Systemy gromadzenia i wykorzystania wody deszczowej (4). Pompa z centralą

zobacz artykuł w formie pdf   zobacz pdfa  zobacz pdfa  zobacz pdfa

Magazyn InstalatoraCeny wody pitnej rosną w Polsce niemal z każdym dniem. Wg IGPW za 5 lat będziemy płacić za wodę od 12 do 16 zł za 1 m3, a w najdroższych miastach nawet powyżej 20 zł. Dlatego też gromadzenie i późniejsze wykorzystanie wody deszczowej staje się już nie tylko realizacją idei proekologicznych, ale wręcz koniecznością dającą spore oszczędności finansowe.

Rodzaje pomp
Oczyszczona na filtrach mechanicznych i wpływająca do zbiornika woda deszczowa nie powinna nieść ze sobą zanieczyszczeń mechanicznych mogących uszkodzić pompy przeznaczone generalnie do pompowania wody czystej. Należy mieć więc na uwadze, iż dla żywotności pomp niezmiernie ważne jest systematyczne kontrolowanie filtrów oraz ich czyszczenie z zanieczyszczeń tak, aby do wody nie dostawał się piasek i inne zanieczyszczenia mechaniczne.

Pompy wykorzystywane w technologii wody deszczowej dzielą się na: pompy samozasysające, pompy normalnie zasysające (wielostopniowe) oraz układy pompowe. Pompy te mogą pracować jako manualne lub automatyczne, wyposażone w wyłączniki pływakowe lub łączniki przepływowo-ciśnieniowe.

Pompy samozasysające, ze względu na swą budowę, mogą pompować wodę ze zbiorników lub studni zlokalizowanychMagazyn Instalatora do 7 metrów poniżej poziomu umieszczenia pompy.
Ich maksymalne wydajności to ok. 200 l/min, a wysokości podnoszenia to maks. 60 m słupa wody (6 barów). Pompy te mogą pracować w trybie manualnym lub automatycznym.
Do pracy w trybie automatycznym potrzebne jest dodatkowe urządzenie zwane łącznikiem przepływowo-ciśnieniowym. Jego zadaniem jest automatyczne uruchamianie pompy w przypadku otwarcia zaworu i rozpoczęcia poboru wody (np. podlewanie zieleni), a także zabezpieczenie jej przed tzw. suchobiegiem, a więc pracą bez wody (w przypadku braku wody w zbiorniku lub studni).
Standardowe pompy samozasysające mogą pracować w środowisku wilgotnym, aczkolwiek ich ochrona (IP44) nie umożliwia ich zalewania np. przez wody gruntowe. Do tego celu służą pompy o wysokim poziomie ochrony (IP 68), które mogą być umieszczone zarówno w studni, zbiorniku, ale też na powierzchni terenu.

Podlewanie zieleni
Zieleń w ogrodzie można podlewać na dwa sposoby:  ręcznie za pomocą węża z dyszą lub zraszaczy naziemnych albo automatycznie, za pomocą zainstalowanego pod ziemią systemu rur i zraszaczy wynurzanych, których praca sterowana jest sterownikiem elektronicznym.

* Ręczne

W przypadku podlewania zieleni za pomocą węży ogrodowych można alternatywnie pompę samozasysającą umieścić na poziomie terenu i, zasysając wodę ze zbiornika podziemnego, podlewać nią trawnik, lub umieścić pompę automatyczną w zbiorniku i pobierać wodę poprzez zainstalowane, np. w pokrywie, szybkozłącze, do którego wpina się wąż ogrodowy.

* Automatyczne

W przypadku, gdy woda deszczowa ma obsługiwać układ automatycznego nawadniania, należy zadbać o to, aby do zbiornika doprowadzić instalację awaryjnego uzupełniania zbiornika wodą wodociągową. Będą bowiem okresy w trakcie trwania sezonu wegetacyjnego, gdy woda ze zbiornika zostanie zużyta i będzie on pusty, a roślinność będzie wymagała podlewania. W takim systemie pompa ciśnieniowa umieszczona jest wewnątrz zbiornika na wodę deszczową, a w budynku na instalacji wodociągowej zainstalowany jest zawór elektromagnetyczny, sterowany wyłącznikiem pływakowym zainstalowanym wewnątrz zbiornika. W przypadku gdy poziom wody w zbiorniku opadnie poniżej minimalnego, zawór elektromagnetyczny otworzy się i woda wodociągowa dopłynie do zbiornika. Pompa ciśnieniowa pracować więc będzie w tym momencie na wodzie wodociągowej, a system zraszania automatycznego nie będzie notował przerw w pracy.

W niektórych przypadkach, gdy dookoła budynku wykonany został drenaż opaskowy, wodę drenarską po uprzednim oczyszczeniu na filtrze mechanicznym można również wprowadzić do zbiornika podziemnego na deszczówkę, uzyskując tym samym dodatkowe ilości wody.

Wykorzystanie w budynku
Woda deszczowa idealnie nadaje się do takich celów, jak: spłukiwanie WC, pranie, prace porządkowe w i na zewnątrz budynku, podlewanie zieleni oraz mycie samochodów i urządzeń. Jednak aby zrealizować ww. cele, woda musi zostać wypompowana ze zbiornika podziemnego i pod ciśnieniem wprowadzona do instalacji wewnętrznej. Aby to uczynić, obiekt musi mieć zaprojektowaną, a następnie wykonaną, tzw. instalację dualną. Jest to instalacja, która doprowadzać będzie wodę na te przybory, które w założeniu mają pracować na wodzie deszczowej, a więc do spłuczek i pisuarów w WC, pralni, kotłowni oraz na przybory na zewnątrz budynku poprowadzona musi być osobna instalacja rurowa. Na baterie w łazience i kuchni oraz wszędzie tam, gdzie potrzebna jest woda pitna,  doprowadzana będzie tylko i wyłącznie uzdatniona woda wodociągowa. Równocześnie przybory instalacji dualnej należy czytelnie oznakować, informując, iż woda z nich płynąca jest wodą deszczową niezdatną do picia.

Obiekty mieszkalne
W obiektach mieszkalnych jednorodzinnych woda podawana na przybory może być w sposób dwojaki: za pomocą centrali deszczowej zainstalowanej w budynku (kotłownie, garaż, pomieszczenie techniczne) lub za pomocą pompy ciśnieniowej zanurzonej w zbiorniku i urządzenia do automatycznego dopełniania zbiornika podziemnego wodą wodociągową w przypadku braku deszczówki.

Centrala deszczowa
Kompletna centrala deszczowa składa się z konsoli, do której zamocowana jest wielostopniowa, samozasysająca pompa odśrodkowa wraz z łącznikiem przepływowo-ciśnieniowym, a także ze zbiornika pośredniego z przerwą powietrzną zgodnie z PN-EN 1717 TYP AB. W skład urządzenia wchodzą również: zawór trójdrogowy, pływakowy zawór napełniający, elementy tłumiące drgania pompy oraz zbiornik podręczny, sterownik elektroniczny, wyłącznik pływakowy z 20 m kablem oraz pokrywa.

Wielostopniowa pompa odśrodkowa zapewnia cichą pracę oraz szybki i bezproblemowy rozruch systemu. Łącznik przepływowo-ciśnieniowy zabezpiecza pompę przed suchobiegiem oraz pozwala na jej wyłączenie w przypadku osiągnięcia określonego ciśnienia w instalacji.

W przypadku braku wody deszczowej w zbiorniku centrala pozwala na automatyczne wykorzystanie wody wodociągowej: umożliwione jest to poprzez zawór trójdrogowy sterowany za pomocą wyłącznika pływakowego znajdującego się w zbiorniku wody deszczowej. Woda z sieci dostarczana jest do podręcznego zbiornika przez zawór pływakowy zgodnie z PN-EN 1717.

System wyposażony jest w ochronę przed stagnacją wody. Zawartość zbiornika podręcznego wymieniana jest co 10 dni w przypadku, gdy nie była ona w tym czasie pobierana. Parametry pomp zainstalowanych w centrali to: maks. wydatek 6 m3/h, maksymalne ciśnienie pracy 4,8 barów, maks. moc pompy 1200 W.

Zaletą tego rozwiązania jest lokalizacja pompy oraz akcesoriów elektrycznych i mechanicznych w budynku, co bardzo ułatwia ewentualne przeglądy i serwisowanie urządzeń. W sytuacji, gdy odległość pomiędzy lokalizacją centrali a zbiornikiem podziemnym jest spora (powyżej 15 metrów), wskazane jest zlokalizowanie w zbiorniku pływającej lub stojącej pompy zasilającej. Ma ona na celu ograniczenie strat ciśnienia występujących na ssaniu pompy zlokalizowanej w centrali deszczowej.

W przypadku zestawu pompy ciśnieniowej automatycznej umieszczonej w zbiorniku, w sytuacji otwarcia przyboru pompa zaczyna podawać wodę do instalacji. W momencie osiągnięcia poziomu minimalnego w zbiorniku zestaw napełniający umieszczony w budynku, składający się z zaworu elektromagnetycznego połączonego z czujnikiem poziomu lub wyłącznikiem pływakowym oraz lejka, dostarcza wodę wodociągową do zbiornika. W takim przypadku pompa korzysta z wody znajdującej się w zbiorniku, która przez większość czasu jest wodą deszczową, ale okresowo też wodociągową. Zaletą tego rozwiązania jest możliwość dostarczania wody na przybory pod określonym ciśnieniem, nawet w przypadku zbiornika wody deszczowej oddalonego od budynku lub głęboko posadowionego. Parametry pomp zainstalowanych w zbiorniku to: maks. wydatek 5,5 m3/h, maksymalne ciśnienie pracy 5 barów, maks. moc pompy 900 W.

Obiekty komercyjne
W przypadku obiektów komercyjnych, takich jak obiekty biurowe, hotele, zakłady przemysłowe, stosuje się centrale deszczowe złożone zawsze z układu co najmniej dwóch pomp, tak aby w razie awarii jednej z nich druga umożliwiała niezakłócone dostawy wody na przybory. Jest to kompletne urządzenie, w skład którego wchodzą: zintegrowany zbiornik podręczny, elektroniczny sterownik oraz dwie wielostopniowe pompy odśrodkowe wraz z niezbędnymi komponentami. Centrala w sposób ciągły monitoruje poziom wody w zbiorniku podręcznym i podziemnym wody deszczowej. W zależności od zapotrzebowania pompa zasilająca pobiera wodę ze zbiornika wody deszczowej i kieruje ją do zbiornika podręcznego, skąd jedna lub dwie pompy ciśnieniowe dostarczają ją na przybory. Sterownik rejestruje pracę pomp, wskazuje aktualne ciśnienie w instalacji, a także prezentuje aktualny poziom napełnienia zbiornika po zainstalowaniu w zbiorniku podziemnym opcjonalnego czujnika poziomu. W przypadku braku wody deszczowej zbiornik podręczny napełniany jest automatycznie z instalacji wodociągowej. Konstrukcja central musi zawsze spełniać wymagania normy PN-EN 1717. Na rynku dostępne są centrale o parametrach: maks. wydatek 25 m3/h, maksymalne ciśnienie pracy 6,5 bara.

Podsumowanie
W przypadku stosowania pomp służących do wprowadzenia wody deszczowej na instalacje, kluczowe jest odpowiednie ich dobranie, tak aby parametry wydatku i ciśnienia były odpowiednie do zapotrzebowania. Dlatego dobór systemu pompowego zawsze lepiej pozostawić specjalistom, którzy przy użyciu odpowiednio do tego przygotowanych programów dobiorą jedno lub kilka alternatywnych urządzeń. Tylko i wyłącznie wtedy będzie pewność, iż zraszacze podleją trawnik tak, jak tego chcemy, a ilość wody dopływającej do spłuczek nie będzie powodowała dyskomfortu mieszkańców lub użytkowników toalet. Ważne jest też zastosowanie takiego systemu dopełniania instalacji wodą wodociągową, aby nawet przy bardzo długim okresie suchym instalacja pracowała bez zakłóceń.

Mariusz Piasny

Fot. 1. Automatyczna pompa samozasysająca.
Fot. 2. Centrala deszczowa.
Rys. 1. Zintegrowany pobór wody przy podlewaniu ręcznym.
Rys. 2. Schemat technologiczny układu przemysłowego obejmuje filtr i zbiornik wody deszczowej, w którym zainstalowana jest jedna lub dwie pompy zasilające, a w budynku znajduje się kompletna przemysłowa centrala deszczowa.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij