ABC wentylacji. Wymiana w warsztacie

zobacz artykuł w formie pdf  zobacz pdfa zobacz pdfa       

Warsztat mechaniczny to nie tylko miejsce, gdzie odbywają się różnego rodzaju prace związane z obróbką elementów metalowych, tj. toczenia, skrawanie, szlifowanie, ale również wiele prac pomocniczych (spawanie, malowanie i inne). Oprócz hali głównej, w której zamontowane są maszyny, istnieją inne pomieszczenia pomocnicze, które muszą być wentylowane, tj. magazyny smarów, chłodziwa, paliw, skład części zapasowych, narzędziownia i inne.

rodzaj pyłu
v1
v2
drobny pył metalowy
9 do 12
10 do 14
drobne opiłki metalowe
16 do 18
18 do 20
drobny pył mineralny
11 do 1212 do 14
gruby pył mineralny
12 do 1414 do 16

W wyżej wymienionych przewiduje się wentylację mechaniczną, teoretycznie o krotnościach:

* magazyn olejów, chłodziwa, paliw przy:
– okresowym przebywaniu ludzi – w = 1,5 w/h,
– przy stałym przebywaniu ludzi – N = 1,5 w/h, W = 2,5 w/h,
* skład części zapasowych – W = 1 w/h,
* narzędziownia – N = 1 w/h, W = 2 w/h.

Ponadto wentylować trzeba całe zaplecze socjalne, tj. szatnie, natryski, pokój śniadań, WC, minibiuro i inne.
W głównej hali, gdy procesy obróbki metali odbywają się na mokro, wystarczy wykonać wentylację mechaniczną nawiewno-wywiewną o krotności od 3-6 w/h, a do procesów pomocniczych wydzielić miejsca z odciągami miejscowymi.
W zależności od wielkości hali produkcyjnej należy zastanowić się nad zastosowaniem kurtyn powietrznych we wszystkich wrotach hali.
Drobne prace pomocnicze wykonuje się na ogół przy stołach warsztatowych, które wymagają odciągów miejscowych, przy czym prędkość porywania w miejscu powstawania zanieczyszczeń ma wynosić co najmniej 0,5 m/s, a prędkość transportu > 10 m/s.
W przypadku stosowania szlifierek przenośnych i zastosowania obudowy z rusztem: prędkość porywania winna wynosić od 1 do 2 m/s na 1 m2 powierzchni rusztu lub vx >= 0,8-1,2 m/s na ruszcie lub nie mniej niż 8,5 m3/s na 1 m2 otworu roboczego obudowy oraz prędkości transportu > = 18 m/s.
Przy spawaniu drobnych elementów (ssawka lub okap) vx = 0,5-0,75 m/s, vt = 15 m/s.
Przy malowaniu znaczników (obudowa) vx = 0,3 m/s w otworze obudowy, vt = 8-10 m/s. Każda z maszyn pracujących w zakładzie mechanicznym posiada DTR, w której podane są warunki eksploatacji, stosowane emulsje, chłodziwa itp. Współczesne obrabiarki posiadają wmontowane ssawki, obudowy, które należy włączyć do instalacji odciągów miejscowych.

Ogólne zasady stosowania odciągów miejscowych zakończonych ssawkami, obudowami, okapami itp. są znane, lecz należy przypomnieć, że w zakładzie mechanicznym istnieje zagrożenie uszkodzenia ciała ze względu na elementy wirujące maszyn. Dlatego też dla przypomnienia:

* należy określić obszar i sposób wydzielania się zanieczyszczeń, ich rodzaj, ilość, charakter ruchu cząsteczek zanieczyszczeń, sposób obsługi maszyny,
* należy ustalić sposób, ze względu na ww., usuwania zanieczyszczeń,
* element instalacji odciągowej należy umieścić tak, aby obszar jego oddziaływania obejmował cały obszar zanieczyszczony i tak, aby prędkość porywania na jego obrzeżach była właściwa,
* element jw. należy umieścić tak, aby ruch cząsteczek zanieczyszczonego powietrza był zgodny z kierunkiem odciąganego powietrza, tj. wektor prędkości odciąganego powietrza i prędkość cząsteczek zanieczyszczonego powietrza powinny być możliwie równoległe i współkierunkowe.

W zakładach mechanicznych stosujemy:

* ssawki swobodnie usytuowane – gdy czynnik szkodliwy dla zdrowia wydziela się w niewielkim obszarze, jego stężenie jest małe, jej użytkowanie jest zmienne w czasie dla stanowisk pracy, gdzie wydzielają się niewielkie ilości pyłów, par i gazów,
* ssawki zamontowane na stałe w miejscu wydzielania się zanieczyszczeń, głównie przy szlifierkach, polerkach, przy czym nie mogą one:
– przeszkadzać w obsłudze maszyn,
– muszą stanowić osłonę obracających się narzędzi,
– muszą mieć kształty uniemożliwiające gromadzenie się odpadków, a prędkość przepływu powietrza powinna być taka, by przetransportować je do osadnika.

Największym problemem jest zapylenie spowodowane pracą szlifierek do metali. Wskaźnikowo można określić ilość odciąganego, zanieczyszczonego powietrza w zależności od średnicy tarczy.
Przyjmuje się ilość odciąganego powietrza od 1, 2 do 2,5 m3/h na 1 mm średnicy tarczy. Można też przyjąć:
* dla polerek wojłokowych – 3 do 4 m3/h na 1 mm średnicy tarczy,
* dla tarcz polerskich materiałowych – 4 do 6 m3/h na 1 mm średnicy tarczy.

Prędkość odciąganego powietrza zależy od rodzaju i granulacji pyłu powstającego podczas procesów szlifowania lub polerowania przy założeniu:
* v1 –prędkość w ssawce, szczelinie itp. (m/s),
* v2 – prędkość zapylonego powietrza w przewodzie transportowym (m/s) pokazano w tabeli.
Mgła olejowa, dym oraz wilgoć usuwane znad obrabiarek mogą być oddzielone w filtrach wstępnych, następnie w elektrofiltrze, a odzyskane powietrze, praktycznie bez strat ciepła lub po niewielkim dogrzaniu, może być ponownie nawiewane do pomieszczeń warsztatu.
Dorota Węgrzyn

ekspert: Krzysztof Nowak
Uniwersal
32 203 87 20 wew. 102
krzysztof.nowak@uniwersal.com.pl
www.uniwersal.com.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij