Połączenia rurociągów. Opaska przyłączeniowa

zobacz artykuł w formie pdf zobacz pdfa  zobacz pdfa  

W zależności od typu odgałęzienia opaski przyłączeniowe można podzielić na:

* gwintowane,
* kołnierzowe.

Oba typy mogą być z kolei przeznaczone na rury wykonane z różnych materiałów:

• „twarde”: żeliwo, stal, azbesto-cement,
• PEHD lub PVC,
• GRP lub nietypowe rozwiązania.

W tej części artykułu omówię szerzej opaski uniwersalne z uwagi na ich wygodę dla użytkownika i zalety techniczne.

Uniwersalne rozwiązania
Opaski uniwersalne składają się z siodła z żeliwa sferoidalnego oraz obejm mocujących wykonanych ze stali kwasoodpornej. Dostępne są z odejściem gwintowanym w zakresie od 1 do 3” na rury w średnicach od DN 50 do DN 1000.

Opaski gwintowane dzieli się na kolejne dwie grupy:

* ze szczeliną na płytkę odcinającą, dzięki czemu możemy wykonać nawiert pod ciśnieniem bez konieczności użycia zaworu,
* opaski bez szczeliny.

Te drugie są oczywiście tańsze.

Aby nie powiększać zapasów magazynowych, można zgromadzić opaski bez odcięcia, a w zamian zaopatrzyć się w adaptory, czyli urządzenia, które pełnią funkcję odcięcia i dokręcane są do zwykłej opaski, jeśli zaistnieje taka potrzeba.

Następny typ opasek uniwersalnych to
opaski z kołnierzem
w zakresie średnic od DN 40 do DN 200 na rury od DN 80 do DN 1300.
hcę zwrócić Państwa uwagę na to, iż niektóre siodła kołnierzowe posiadają minimum dwie obejmy mocujące, co pozytywnie wpływa na stabilność odgałęzienia.

Bardzo ciekawą cechą niektórych opasek gwintowanych i kołnierzowych jest wewnętrzna budowa siodła, gdzie powyżej miejsca umocowania uszczelki znajduje się specjalna komora, w którą wpływa woda i dociska uszczelkę do powierzchni rury. Dzięki takiemu rozwiązaniu uszczelka zawsze przylega do rury prawidłowo. Warto tutaj pamiętać, że przy dużych siodłach, np. DN 200, i dużych średnicach rur przewodowych, np. DN 1200, „opuszczenie” się uszczelki zajmuje chwilę i w pierwszym momencie po wykonaniu nawiertu pojawia się nam wyciek. Jednak wraz ze wzrostem ciśnienia w rurociągu połączenie zostaje doszczelnione.

Na tworzywa
Na rury PEHD i PVC mogą być stosowane opaski dwudzielne z odejściem gwintowanym lub kołnierzowym, wykonane z żeliwa sferoidalnego. Mogą posiadać gwinty od ½” do 2” lub kołnierze od DN 40 do 150. Producenci oferują też opaski z gwintem dla średnic zewnętrznych w zakresach 63-315, a kołnierzowe 63-400. Istotną cechą opasek do rur z tworzyw sztucznych, a w szczególności PE, jest zminimalizowanie nacisku wywieranego na rurę. Uzyskujemy to przez odpowiednio dobraną długość korpusu do średnicy rury przewodowej. Długość opaski rośnie wraz ze wzrostem średnicy, dobrze jeśli jej minimalny wymiar to 65 mm a minimalna ilość śruby ściągających to 4, co znacząco poprawia jej stabilność. Kolejną cechą, która poprawia szczelność, a zarazem zmniejsza nacisk na rurę jest zastosowanie uszczelki wargowej w miejscu odgałęzienia. Dzięki temu uszczelka przylega do rury równo, a zarazem jej docisk rośnie wraz ze wzrostem ciśnienia w instalacji.

Nietypowe zastosowania

Na rynku funkcjonują również obejmy na rury lub średnice nietypowe.
Mogą być wykonane ze stali zwykłej lub kwasoodpornej, z uszczelka wargową i produkowane zawsze pod konkretną średnicę. Należy jednak pamiętać, że o ile średnica rury przewodowej może być tu bardzo duża, nawet kilka tysięcy milimetrów, to maksymalnym odgałęzieniem jest DN 100.
Elementem, który znacząco wpływa na ich cenę, jest ciśnienie robocze, a zatem ważne, aby dobrać je dokładnie do potrzeb, a nie na wyrost.

Ciekawym rozwiązaniem są opaski, które tak jak powyższe są przeznaczone na konkretną średnicę, ale dają znacznie większą możliwość doboru odgałęzienia. Wykonywane zawsze ze stali występują w dwóch odmianach z uszczelką oringową (w wersji ekonomicznej) z korpusem w postaci nasuwki dwudzielnej. Drugi typ to bardzo potężne odgałęzienie składające się jak gdyby z dwóch złączy rurowych i połączonej z nimi nasuwki z odejściem kołnierzowym.

Kalkulacja
Moim zdaniem opaski są produktem niedocenianym przez projektantów, którzy nie wykorzystują w pełni możliwości, jakie one dają. Opaski przyłączeniowe, szczególnie przy dużych średnicach rur przewodowych, dają ogromne oszczędności finansowe względem rozwiązania tradycyjnego, czyli dwóch łączników kołnierzowych i trójnika kołnierzowego, nie wspominając już o konieczności usunięcia wody z rurociągu i ponownym napełnieniu oraz czasie wykonania i kosztach pracy. Przeliczmy to dla przykładu na średnicy DN 800 i odejściu DN 150:

* Tradycyjnie: trójnik 800/150 (7300 zł) + dwa łączniki kołnierzowe (4334 zł) + śruby i uszczelki (400 zł) = 12 034 zł.

* Opaska do nawiercania z kołnierzem – 1820 zł.

W kalkulacji tej celowo nie uwzględniłem kosztów wody, robocizny oraz przestojów w dostawie.
Chciałbym także zauważyć, że jeśli nie dysponujemy aparatem do nawiercania, to już po jednej takiej pracy zwraca nam się jego koszt, tj. około 9000 zł. Zachęcam Państwa do szczegółowej analizy.

Paweł Koliński

Fot. z archiwum MAK.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij