Parametry powietrza w systemach wentylacyjno-klimatyzacyjnych (2). Kanał na przeglądzie

zobacz artykuł w formie pdf zobacz pdfa  zobacz pdfa  

Zestaw działań umożliwiających kompleksowy serwis instalacji jest różny dla systemów wentylacji i klimatyzacji, można je jednak częściowo łączyć, zwłaszcza w przypadku układów wentylacyjno-klimatyzacyjnych z pełną obróbką powietrza lub np. klimatyzacji kanałowej.

W tym artykule skupię się na układach wentylacji.

Aktualne paragrafyFot. 1. Rewizja wentylacyjna na kanale okrągłym.
Zgodnie z aktualnymi przepisami instalacje i urządzenia wentylacyjne w okresie ich użytkowania powinny być utrzymywane w stanie technicznym zapewniającym sprawność i niezawodność funkcjonowania.
Przepisy dalej określają, iż w okresie użytkowania instalacji należy:
* zachować pełną drożność i szczelność przewodów i urządzeń,
* utrzymać wymagany przekrój kratek wentylacyjnych,
* realizować wymagane roboty konserwacyjne i remontowe,
* realizować zalecenia pokontrolne wydawane przez upoważnione organy kontroli i nadzoru, a w razie uzasadnionej potrzeby – kontrole stanu technicznego instalacji i urządzeń wentylacyjnych.

O częstotliwościach serwisowania poszczególnych rodzajów systemów pisałem w poprzednim artykule z tego cyklu. W uzupełnieniu dodam, że dla przypadku wentylacji grawitacyjnej, mimo że nie zostało to jednoznacznie sprecyzowane,  można zastosować zapis z Prawa budowlanego (Dz. U. 2000 nr 106 poz. 1126), art. 62.1, który mówi, że instalacje gazowe oraz przewody kominowe – dymowe, spalinowe i wentylacyjne powinny być poddawane okresowej kontroli.
Przepisy określają dość precyzyjnie wymagania odnośnie częstotliwości wykonania prac konserwacyjnych, niestety mało jest obecnie danych szczegółowych dotyczących sposobu realizacji konserwacji systemu. Wśród dostępnych wymagań można wyróżnić kilka zapisów zawartych w warunkach technicznych, które określają, że:Fot. 2. Czyszczenie instalacji wentylacyjnej poprzez demontaż elementów składowych.
„§ 153, ust. 6. Przewody powinny być wyposażone w otwory rewizyjne umożliwiające oczyszczenie wnętrza tych przewodów, a także innych urządzeń i elementów instalacji, o ile konstrukcja nie pozwala na czyszczenie w inny sposób niż przez te otwory, przy czym nie należy ich sytuować w pomieszczeniach o podwyższonych wymaganiach higienicznych”.
Przyjmuje się, że odległość między klapami powinna wynosić 6-10 m, przy czym należy indywidualnie podjąć decyzję o lokalizacji klap, jeśli w instalacji znajduje się przeszkoda, np. przepustnica, klapa zwrotna, tłumik lub rozgałęzienie.

Inne wytyczne podają, że sieć przewodów należy wyposażyć w taką liczbę pokryw rewizyjnych, która zapewni, że żadna część sieci przewodów nie zawiera więcej niż:
* jedną zmianę średnicy, licząc od pokrywy rewizyjnej;
* jedną zmianę kierunku, większą niż 45°, licząc od pokrywy rewizyjnej;
* 7,7 m przewodu, licząc od pokrywy rewizyjnej.

Optymalnym rozwiązaniem jest projekt uwzględniający dostęp do całej instalacji po montażu, wówczas można przeprowadzić serwis i czyszczenie instalacji, bez konieczności wykonywania rewizji, a jedynie demontując odpowiednie elementy składowe. Wspomina o tym norma „Norma PN-EN 12097:2007 Wentylacja budynków. Fot. 3. Porównanie filtrów wentylacyjnych przed i po wymianie.Sieć przewodów. Wymagania dotyczące elementów składowych sieci przewodów ułatwiających konserwację sieci przewodów”. Wprowadza ona zalecenie, zgodnie z którym należy montować elementy systemów wentylacyjnych w taki sposób, aby w przyszłości mogły być demontowane w celu czyszczenia.
Podobnie jak w przypadku instalacji zaleca się zapewnienie dostępu do urządzeń centralnych systemu, które wymagają częstszych działań konserwacyjnych aniżeli przewody. Częstotliwość i warunki realizacji serwisu są szczegółowo określone przed producentów urządzeń w DTR, niemniej ogólne zasady są podobne. Podstawową czynnością jest wymiana filtrów.

Zgodnie z przepisami:
„Urządzenia wentylacji mechanicznej i klimatyzacyjnej powinny być zabezpieczone przed zanieczyszczeniami znajdującymi się w powietrzu zewnętrznym, a w szczególnych przypadkach w powietrzu obiegowym (recyrkulacyjnym), za pomocą filtrów (…)”.

Zabrudzone filtry nie tylko obniżają higienę i jakość tłoczonego powietrza, ale także zwiększają opory instalacji, przez co spada jej wydajność i rośnie zużycie prądu.
Kolejnym punktem serwisu jest czyszczenie elementów składowych centrali, tj. wentylatorów, wymienników oraz obudowy i wnętrza. Dodatkowo należy skontrolować i w razie potrzeby oczyścić elementy początkowe i końcowe instalacji, czyli nawiewniki/wywiewniki oraz wyrzutnię i czerpnie zewnętrzne, w tym także czerpnię GWC.
Podczas wykonywania przeglądu należy pamiętać o przeglądzie automatyki sterującej. Taki przegląd powinien uwzględniać przede wszystkim: reset filtrów, kontrolę pracy układu sterowania, kontrolę połączeń kablowych, pomiar prądów pracy oraz wydajności układu w celu uzyskania wymaganych założeń projektowych po zakończonym czyszczeniu.Fot. 4. Pomiar i regulacja wydajności systemu po zakończonym serwisie.

Pomieszczenia czyste
Pakiet działań konserwacyjnych jest uzależniony od rodzaju budynku, w którym serwis jest realizowany. Szczególną uwagę zwraca się na instalację tzw. pomieszczeń czystych, tj. sale operacyjne, produkcje specjalistyczne farmaceutyczne, itp.
W warunkach technicznych wyodrębniono zalecenie dla urządzeń obsługujących tego typu pomieszczenia:
„§154, ust. 5: W przypadku pomieszczeń o specjalnych wymaganiach higienicznych należy stosować centrale wentylacyjne i klimatyzacyjne umożliwiające utrzymanie podwyższonej czystości wewnątrz obudowy, wyposażone w oświetlenie wewnętrzne i wzierniki do kontroli stanu centrali z zewnątrz”.
Producenci prześcigają się w określaniu cech dla produktów dedykowanych do pomieszczeń czystych, niewielu jednak spełnia choćby podstawowe wymagania im stawiane. W tego typu urządzeniach, ze względu na częstotliwość i sposób czyszczenia, należy przede wszystkim zwrócić uwagę na konstrukcję central wentylacyjno-klimatyzacyjnych.

Konstrukcja w tego typu urządzeniach powinna posiadać:
* zdejmowane osłony stałe,Fot. 5. Centrala wentylacyjna w wykonaniu higienicznym. Widoczne są m.in. okna inspekcyjne.
* podłogi, przepony wentylatorów, prowadnice wymienników, ramki filtrów, ramki odkraplaczy wykonane ze materiałów kwasoodpornych, stali nierdzewnej,
* zaokrąglone wewnętrzne części konstrukcji, co ułatwi czyszczenie w trudno dostępnych miejscach (narożniki),
* rynienki ociekowe po stronie obsługowej,
* zapewniony dostęp do wymienników ciepła umożliwiający ich dokładne mycie,
* wszystkie krawędzie i uskoki wypełnione silikonem odpornym na pleśń i grzyby (zawierające środek grzybobójczy),
* wentylatory w zabudowie wyposażonej w klapy rewizyjne i spusty umożliwiające ich mycie,
* elementy łączące konstrukcji wykonane z materiałów kwasoodpornych,
* okienka inspekcyjne i lampy oświetleniowe dla ułatwienia kontroli stanu czystości w centrali wentylacyjnej bez konieczności wyłączania i otwierania urządzenia,
* możliwość zastosowania lamp UV o działaniu bakteriobójczym dla zapewnienia dezynfekcji powietrza,
* dławice kablowe zapewniające odpowiednią szczelność,
* wykonanie odporne na powszechnie stosowane środki dezynfekcyjne,
* tłumiki z wyjmowanymi kulisami tłumiącymi, pokrytymi materiałem umożliwiającym regularne czyszczenie.

Sławomir Mencel

Fot. 1. Rewizja wentylacyjna na kanale okrągłym.
Fot. 2. Czyszczenie instalacji wentylacyjnej poprzez demontaż elementów składowych.
Fot. 3. Porównanie filtrów wentylacyjnych przed i po wymianie.
Fot. 4. Pomiar i regulacja wydajności systemu po zakończonym serwisie.
Fot. 5. Centrala wentylacyjna w wykonaniu higienicznym. Widoczne są m.in. okna inspekcyjne.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij