Spawanie i lutowanie bez tajemnic. Jakość spoiny

zobacz artykuł w formie pdf   zobacz pdfa 

Ingerencja źródłem ciepła o dużej gęstości mocy (łuk elektryczny metody MAG, elektrody otulonej itp.) powoduje nadtopienie krawędzi materiału podstawowego, niszcząc tym samym jego strukturę uzyskaną na drodze często skomplikowanej przeróbki plastycznej i obróbki cieplnej. Sęk jednak w tym, aby „zniszczenie” nie zmieniało diametralnie właściwości mechanicznych spawanego metalu lub spoina umiejscowiona była w takim miejscu konstrukcji, w którym nawet znaczne obniżenie właściwości nie powodowało obniżenia właściwości użytkowych konstrukcji.
Oprócz „osłabienia” materiału konstrukcji spowodowanego zmianami strukturalnymi dodatkowo na wytrzymałość samego połączenia spawanego wpływa jakość wykonanej spoiny, tj. jej geometria oraz obecność wad lub niezgodności spawalniczych.
Przy czym za wadę uznajemy takie odstępstwo od doskonałości, które dyskwalifikuje spoinę jako możliwą do eksploatacji.
Niezgodność natomiast jest to odstępstwo od doskonałości, ale pozwalające na eksploatację tak wykonanych połączeń spawanych.

Normy określają wady
Oczywiście rodzaje wad i niezgodności spawalniczych ujęte są w specjalnej normie PN-EN ISO 6520-1 pt.: „Spawanie i procesy pokrewne — Klasyfikacja geometrycznych niezgodności spawalniczych w metalach — Część 1: Spawanie”.
Jeszcze inna norma PN-EN ISO 5817:2009 pt.: „Spawanie — Złącza spawane ze stali, niklu, tytanu i ich stopów — Poziomy jakości według niezgodności spawalniczych”, dokonuje klasyfikacji spoin w zależności od występujących wad i niezgodności spawalniczych do określonych poziomów jakości. Przy tym istnieją tylko trzy poziomy jakości: B – ostre wymagania jakościowe, C – średnie wymagania jakościowe oraz D – łagodne wymagania jakościowe.
W tabelach przedstawiono przykładowe, najczęściej występujące wady lub niezgodności spawalnicze oraz podano przykłady takich połączeń spawanych, a także określono odpowiadający im poziom jakości złączy.

Wada czy nie wada?
Jak widać (patrz tabele), niektóre niezgodności spawalnicze (np. pęknięcia) są niedopuszczalne w ogóle i wówczas można mówić o wadach, a złącze, w którym one występują, można traktować jako wadliwe i niemogące spełniać swojej funkcji eksploatacyjnej. Inne z kolei, jak np. podtopienie, są bardzo często występującą niezgodnością spawalniczą, ale ich obecność, pod warunkiem zachowania pewnych warunków geometrycznych, nie dyskwalifikuje złącza jako przydatnego do użytkowania.
O wymaganym poziomie jakości danej konstrukcji spawanej decyduje projektant, konstruktor lub klient. Należy pamiętać, że nałożenie bardzo wysokiego poziomu jakości dla konstrukcji mało odpowiedzialnej jedynie znacznie zwiększy koszty wykonania, podczas gdy warunki jej użytkowania spokojnie zezwalają, aby konstrukcja spełniała najniższy poziom jakości.
Odbierając proste konstrukcje spawane, warto przypatrzyć się samym spoinom, ponieważ obecność w nich wad lub w najlepszym wypadku licznych niezgodności spawalniczych z pewnością świadczy o sposobie podejścia producenta lub wykonawcy do swojej pracy.
dr inż. Maciej Różański

Tabela. Wybrane niezgodności i wady spawalnicze zgodnie z normą PN-EN ISO 6520-1 oraz poziomy jakości dla danych niezgodności wg PN-EN ISO 5817.

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij