Pistolety w dłoń, czyli chemia budowlana w praktyce. Trwałe uszczelnienie

zobacz artykuł w formie pdf zobacz pdfa   zobacz pdfa      

Uszczelniaczy jest bardzo wiele, posiadają bardzo różne cechy wykorzystywane przez fachowców z danej gałęzi budownictwa. I tak np. malarze używają najczęściej akryli, płytkarze silikonów, poliuretanów czy cementowych (wszak fuga poniekąd jest uszczelnieniem), dekarze bitumów i poliuretanów.

Akryle
Na wstępie zajmijmy się akrylami. Najczęściej wykorzystywane są przy pracach malarskich czy przy wykonywaniu suchej zabudowy wnętrz. Są one raczej wypełniaczami rys niż uszczelniaczami. Produkowane są na bazie wodnych dyspersji żywic akrylowych. Po wyciśnięciu z kartusza utwardzają się poprzez odparowanie wody. Ich bardzo ważną cechą jest możliwość szlifowania i malowania.
Posiadają bardzo dużą przyczepność do podłoży mineralnych, takich jak
beton, cegła, tynk, gips, płyta gipsowa, płyty gipsowo-kartonowe oraz drewno czy kamień.
Można nimi wypełniać pęknięcia na farbach czy tynkach. Można wśród nich wyróżnić produkty stosowane wewnątrz, jak i na zewnątrz pomieszczeń oraz produkty specjalistyczne, np. do wypełniania pęknięć w tynkach strukturalnych czy spoinowania narożników płyt g-k. Ich elastyczność jest dosyć ograniczona, a w miarę upływu czasu maleje i przy połączeniach, które pracują (np. połączenie ściany i sufitu), mogą z czasem pękać. Mają też ograniczoną odporność termiczną, zakres jest zależny od producenta i przeznaczenia wyrobu, ale nie przekracza wartości od -25 do +80°C. Ponieważ akryle wiążą przez odparowanie wody, można je stosować w temperaturze dodatniej, zwykle od +5°C, górna granica jest zależna od producenta i czasem może sięgać 40°C. Warto wspomnieć o czasie utwardzania, który zależny jest od temperatury i wilgotności powietrza, grubości warstwy i zwykle nie trwa krócej niż kilka, nawet kilkanaście dni. Warto o tym pamiętać, ponieważ to, że jest on na powierzchni suchy, nie oznacza, że całkowicie stwardniał.

Silikony
Z uszczelniaczy chyba najbardziej popularne są silikony. Ich naturalną cechą jest to, że są trwale elastyczne i stanowią ochronę przeciwwilgociową. Bardzo dobrze przyczepiają się do wszystkich materiałów, nie tylko mineralnych, ale także do szkła, białej ceramiki, wyrobów akrylowych, metalu, płytek ceramicznych i wielu innych. Silikonów, w przeciwieństwie do akryli, nie pomalujemy, ale za to możemy wybrać odpowiednią barwą, ponieważ producenci barwią je najczęściej pod kolor fugi cementowej ze swojej oferty. Jednak podstawową cechą, która decyduje o ich właściwościach technicznych, jest sposób utwardzania.

Rozróżniamy dwa rodzaje silikonów: kwaśne i neutralne. Oba rodzaje mas sieciują, czyli utwardzają się poprzez kontakt z wilgocią zawartą w powietrzu.

* Kwaśne – w trakcie sieciowania wydzielają kwas octowy. Powoduje to, że w trakcie prac wydziela się specyficzny, mało przyjemny kwaśny zapach. Cechuje je wysoka przyczepność do różnorakich podłoży z wyjątkiem niektórych tworzyw sztucznych. Silikony te posiadają obniżone pH, co powoduje, że mogą powodować korozję niektórych metalowych elementów oraz betonowego podłoża. Wchodzą także w reakcje z niektórymi skałami, szczególnie pochodzenia wapiennego (marmury), dlatego też do kamienia naturalnego stosowane najczęściej są innego typu wyroby.

* Neutralne – w trakcie utwardzania wydzielają związki chemiczne o odczynie neutralnym, dzięki czemu nie powoduje one korozji metali, betonu czy kamienia naturalnego (dzięki temu możliwość zastosowań wzrasta), nie wydziela się także przykry zapach w trakcie prac. Zwykle są bardziej trwałe od silikonów kwaśnych, mają też mniejsze tendencje do porastania biologicznego (choć ta cecha związana jest nie tylko z samym wyrobem, ale także z umiejętnym nałożeniem masy, a przede wszystkim z dbałością o higienę i czyszczenie sanitariatów). Silikony te są tak samo elastyczne jak te kwaśne i tak samo dobrze przyczepne.

W praktyce budowlanej spotyka się podział mas silikonowych ze względu na funkcjonalność, a więc spotykamy:

* silikony sanitarne – przeznaczone są do łaźni, łazienek, ubikacji, kuchni, czyli do pomieszczeń o podwyższonej wilgotności. W swoim składzie muszą zawierać środki zwiększające odporność na działanie mikroorganizmów. Wodo- i mrozoodporne.

* silikony szklarskie – spotykane tu są zarówno te o odczynie kwaśnym (najczęściej), jak i neutralnym. Posiadają zwiększoną przyczepność do gładkich powierzchni.

* silikony budowlane – o szerokim spektrum zastosowań, przeznaczone przede wszystkim do wypełniania zarysowań i pęknięć w murach. Neutralne, nie powodują korozji otaczających materiałów. Mogą być także wykorzystywane do uszczelniania ościeżnic. Wodo- i mrozoodporne.

* silikony do kamienia – do spoinowania i uszczelniania okładzin z kamienia naturalnego, nie powodują jego przebarwienia. Sposób utwardzania jest neutralny. Wodo- i mrozoodporne.

* silikony wysokotemperaturowe – charakteryzują się wysoką odpornością na działanie temperatury, przy krótkotrwałym działaniu nawet do 350˚C, zwykłe silikony posiadają odporność do 150-180˚C.

* silikony dekarskie – przeznaczone do uszczelnień obróbek blacharskich. Neutralne. Niektórzy błędnie określają tym mianem wszystkie materiały do uszczelnień dekarskich, nawet takie, które silikonami nie są. Wodo- i mrozoodporne.

* silikony do wanien i brodzików akrylowych – nazwa mówi sama za siebie. Posiadają wysoką przyczepność do tych materiałów (niektóre silikony sanitarne nie radzą sobie z takimi powierzchniami), posiadają specjalne dodatki podwyższające odporność na działanie mikroorganizmów (korozję biologiczną). Wodo- i mrozoodporne.

Z krótkiego opisu wyżej wymienionych silikonów widać wyraźnie, że w zależności od typu posiadają zdecydowanie większą odporność na temperaturę niż akryle. Przede wszystkim są trwale elastyczne, a ich odporność na odkształcanie sięga kilkuset procent (odkształcenie przy zerwaniu). Ponieważ silikony twardnieją pod wpływem kontaktu z wilgocią, ich czas twardnienia może być dość długi, przyjmuje się od 1 do 3 mm na 24 godziny, zależny jest od wilgotności powietrza. Tak samo jak większość produktów stosowanych w budownictwie minimalna temperatura stosowania wynosi 5˚C.

Poliuretany
Kolejny typ uszczelniaczy to poliuretany, pokrótce opisane w poprzednim artykule („Magazyn Instalatora” 10/2013 – przyp. red.). Poliuretany to w skrócie usieciowane polimery. Twardnieją tak jak silikony pod wpływem nie tylko wilgoci zawartej w powietrzu, ale także tej w podłożu. Można je modyfikować, dzięki czemu mogą mieć bardzo odmienne cechy, np. jedne materiały mogą być twarde i sztywne, a inne bardzo elastyczne i miękkie. Charakterystyczną cechą tych materiałów jest odporność na działanie wody, czynników atmosferycznych, rozcieńczone kwasy i zasady, rozpuszczalniki organiczne, oleje, smary. Poliuretany mogą mieć też specjalne cechy, np. pęcznienie pod wpływem wody i takie najczęściej stosuje się do uszczelnień w postaci np. kitu lub specjalnych taśm. Dzięki temu połączenie jednego elementu z drugim jest bardzo szczelne.
Wszelakie kity poliuretanowe wykorzystuje się zarówno do uszczelnień przejść rurowych, instalacyjnych, jak i uszczelnienia szczelin dylatacyjnych, wypełniania rys itp.

Uszczelniacze, kity poliuretanowe wykorzystywane są najczęściej do uszczelnienia dylatacji, elastycznego wypełnienia pęknięć. Wykazują one dużo większą odporność na czynniki starzeniowe niż silikony (do uszczelnień obciążonych dylatacji silikony mają ograniczone zastosowanie). Kity i uszczelniacze poliuretanowe posiadają bardzo wysokie zdolności do odkształceń, które przewyższają silikony. Podobny do silikonów jest też czas utwardzania, wynoszący ok. 3 mm na dobę, podobne jest też odkształcenie przy zerwaniu.
Na sukces tego typu uszczelnień wpływa przede wszystkim wysoka odporność na czynniki starzeniowe i wiele substancji mających destrukcyjny wpływ na inne uszczelniacze oraz bardzo wysoka przyczepność do wszelkich materiałów, także tych o pewnym stopniu zawilgocenia.
Produkty poliuretanowe bardzo często wykorzystuje się jako wyroby wodoszczelne, do izolacji. Bardzo ciekawą cechą poliuretanów jest możliwość ich malowania, oczywiście po całkowitym utwardzeniu. Są one dostępne także w kolorach, choć paleta barw nie jest tak szeroka jak silikonów (w przypadku uszczelnień technicznych kolor nie jest taki ważny). Temperatura ich stosowania jest taka sama jak w wyżej wymienionych wyrobów (silikonów i akryli), odporność na temperaturę także jest bardzo wysoka i zależy od stopnia zmodyfikowania – standardowe wyroby to od ok. -30 do +80˚C.

Podsumowanie
Uszczelnienia można wykonać także z innych surowców, np. z modyfikowanych bitumów. Przeznaczone są do wykonywania uszczelnień dekarskich w pokryciach dachowych, obróbkach blacharskich itp. Są trwale elastyczne po odparowaniu rozpuszczalników. Niektóre rodzaje rozpuszczalników nie są agresywne w kontakcie ze styropianem. Innym uszczelniaczem są np. materiały butylowe (syntetyczny kauczuk), tworzące plastyczne połączenia między łączonymi elementami. Twardnieją one  poprzez odparowanie rozpuszczalnika. Typów uszczelnień jest bardzo wiele, dlatego trzeba umiejętnie je dobrać w zależności od miejsca stosowania, zamierzonego efektu itp. O poradę zawsze warto zapytać specjalistę danego producenta.
Bartosz Polaczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij