Odpowietrzniki automatyczne. Gaz w wodzie rozpuszczony

zobacz artykuł w formie pdf zobacz pdfa  zobacz pdfa 

Jedną z głównych przyczyn zakłóceń w poprawnym funkcjonowaniu całej instalacji grzewczej jest zbierające się w instalacji powietrze oraz gazy w różnych punktach sieci.

Do tych problemów zaliczamy m. in.:

* zakłócenia w cyrkulacji obiegów grzewczych,
* zapowietrzanie się pomp cyrkulacyjnych, które w konsekwencji może doprowadzić do ich uszkodzenia,
* hałasy i gwizdy (szczególnie słyszane w porach nocnych),
* korozja poszczególnych części składowych instalacji, przede wszystkim grzejników płytowych stalowych,
* miejscowe niedogrzanie (górna część grzejników, ogrzewanie podłogowe).

Woda pochodząca z sieci miejskiej zawiera w sobie rozpuszczone gazy w różnych ilościach. Gazami tymi są przeważnie: tlen, wodór, dwutlenek węgla oraz inne w mniejszych ilościach. Wydzielają się one przy ogrzewaniu. Ich obecność prowadzi do powstawania słabych roztworów kwaśnych lub zasadowych. Intensyfikują się wówczas zjawiska korozji i zarastania sieci. Inne problemy wiążą się z obecnością w instalacji grzewczej powietrza, które nie zostało usunięte podczas napełniania sieci.
Gazy tworzą się również w wyniku tego, iż cała instalacja grzewcza zbudowana jest z różnych materiałów, takich jak stal, mosiądz, aluminium, żeliwo, miedź, brąz. Kiedy materiały te są ze sobą w kontakcie, następuje szczególne zjawisko – powstaje ogniwo elektryczne. W tym zestawie materiałów pojawiają się czasami również złączki wykonane ze staliwa (ocynkowane). Nie powinno się ich montować w instalacjach ogrzewczych. Każda instalacja ogrzewania, gdzie czynnikiem grzewczym jest woda, wymaga odpowietrzenia, aby działała poprawnie i bez zakłóceń oraz aby zminimalizować ryzyko korozji.

Problemy z instalacją…
Wielu użytkowników prawidłowo wykonanej instalacji z grzejnikami aluminiowymi skarży się na nagminne zapowietrzanie grzejników. Szczególnie często zapowietrza się grzejnik położony najbliżej kotła. Najczęściej powodem tej sytuacji jest wodór – produkt reakcji chemicznej zachodzącej pomiędzy aluminium a miedzią. Gaz ten bywa bardzo niebezpieczny. Należy bardzo uważać podczas odpowietrzania instalacji, w której się on może znajdować. Nie wolno wówczas podczas odpowietrzania używać otwartego ognia lub palić papierosów. Najwięcej powietrza oraz gazów będzie się wydzielało z wody tam, gdzie jest najwyższa temperatura i najniższe ciśnienie. Dlatego też najwięcej problemów z zakłóceniami oraz nieprawidłowym działaniem instalacji mają lokatorzy ostatnich kondygnacji budynku. Można z przybliżeniem przyjąć, że woda w pionach zasilających ma temperaturę wody w kotle, stąd wydzielanie się z niej powietrza będzie wzrastało ku górze, tam gdzie ciśnienie statyczne jest mniejsze, czyli na zakończeniach pionów. Zbędne powietrze, np. we wnętrzu pompy, może doprowadzić do jej zniszczenia oraz, w bardzo znaczącym stopniu, przyczynia się do przyspieszenia procesów korozyjnych w całej instalacji. Kolejnymi punktami, w których może następować przenikanie powietrza do sieci są: otwarte naczynia wzbiorcze (systemy otwarte), porowate uszczelki, nieszczelne połączenia oraz zawory, rozkalibrowane i cieknące dławice w pompach oraz dyfuzja tlenu poprzez ścianki przewodów z tworzywa sztucznego bez wkładki antydyfuzyjnej. Ilość tlenu, który przenika przez ścianki rur z tworzywa sztucznego (bez bariery antydyfuzyjnej) do wody w instalacji ogrzewczej, jest porównywalna z wymianą całej wody w instalacji raz w tygodniu. W przypadku przedostania się do wnętrza instalacji pakuł konopnych zachodzi proces gnicia. Ich rozkład powoduje wydzielanie się metanu, który gromadzi się w górnych częściach instalacji, m.in. w grzejnikach. Bardzo duży wpływ na powstawanie gazów w instalacji ma również PH wody oraz poziom jej twardości. Wartość PH powinna zawierać się w przedziale pomiędzy 7 a 8, zaś jej twardość powinna oscylować wokół 20 F. Woda w instalacjach grzewczych powinna odpowiadać normie PN-93/C-04607: „Woda w instalacjach ogrzewania. Wymagania i badania jakości wody”. Jeżeli woda w instalacji nie odpowiada powyższej normie, to wykazuje ona właściwości korozyjne. Następuje wówczas reakcja z poszczególnymi metalowymi elementami instalacji, powodując korozję i powstanie dużej ilości gazu z przewagą wodoru. Innym powodem przenikania gazów do zładu, w tym przede wszystkim tlenu, może być zastosowanie automatycznego napełniacza, który w sposób ciągły wyrównuje duże ubytki wody w instalacji. Jest on najczęściej podłączony do przewodów wodociągowych zasilających instalację. Kolejnym miejscem przenikania tlenu może być przeponowe naczynie wzbiorcze wypełnione wewnątrz powietrzem atmosferycznym zamiast gazem obojętnym, tj. azotem. Zdarza się, że tlen może dostać się z wodą do instalacji pod wpływem powstania miejscowego podciśnienia wywołanego przez nieodpowiednio zaprojektowaną pompę lub źle obliczoną objętość przeponowego naczynia wzbiorczego. Jego objętość nie może być zbyt mała. Zmiana ciśnienia w instalacji powoduje zmianę warunków, w których następuje rozpuszczanie się gazów.

Ręcznie lub automatycznie
Odpowietrzanie urządzeń ogrzewczych może być dokonywane ręcznie lub automatycznie. Zastosowanie urządzeń do automatycznego (samoczynnego) odpowietrzania instalacji centralnego ogrzewania prowadzi do wyeliminowania sieci przewodów i tradycyjnych naczyń odpowietrzających, co gwarantuje prawidłowe działanie całej instalacji. Zastosowanie takiego rozwiązania obniża całkowity koszt instalacji odpowietrzającej o ok. 30-50% w porównaniu z instalacją standardową. Usytuowanie automatycznego odpowietrznika w instalacji c.o. musi być zgodne z zaleceniami PN-91/B-02420 (Ogrzewnictwo. Odpowietrzanie instalacji ogrzewań wodnych. Wymagania). Norma ta, obowiązująca od 1 stycznia 1993 r., zaleca stosowanie automatycznych odpowietrzników w instalacjach c.o. – szczególnie z rozdziałem dolnym i pompą na zasilaniu. Możliwe jest odprowadzanie powietrza z poszczególnych grzejników (np. przy zastosowaniu odpowietrzników ręcznych), pionów i poziomów instalacji. Każdy z automatycznych odpowietrzników powinien być zamontowany wraz z zaworem stopowym. Odpowietrzniki automatyczne instaluje się przy kotłach, na pionach oraz we wszystkich innych miejscach instalacji, gdzie może gromadzić się powietrze i mogą powstawać trudności w samoistnym odprowadzeniu powietrza z danego fragmentu instalacji (syfony).

Podział i montaż
Automatyczne odpowietrzniki, ze względu na ich przeznaczenie, możemy podzielić na:

* pionowe montowane na pionach, zbiornikach, rozdzielaczach itp.,
* grzejnikowe montowane na grzejnikach stalowych, aluminiowych lub żeliwnych (najczęściej kątowe).
Zasady montażu:
* Odpowietrznik automatyczny montujemy w najwyższym punkcie instalacji, to znaczy tam, gdzie najłatwiej gromadzi się powietrze. Może to być między innymi górna część korpusu kotła czy też najwyższy punkt obudowy podgrzewacza wody. Zaleca się również montaż na przewodach zasilających instalację.
* Odpowietrznik nie powinien być instalowany w miejscach, w których występuje podciśnienie, np. przed pompą, gdyż może to doprowadzić do zassania powietrza do wnętrza instalacji.
* Odpowietrznik musi być zainstalowany w pozycji pionowej zgodnie z naturalnym ruchem powietrza w instalacji ku górze.
* Zaleca się stosowanie dodatkowo pod odpowietrznikiem zaworu zwrotnego (stopowego), co umożliwia jego wymianę bez konieczności spuszczania wody z całej instalacji c.o.
* Podczas odprowadzania gazów z instalacji lub wprowadzania powietrza podczas spuszczania wody nie należy całkowicie wykręcać kapturka zamykającego przewód powietrzny.

Bolesław Bąk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij