Parametry powietrza w systemach wentylacyjno-klimatyzacyjnych (3). Inspekcja w kanale

zobacz artykuł w formie pdf   zobacz pdfa  zobacz pdfa 

W poprzednim artykule z tego cyklu przybliżyłem temat przygotowania urządzeń pod kątem częstego serwisowania w pomieszczeniach czystych, tj. w salach operacyjnych, pomieszczeniach farmaceutycznych, a więc w miejscach, które mają bezpośredni wpływ na życie człowieka.

Pomieszczenia specjalne
Do takich pomieszczeń należą wg mnie lokale gastronomiczne, przy czym w tym przypadku, mając dobre wyczucie smaku i wyostrzony zmysł powonienia, samodzielnie można ocenić nie tylko zdolności kulinarne szefa kuchni, ale także czystość otoczenia i miejsca, w jakim przygotowywane są potrawy. W obecnych czasach coraz częściej poziom restauracji ocenia się  nie tylko poprzez pryzmat smaku potraw w nim serwowanych, ale poprzez zapach, jaki panuje wewnątrz. Osobiście wychodzę od razu z lokalu, w którym panuje nieprzyjemny zaduch. Świeże, czyste powietrze staje się standardem w obiektach komercyjnych, galeriach handlowych, ponieważ to jeden z warunków przyciągnięcia dużej liczby klientów.

Mam nadzieje, że stanie się standardem, wszędzie tam, gdzie o czystości nie decyduje ilość klientów i obrót finansowy, a względy higieny i zdrowie człowieka. One powinny być celem nadrzędnym.

Urządzenia obsługujące pomieszczenia zaplecza gastronomii powinny być przygotowane do częstego serwisowania, należy więc je wykonywać z materiałów o dużej odporności na wysokie temperatury oraz czyszczące środki chemiczne. Jednym z podstawowych elementów decydujących o jakości powietrza w kuchni są okapy wyciągowe.

Przy projektowaniu okapów kuchennych uwzględnia się zyski ciepła oraz prędkość porywania cząstek tłuszczu. Ważne, by prędkość była na tyle duża, aby większość zanieczyszczeń została „porwana” przez powietrze wyciągane z nad źródła.

Ponadto specyfika pomieszczeń kuchennych jest taka, że na stosunkowo małej powierzchni następuje  przepływ dużej ilości powietrza.

Duże wydajności powietrza oraz gęsta koncentracja zanieczyszczeń znacznie obciążają urządzenia wyciągowe i wymuszają ich częsty serwis. Najbardziej narażone są wentylatory wyciągowe okapów. Dlatego okapy należy wyposażyć w dobre filtry tłuszczowe (fot. 1). Istnieje kilka opcji filtrów stosowanych w okapach, wśród nich można wyróżnić:

* filtr cyklonowy-cylindryczny,
* filtr siatkowy,
* okapy z filtrami UV, które oczyszczają powietrze na tyle dokładnie, że może być stosowane w układach z odzyskiem ciepła.

Magazyn Instalatora

Niestety, ze względu na koszty inwestycyjne, zastosowanie dobrych filtrów nie jest standardem i większość zanieczyszczeń osiada na wirniku oraz obudowie (fot. 2). Ważne, by podczas doboru uwzględnić wentylator umożliwiający dokładne oczyszczenie tej części wentylatora. Taką opcję dają wentylatory z otwieraną klapą serwisową. Dodatkowo w dolnej części powinien znajdować się króciec do odpływu tłuszczu, którego drożność należy skontrolować podczas serwisu.

Aspekty montażowe
Podstawowym element inspekcyjnym montowanym na instalacji są klapy rewizyjne, o których pisałem w poprzednim artykule z tego cyklu.

Oprócz klap można uwzględnić też inne elementy ułatwiające czyszczenie instalacji:

* kolana rewizyjne i trójniki  z odgałęzieniem do montażu zaślepek,
* przepustnice – umożliwiające swobodny przejazd maszyny czyszczącej, np. soczewkowe lub pozwalające na demontaż mechanizmu regulacyjnego.

Magazyn Instalatora

Montaż kanałów
Kolejnym aspektem przygotowania instalacji wentylacji dla potrzeb regularnego serwisowania jest sposób montażu i łączenia kanałów. Zaleca się, aby w przypadku połączeń skręcanych (dotyczy głównie instalacji opartych na kanałach okrągłych typu „spiro”) stosować wkręty o długości maksymalnie 13 mm. Opcjonalnie można zastosować system „bezwkrętowy”, uwzględniający specjalny sposób  montażu lub łączenie kołnierzowe.

W przypadku kanałów prostokątnych z blachy stosuje się zazwyczaj połączenie „na ramki”. Ta metoda jest jednak wadliwa i nie powinna być stosowana, zwłaszcza w pomieszczeniach o podwyższonych wymaganiach higienicznych.

W takim połączeniu dolna stopka części ramki zainstalowana jest w wewnętrznej stronie kanału wentylacyjnego, co jest kieszenią i trudnym do wyczyszczenia miejscem gromadzenia się wszelkich zanieczyszczeń, jakie są w powietrzu.

Nowoczesna technika łączenia kanałów wentylacyjnych i nie tylko (tłumiki, przepustnice, filtry, itp.) polega na technice wywijania końcówki kanału wentylacyjnego w ten sposób, aby uzyskać kołnierz do łączenia kanałów na zewnątrz kanału i pozostawić wewnętrzną część kanału gładką, co nie pozwala na gromadzenie się jakichkolwiek zanieczyszczeń w miejscu łączenia się kanałów wentylacyjnych. Nowoczesny system łączenia kanałów wentylacyjnych, według techniki gładkich połączeń, np. typu TDC, TDF (Transverse Duct Connection, Transverse Duct Flance) lub podobnych, pokazany na rysunku (po lewej stronie), obrazuje, jak połączenie i kołnierz są wykonane z tego samego jednorodnego kawałka blachy, bez zadr, szczelin i jakichkolwiek miejsc, gdzie zanieczyszczenia w powietrzu (pył, kurz i inne) mogą się zbierać, działając na szkodę systemu wentylacyjnego i użytkowników pomieszczeń. Prawa strona rysunku pokazuje istotne różnice techniczne w porównaniu do tradycyjnie stosowanych ramek.

Magazyn Instalatora

Kolejną przeszkodą utrudniającą inspekcję instalacji wentylacji są tłumiki. W przypadku instalacji o dużych wydatkach i przekrojach demontaż tłumików dla potrzeb ich wyczyszczenia jest bardzo utrudniony, dlatego doskonałym rozwiązaniem są kanały akustyczne wykonywane z gęsto sprasowanych włókien szklanych połączonych żywicą termoutwardzalną. Kanały, ze względu na swoje właściwości akustyczne, eliminują konieczność stosowania tłumików, a ponadto w łatwy sposób pozwalają wykonać otwór rewizyjny na istniejącej instalacji.

Serwis klimatyzacji
Serwisowanie instalacji klimatyzacyjnych, ze względu na układ chłodniczy, wymaga nieco innego podejścia do serwisu aniżeli w przypadku wentylacji i wydaje się być o tyle ważne, że często stanowi podstawę zachowania gwarancji na urządzenie.
Nie mniej instalacje klimatyzacji i wentylacji mają wiele punktów wspólnych, a niektóre działania wykonywane podczas przeglądu są analogiczne.

Najprostszym układem chłodzenia i dystrybucji powietrza są instalacje klimatyzacyjne oparte o klimatyzator kanałowy (fot. 3). Schłodzone powietrze jest rozprowadzane przez system kanałów wentylacyjnych. W tym przypadku przegląd można podzielić na dwie części:

* Przegląd/czyszczenie kanałów wentylacyjnych – dystrybucji powietrza,
* Przegląd/czyszczenie urządzeń (jednostki wewnętrznej, zewnętrznej oraz urządzeń dodatkowych, np. pompki skroplin).

Oprócz konserwacji kanałów dystrybucji powietrza analogię pomiędzy systemem wentylacji i klimatyzacji można zauważyć w elementach składowych urządzeń. Również funkcje, jakie pełnią w obu przypadkach, są identyczne:

* Filtry – wyłapują zanieczyszczenia występujące w powietrzu, chronią w ten sposób wymiennik oraz inne elementy urządzenia,
* Wymienniki ciepła – wspólna w tym przypadku jest tylko nazwa, ponieważ budowa i zasada działania dla obu systemów jest różna,
* Odpływ skroplin – występuje zawsze  w systemach chłodzenia, a opcjonalnie w układach wentylacji,
* Wentylator – pojawia się w obu instalacjach.
* Układy elektryczne i sterowanie – również pojawiają się w obu instalacjach i decydują o pracy układu.

Szczegółowo o serwisowaniu układów chłodzenia i klimatyzacji opowiem w kolejnym artykule z tego cyklu.

Sławomir Mencel

Rysunek. Różnice między połączeniami ramkowymi.
Fot. z arch. Klimatsystem.

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij