Sieci preizolowane – od projektu po odbiór (1). Niezawodny alarm

zobacz artykuł w formie pdf   zobacz pdfa 

Rury preizolowane już od lat królują na polskim rynku ciepłowniczym. Co roku powstaje mnóstwo nowych sieci. Budują je różne firmy, najczęściej wyłaniane poprzez przetargi, gdzie głównym kryterium jest, niestety, cena. Nierzadko wygrywają firmy bez doświadczenia lub takie, które tylko czasami mają kontakt z preizolacją. Skupię się na tych wykonawcach, ponieważ często mają problem ze sprzedażą wykonanych przez siebie rurociągów. Główną przyczyną wstrzymania odbioru są złe wskazania systemu alarmowego. Omówię poszczególne etapy powstawania sieci ciepłowniczej preizolowanej pod kątem systemu nadzoru, aby przyszłych problemów z budową i odbiorem było jak najmniej.

Wstrzymanie odbioru
Załóżmy, że przetarg na budowę sieci ciepłowniczej preizolowanej wygrywa firma X, która na co dzień zajmuje się kanalizacją i wodociągami. Pojęcie „rury preizolowane” tylko obiło się jej o uszy.
Firma do dyspozycji ma sprzęt, spawaczy, monterów i wszystko co niezbędne do prowadzenia budowy.
O ile co do spawów i ogólnych prac ziemnych nie ma zastrzeżeń, to jeśli chodzi o system alarmowy, mogą pojawić się pewne problemy. Inwestor może nie chcieć, a w niektórych przypadkach nie może wręcz odebrać sieci. Najczęstszą przyczyną wstrzymania odbioru jest zaniżona rezystancja izolacji, tzn. taka, która nie spełnia norm inwestora, jeśli takie ustalił lub nie spełnia ona wartości granicznych ustalonych przez producenta systemu preizolowanego.

Drugą najczęstszą wadą jest niezgodność powykonawczego schematu alarmowego z rzeczywistym przebiegiem drutów alarmowych. Następnymi problemami są przerwy na drucie alarmowym bądź zwarcia, ale te usterki występują dużo rzadziej.
Nie twierdzę z góry, że firma bez większego (bądź żadnego) doświadczenia nie nadaje się do budowy preizolacji i że trzeba ją jak najszybciej usunąć z przetargu. Czasami jest wręcz odwrotnie – firmy bez doświadczenia wykonują instalację lepiej niż „stare wygi”. Niemniej jednak błędy się pojawiają.

Skąd się biorą błędy
Błędy podczas wykonywania systemu alarmowego w sieci preizolowanej mogą się pojawić, gdy firma nie mierzy rezystancji izolacji. Nikt nie sprawdza dostarczonego materiału (bo nie wiadomo skąd wziąć informacje, aby się dokształcić). Może więc teraz omówię technologię oraz rolę alarmu. Rysunek przedstawia standardową rurę preizolowaną z systemem alarmowym:

* Rura osłonowa (1) – wykonana z HDPE. Polietylen można spawać, co często się wykorzystuje w ciepłownictwie, np. przy wcinkach na gorąco lub przy naprawie uszkodzeń płaszcza.
* Izolacja termiczna (2) – jest to pianka poliuretanowa (PUR) zapewniająca izolację. Pianka także łączy stalową rurę przewodową i osłonową, tworząc z rur preizolowanych tzw. system związany.
* Druty alarmowe (3) – na rys. przedstawiono najpopularniejszy w Polsce system impulsowy nazywany też nordyckim. Tworzą go dwa druty miedziane o przekroju 1,5 mm² i oporności w przedziale 0,012-0,015 Ω/m. Jeden z nich jest pobielany cyną w celu ułatwienia identyfikacji przy łączeniu.
* Rura przewodowa (4) – stalowa, najczęściej ze szwem wzdłużnym.

Trzy typy awarii
Na rynku występują, oczywiście, rozmaite rodzaje rur preizolowanych z różnymi systemami alarmowymi, ale ich wykorzystanie jest stosunkowo małe, więc nie będziemy się nimi zajmować. Rury preizolowane mają mniejsze straty ciepła, łatwiej i taniej się je zabudowuje w porównaniu do sieci tradycyjnych, ale mają jeszcze jedną zaletę – alarm. W preizolacji mamy trzy podstawowe typy awarii:

* zawilgocenie izolacji,
* zwarcie metaliczne drutu,
* przerwanie drutu.

Idea systemu alarmowego polega na tym, że w momencie zawilgocenia izolacji możemy znaleźć miejsce jej występowania i naprawić, zanim nastąpi perforacja rury przewodowej. Przerwa i zwarcie drutu również uważane są za awarię, mimo iż nie prowadzi ona bezpośrednio do korozji. Natomiast wada ta uniemożliwia lub utrudnia nadzór nad całym rurociągiem.
Kontrolę nad systemem prowadzi się okresowo, np. co 6 miesięcy, za pomocą przyrządów ręcznych lub detektorów, które nadzorują daną pętlę w sposób ciągły. Idea lokalizacji w systemie impulsowym opiera się na pomiarze impedancji falowej. Nie będę dalej rozwijał tego wątku, ponieważ jest to temat złożony i nie chcę dodatkowo komplikować sprawy alarmu. Najkrócej mówiąc, jeśli mamy którąś ze wspomnianych awarii, wzywamy serwis, który najczęściej za pomocą reflektometru będzie jej poszukiwał.

To przez wilgoć!
Zajmijmy się teraz samą wilgocią, bo to przez nią w większości przypadków nie dochodzi do odbioru. Stwierdza się ją na podstawie pomiaru rezystancji izolacji, a wynik otrzymujemy w megaomach (MΩ) lub kiloomach (kΩ). Generalnie w preizolacji im więcej omów otrzymamy, tym lepiej – odwrotnie niż w elektryce, gdzie poszukuje się najlepszych przewodników. Następnie uzyskane wyniki porównuje się z przyjętymi normami. Dla wykonawcy najważniejsza jest umowa i jeśli inwestor zawarł w niej parametry dla odbioru nowej sieci, to jest to punkt odniesienia.
Natomiast jeśli takich wytycznych nie ma, to obowiązują normy ustalone przez dostawcę systemu. W zależności od producenta rur będziemy mieli inne wytyczne. Zawilgocenie pianki PUR to wciąż temat otwarty, stąd rozbieżności wśród dostawców systemu co do wartości granicznych rezystancji izolacji. Nie będę ich przytaczał, ponieważ jest to temat „żywy”. Wytwórcy wciąż pracują nad technologią i czasem zmienia się ich podejście do tematu. Aby uzyskać aktualne i wiarygodne informacje, najlepiej zgłosić się bezpośrednio do producenta.
W następnym artykule zajmę się omówieniem projektów.
Piotr Pacek

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij