych jest wartość sezonowej efektywności energetycznej pomp ciepła ηs oraz zastosowanie pompy ciepła wysoko- lub niskotemperaturowej (zgodnie z tabelą 2).
W kolejnym artykule omówione zostaną m.in. pompy niskotemperaturowe LT, których pojęcie wprowadzono w projekcie Lot 1, konsekwencje braku konieczności podawania współczynnika efektywności ηs na etykietach energetycznych, pakiety kotłów z kolektorami słonecznymi lub pompami ciepła, wymogi ecodesign dla urządzeń centralnego ogrzewania.
Paweł Lachman

Rys. W ramach projektu Lot 1 planowane są dwa rozporządzenia o wymogach ecodesign i oznakowania energetycznego urządzeń grzewczych centralnego ogrzewania (prawdopodobnie w 06.2013).

Tabela 1. Podział klas energetycznych dla pomp ciepła wg projektu Lot1 z 13.03.2013 r. Oznaczenia: EPC S/W – elektryczne pompy ciepła typu solanka/woda, EPC P/W – elektryczne pompy ciepła typu powietrze/woda, GPC P/W – gazowe pompy ciepła typu powietrze/woda, UKOG – urz. kogeneracyjne, KKON – kotły kondensacyjne, KNKON – kotły niekondensacyjne, KEL – kotły elektryczne.
* W projekcie rozporządzenia pompy ciepła niskotemperaturowe LT to takie pompy ciepła typu powietrze/woda, które nie są w stanie osiągnąć temperatury zasilania wody grzewczej > 52oC dla parametrów A-7W35.

Tabela 2. Wymogi klas energetycznych dla pomp ciepła wg projektu LOT1. * W projekcie Lot 1 pompy ciepła niskotemperaturowe LT to takie pompy ciepła typu powietrze/woda, które nie są w stanie osiągnąć temperatury zasilania wody grzewczej > 52oC dla parametrów A-7W35.

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij