Zmiany na rynku urządzeń c.o. (2). Ekologiczne wymogi

zobacz artykuł w formie pdf zobacz pdfa zobacz pdfa zobacz pdfa 

Tak jak zapowiedziano w artykule pt. „Grzanie z klasą” („Magazyn Instalatora” 6-7/2013 – przyp. red.) dziś omówione zostaną m.in. pompy niskotemperaturowe LT, których pojęcie wprowadzono w projekcie Lot 1, konsekwencje braku konieczności podawania współczynnika efektywności ηs na etykietach energetycznych, pakiety kotłów z kolektorami słonecznymi lub pompami ciepła oraz  wymogi ecodesign dla urządzeń centralnego ogrzewania.

Pompy ciepła LT
W projekcie Lot 1 wprowadzono specjalne pojęcie pomp ciepła niskotemperaturowych LT. Są to pompy ciepła typu powietrze/woda, które nie są w stanie osiągnąć temperatury zasilania wody grzewczej > 52oC dla parametrów A-7W35. W przypadku pozostałych pomp ciepła na etykiecie podawane są klasy energetyczne zarówno dla zastosowań temperatur 35oC, jak i 55oC.
W projekcie Lot 1 dla oceny efektywności pomp ciepła typu powietrze/woda wprowadzono definicje warunków klimatu umiarkowanego, chłodnego i ciepłego, gdzie „warunki klimatu umiarkowanego”, „warunki klimatu chłodnego” i „warunki klimatu ciepłego” oznaczają warunki temperaturowe właściwe odpowiednio dla następujących europejskich miast: Strasburg, Helsinki i Ateny.

Obszar Polski jest w całości zaliczony do klimatu chłodnego. Warto pamiętać o tym, że klasy energetyczne dla pomp ciepła typu powietrze/woda, występujące na etykietach energetycznych, podawane są dla warunków klimatu umiarkowanego (Strasburg).
Różnicę między poszczególnymi klasami energetycznymi sięgają od kilku do ponad dwudziestu procent (np. dla klasy A wynosi 8% sezonowego współczynnika, dla klasy A++ sięga 25% – tabela 2; artykuł pt. „Grzanie z klasą”, „MI” 6-7/2013, s. 27 – przyp. red.).

Oznacza to, że bardzo trudno będzie porównać klientowi efektywność produktów – szczególnie w wyższych klasach energetycznych bez podania dodatkowo współczynnika efektywności.
Dla przykładu – w przypadku gdy np. pompa ciepła dla średnich temperatur zasilania c.o. charakteryzuje się współczynnikiem efektywności 99%, osiąga współczynnik A+.

Taką samą klasę A+ osiągnie pompa ciepła, która ma współczynnik 124%, mimo tego że różnica w efektywności sięga aż 25%.
Z kolei pompa ciepła, która charakteryzuje się współczynnikiem 126%, osiągnie klasę A++ mimo różnicy w stosunku do efektywności poprzedniej pompy ciepła tylko 2% współczynnik efektywności.
Zdaniem autora jedynym racjonalnym rozwiązaniem jest wprowadzenie obowiązku podawania współczynnika efektywności na etykietach energetycznych. W przeciwnym razie będzie panować spore zamieszanie związane z brakiem możliwości dokładniejszego porównania efektywności energetycznej przez klientów.

Pakiety
Rozporządzenie o oznakowaniu energetycznym urządzeń grzewczych dopuszcza możliwość etykietowania pakietów np. kotłów kondensacyjnych z kolektorami słonecznymi czy pompami ciepła. Kotły gazowe (kondensacyjne) mogą osiągnąć sezonowy współczynnik efektywności, którego wartość przekracza 90% (w odniesieniu do zużycia energii pierwotnej związanej ze zużyciem gazu oraz energii elektrycznej kotła). W takim przypadku będą oznaczane klasą energetyczną A. Przy zastosowaniu dodatkowego systemu solarnego, np. do podgrzewania wody użytkowej, możliwe będzie uzyskanie klasy A+.

Osiągniecie klasy energetycznej A+ będzie możliwe przy zastosowaniu wysokoefektywnej kogeneracji: produkcji ciepła i energii elektrycznej.
W przypadku zastosowania pakietu kotła z kolektorami słonecznymi zadaniem instalatora będzie wykonanie obliczenia łącznej efektywności pakietu. Będzie to wykonywane na specjalnym arkuszu dostarczanym przez producenta pakietu. W przypadku gotowych pakietów bardzo prawdopodobne jest to, że takie arkusze przygotuje i wypełni już sam producent.

projekt Lot 1

W wielu krajach europejskich wzrasta znaczenie technologii hybrydowych np. kotła gazowego z pompą ciepła. Jest to związane z wymogami krajowymi w zakresie minimalnego udziału OZE w nowo budowanych i modernizowanych budynkach. Pompa ciepła korzystająca z powietrza jako dolnego źródła ciepła może pracować np. do temperatury zewnętrznej 0oC, poniżej pracuje tylko kocioł grzewczy.
Pozwala to na przekazanie od 30 do 50% energii z OZE i uzyskać końcową klasę energetyczną dla pakietu A+. Duże znaczenie związane z obniżeniem kosztów ogrzewania mają takie rozwiązania w istniejących budynkach (retrofit).

projekt Lot 1

Wymogi ecodesign

W ramach projektu drugiego rozporządzenia wprowadzone są wymogi ekologiczne (ecodesign) dla gazowych, olejowych i elektrycznych urządzeń centralnego ogrzewania do 400 kW. W tabeli 1 zawarte są podstawowe typy wymogów dla różnych grup urządzeń objętych rozporządzeniem.
Wymogi dotyczące urządzeń grzewczych będą wprowadzane etapami i będą stopniowo zwiększać się po 2, 3, 4, 5 latach od momentu opublikowania w oficjalnym dzienniku Unii Europejskiej (prawdopodobnie będzie to 06.2013 r.). Wymogi te będą dotyczyć tylko nowych urządzeń produkowanych po 06.2015 r. Na rys. 1 pokazane są wybrane urządzenia, które zostaną wycofane ze sprzedaży oraz podstawowe wymogi dla urządzeń, które pozostaną w sprzedaży. Wprowadzenie tak ostrych wymogów oznacza zwiększenie znaczenia gazowych i olejowych kotłów kondensacyjnych. Od 2015 r. Komisja Europejska narzuca wysokie wymogi dotyczące m.in. efektywności dla pomp ciepła typu powietrze/woda czy głośności urządzeń. Spowoduje to zapewne kolejne zmiany w konstrukcjach wielu pomp ciepła, które korzystają z ciepła zgromadzonego w powietrzu. Kolejna zmiana to wzrost sprzedaży urządzeń wysokoefektywnej kogeneracji (produkcji ciepła i energii elektrycznej).
Wg szacunków autora ilość istniejących, zainstalowanych urządzeń grzewczych, które nie spełniałyby nowych wymogów ecodesign, jakie będą obowiązywać w Europie w 2015 roku, przekracza 90%! Wprowadzenie wymogów dla oznakowania CE urządzeń grzewczych spowoduje (a właściwie już spowodowało) duże zmiany w zakresie technologii grzewczej. W każdej grupie produktów Komisja Europejska wyśrubowała wymogi, narzucając w konsekwencji spore zmiany konstrukcyjne urządzeń.

Szczegółowe wymogi
Komisja Europejska narzuciła istotne wymogi ekologiczne dla każdej technologii urządzeń centralnego ogrzewania, w tym również dla pomp ciepła. Dotyczą one minimalnej efektywności pomp ciepła, maksymalnej głośności i emisji NOx (gazowe pompy ciepła).

* Wymogi dotyczące m.in. efektywności
Wymogi dotyczą nie tylko pomp ciepła, ale też dodatkowych, wspomagających pompę ciepła źródeł ciepła, np. kotłów elektrycznych (tabela 2).
Przyjęcie etykiet energetycznych będzie mieć ogromne znaczenie dla rozwoju rynku pomp ciepła. Dla przykładu Duńska Agencja energetyczna przeliczyła wg reguł projektu Lot 1 sezonowe współczynniki efektywności ponad 370 różnych typów pomp ciepła sprzedawanych w Danii. Zdecydowana większość typów pomp ciepła ma klasę energetyczną A++, A+. Zdarzają się też urządzenia o stosunkowo niskiej klasie energetycznej A, jednak kilka procent pomp ciepła osiąga najwyższą możliwą klasę energetyczną A+++.
Aby uzyskać wartość klasycznego sezonowego współczynnika efektywności SCOP, należy pomnożyć współczynnik sezonowy efektywności przez wartość współczynnika nakładu energii pierwotnej dla energii elektrycznej równego 2,5.
* Wymogi dotyczące maksymalnej głośności pomp ciepła
W tabeli 3 zawarte są wymogi dotyczące głośności pomp ciepła. Wymogi te będą obowiązywać od 06.2015 r. Warto wspomnieć, że obecnie ponad połowa będących w sprzedaży pomp ciepła nie spełnia przyszłych wymogów w zakresie maksymalnego poziomu mocy akustycznej.
* Wymogi dotyczące maksymalnej emisji NOx gazowych pomp ciepła

Wymogi dotyczące emisji tlenków azotu podane są w tabeli 4. Wymogi wchodzą dopiero po 5 latach od opublikowania rozporządzenia.

Co po 2015 r.?
Opisywanie projekty rozporządzeń Komisji Europejskiej z marca 2013 r. nie ulegną prawdopodobnie żadnym istotnym zmianom i zostaną opublikowane w Oficjalnym Dzienniku Unii Europejskiej pod koniec maja lub na początku czerwca 2013 r. Wprowadzenia obowiązku stosowania klas energetycznych dla urządzeń grzewczych centralnego ogrzewania i dodatkowych wymogów związanych z oznakowaniem CE zmieni w szybkim czasie rynek urządzeń grzewczych w Europie. Zmiany na rynku bez wspomnianych regulacji zachodziłyby zbyt wolno, czego dobrym przykładem jest rynek urządzeń grzewczych w większości krajów europejskich. Obecnie udział urządzeń posiadających klasę energetyczną powyżej klasy A na rynku urządzeń grzewczych jest mniejszy niż 10%.
Wprowadzenie nowych przepisów związanych z wymogami ecodesign oznacza istotne zwiększenie znaczenia przede wszystkim elektrycznych i gazowych pomp ciepła. Wycofanie kotłów olejowych gazowych o niskiej efektywności oznacza rozpowszechnienie zastosowania gazowych i olejowych kotłów kondensacyjnych. Wprowadzenie oznakowań energetycznych spowoduje też wzrost sprzedaży gazowych urządzeń wysokoefektywnej kogeneracji.
Jestem przekonany, że opisywane zmiany odbędą się z korzyścią nie tylko dla przyszłych klientów korzystających z bardziej efektywnych urządzeń grzewczych. Również firmy dystrybucyjne, projektanci i instalatorzy powinni spodziewać się dużych zmian w preferencjach klientów. Najwyższe klasy energetyczne dla pomp ciepła spowodują znaczny wzrost zainteresowania klientów tą technologią. Czeka nas sporo zmian na rynku i warto zawczasu się do tego przygotować.
Paweł Lachman

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij