Parametry powietrza w systemach wentylacyjno-klimatyzacyjnych. Powietrze w serwisie

zobacz artykuł w formie pdf zobacz pdfazobacz pdfa    

Brak wykonywania okresowych czynności serwisowych systemów wentylacyjno-klimatyzacyjnych może nie tylko wpłynąć na spadek jakości powietrza w budynku, ale także spowodować utratę gwarancji, a w skrajnym przypadku negatywnie wpłynąć na zdrowie użytkowników.

Prawodawstwo
Konieczność serwisowania systemów powietrznych HVAC to nie fanaberia producentów i instalatorów, ale przede wszystkich wymóg stawiany przez ustawodawców.
Według najnowszej obowiązującej normy PN-EN 13779 z 11 sierpnia 2008
„Wentylacja budynków niemieszkalnych. Wymagania dotyczące właściwości instalacji wentylacji i klimatyzacji”

zaleca się, aby wszystkie składowe instalacji wentylacji i klimatyzacji były przystosowane do przewidzianego celu, tj. były łatwe do czyszczenia, odporne na korozję, łatwo dostępne i bez zarzutu pod względem higienicznym.

Kolejnym aktem, wspominającym o konieczności prowadzenia konserwacji w układach wentylacji i klimatyzacji, jest Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 31 poz. 158, par. 37.1 określa, że: „Instalacje i urządzenia wentylacji mechanicznej i klimatyzacji powinny podlegać okresowemu przeglądowi lub czyszczeniu lub wymianie elementów instalacji zgodnie z zaleceniami producenta”.
Pozostałe akty szczegółowo opisują działania serwisowe w poszczególnych działach dotyczących wentylacji i klimatyzacji.
Podział norm branżowych określających działania serwisowe w instalacjach HVAC przedstawiono poniżej:

* PN-EN 13779, (wentylacja, klimatyzacja), „Wentylacja budynków niemieszkalnych. Wymagania dotyczące właściwości instalacji wentylacji i klimatyzacji”.
* Dz. U. nr 31, poz. 158, par. 37.1 (wentylacja, klimatyzacja), Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia urządzenia zakładu opieki zdrowotnej.
* Dz. U. nr 120, poz. 1134, (wentylacja, klimatyzacja) „W sprawie książki obiektu budowlanego”.
* PN-EN 12097, (wentylacja), „Wentylacja budynków – Sieć przewodów – Wymagania dotyczące elementów składowych sieci przewodów ułatwiających konserwację sieci przewodów”.
* EN 12237, (wentylacja), „Wytrzymałość i szczelność przewodów z blachy o przekroju kołowym”.
* EN 1507, (wentylacja), „Wytrzymałość i szczelność przewodów z blachy o przekroju prostokątnym”.
* PN-EN 15780:2011, (wentylacja, klimatyzacja), „Wentylacja budynków – Siec przewodów – Czystość systemów wentylacji”.
* PN-EN 15239, (wentylacja), „Wentylacja budynków – Charakterystyka energetyczna budynków — Wytyczne dotyczące kontroli instalacji wentylacji”.
* PN-EN 15240, (klimatyzacja), „Wentylacja budynków – Charakterystyka energetyczna budynków — Wytyczne dotyczące kontroli instalacji klimatyzacji”.
* PN-EN 378-3.2002, (klimatyzacja), „Instalacje ziębnicze i pompy ciepła. Wymagania dotyczące bezpieczeństwa i ochrony środowiska”.
* Ustawa z 20 kwietnia 2004 r., (klimatyzacja), „O substancjach zubożających warstwę ozonową”.
* PN-EN 12309, (klimatyzacja), „Urządzenia klimatyzacyjne absorpcyjne i adsorpcyjne i/lub wyposażone w pompy ciepła, zasilane gazem, o obciążeniu cieplnym nieprzekraczającym 70 kW”.

Analizując poszczególne wytyczne i normy, należy jednak pamiętać, że czyste powietrze to nie tylko wymóg ustawodawcy, ale przede wszystkim komfort i zdrowie dla użytkowników, zmniejszenie zagrożenia pożarowego, a także zwiększenie żywotności urządzeń oraz instalacji.

Serwis
Podział czynności serwisowych można podzielić analogicznie do opcji rozwiązań układów obróbki powietrza stosowanych w budynkach:
                 I – wentylacyjne,
                II – klimatyzacyjne,
                III – mieszane, tj. wentylacyjno-klimatyzacyjne.
Dodatkowo działania konserwacyjne można rozdzielić na serwis:
            * urządzeń  końcowych i elementów składowych (centrala wentylacyjna, jednostki klimatyzacji),
            * serwis samej instalacji, sieci przewodów wchodzących w skład całego systemu.
Do każdego systemu należy podejść indywidualnie z uwzględnieniem norm, wytycznych producenta oraz warunków pracy/eksploatacji urządzeń. Wykonanie odpowiednich czynności serwisowych będzie możliwe, dzięki odpowiedniemu przygotowaniu instalacji do tego już na etapie projektu i realizacji, dlatego przystępując do realizacji inwestycji, najlepiej zwrócić się do firm z doświadczeniem na rynku.

Działania serwisowe

Przystępując do realizacji prac konserwacyjnych, należy w pierwszej kolejności prześledzić szczegółowe normy branżowe. W przypadku urządzeń większość potrzebnych danych znajduje się w DTR i wytycznych producenta dla poszczególnych urządzeń. W przypadku instalacji należy zwrócić szczególną uwagę na szczelność i czystość zładu. Szczelność jest obecnie szczególnie ważna ze względu na rosnące wymagania dotyczące ograniczenia zużycia energii przez budynki, a więc też przez systemy HVAC. Dane dotyczące szczelności określają normy: EN 12097 oraz EN 12237 i EN 1507. Normą opisującą szczegółowo wymagania i procedury niezbędne do utrzymania czystości systemów wentylacyjnych jest norma EN 15780:2011. Niniejsza Norma Europejska uzupełnia normę EN 12097, która podaje wymagania dotyczące wymiarów, kształtu i umiejscowienia pokryw rewizyjnych do czyszczenia i obsługi sieci przewodów.

Ponadto norma EN 15780 wyznacza 3 klasy czystości, którym przypisano poszczególne rodzaje budynków (tabela 1). Norma, zgodnie z tytułem, odnosi się przede wszystkim do systemów wentylacji, jednak ponieważ systemy klimatyzacji również wykorzystują akcesoria wentylacji (np. klimatyzatory kanałowe), normę należy również brać pod uwagę podczas serwisowania instalacji i urządzeń klimatyzacji.
Na podstawie wyznaczonych klas czystości w normie określono ogólne założenia dotyczące częstotliwości serwisowania instalacji (tabela 2).
Ponadto porządkując czynności serwisowe, należy dokonać analizy dokumentacji wytycznych producentów i projektu. DTR producentów powinny określać szczegółowe czynności konserwacyjne oraz częstotliwość ich wykonywania. Dokumentacja projektowa i wykonawcza powinna wskazywać natomiast umiejscowienie elementów rewizyjnych i wyczystnych. Powinna też zawierać dane, które pozwolą na precyzyjne zaplanowanie realizacji serwisu i czyszczenia instalacji, zwłaszcza instalacji wentylacji z uwzględnieniem przeszkód, m.in. przepustnice, trójniki itp., a po zakończeniu serwisu – na regulację w celu zachowania zadanych parametrów projektowych.
O aspektach praktycznych dotyczących konserwacji instalacji wentylacji i klimatyzacji opowiem w kolejnym artykule z tego cyklu.
Sławomir Mencel

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij