Wykonanie i odbiór wewnętrznej instalacji gazowej w budynkach (1). Reguły rozprowadzania

Na łamach prasy fachowej oraz w wielu publikacjach książkowych można znaleźć informacje dotyczące projektowania, wykonania, sprawdzania oraz odbioru wewnętrznych instalacji gazowych.

O ile nie ma problemu w znalezieniu odpowiednich przepisów dotyczących reguł, jakimi powinny się rządzić poszczególne etapy procesu budowlanego w zakresie wewnętrznej instalacji gazowej, o tyle interpretacja tychże przepisów rodzi spory, a nawet uniemożliwia sprawne oddanie do eksploatacji gotowej instalacji gazowej.

W niniejszej publikacji autor postara się naświetlić podstawowe problemy i znaleźć odpowiedzi na najczęściej stawiane pytania dotyczące wykonania i odbioru wewnętrznej instalacji gazowej. Próba omówienia poniższej tematyki wynika z wątpliwości środowisk związanych z projektowaniem i wykonywaniem instalacji gazowych oraz często zadawanych pytań.

Autor publikacji jest świadomy, że zagadnienie jest obszerne i w ramach niniejszego artykułu nie jest możliwe jego pełne opisanie.

Materiał

Z reguły pierwszym problemem, który pojawia przy planowaniu instalacji gazowej, jest odpowiedni dobór materiału, z którego ma być ona wykonana. W Polsce do rurociągów instalacji gazowych (gazów palnych według PN-C-4750) za podstawowy materiał przyjęto stosowanie stali. Materiał ten może być wykorzystany do montowania przewodów gazowych we wszystkich wariantach ich lokalizacji, tzn. wewnątrz budynków mieszkalnych, w obiektach użyteczności publicznej, obiektach przemysłowych, przy prowadzeniu przewodów na zewnątrz budynków. Mówimy tutaj również o lokalizowaniu przewodów poniżej i powyżej poziomu terenu.

Do wykonywania przewodów gazowych rozprowadzających różne rodzaje gazów mogą być także zastosowane inne materiały, takie jak tworzywa sztuczne, np. polietylen stosowany chętnie przy budowie części sieci lub przyłączy gazowych, albo miedź stosowana w instalacjach wewnętrznych. Warto zaznaczyć, że rury miedziane stosowane są także w wielu krajach do wykonywania przyłączy gazowych lub prowadzenia instalacji na zewnątrz budynku.

Według przepisów obowiązujących na terenie Holandii wewnętrzne instalacje gazowe mogą być wykonywane z rur polietylenowych łączonych złączkami zaprasowywanymi. Jak dobrze wiemy, powyższe praktyki są w Polsce wykluczone ze względu na aktualny stan prawny.

Polskie prawo

Według polskiego prawa jako materiał do budowy instalacji na paliwa gazowe, zgodnie z zapisem rozporządzenia Ministra Infrastruktury (Dz. U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 z późniejszymi zmianami) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w § 163 punkt 2 podano:

„Przewody instalacji gazowej, począwszy od 0,5 m przed zewnętrzną ścianą budynku do kurków odcinających przed gazomierzami w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych lub do odgałęzień lokali użytkowych w budynkach użyteczności publicznej, powinny być wykonane z rur stalowych bez szwu bądź z rur stalowych ze szwem przewodowych, zgodnych z wymaganiami przedmiotowych Polskich Norm, łączonych przez spawanie”.

Natomiast w § 163 punkt 3 wprowadzony jest zapis:

„Przewody instalacji gazowej w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych, zagrodowych i rekreacji indywidualnej, począwszy od 0,5 m przed zewnętrzna ścianą budynku do wyprowadzenia poza lico wewnętrzne tej ściany, powinny być wykonane z rur, o których mowa w ust. 2”.

Punkt 4 tego paragrafu o treści niżej podanej informuje:

„Przewody instalacji gazowej w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych, zagrodowych i rekreacji indywidualnej, a także w pozostałych budynkach za gazomierzami lub odgałęzieniami prowadzącymi do odrębnych mieszkań lub lokali użytkowych powinny być wykonane z rur, o których mowa w ust. 2, łączonych również z zastosowaniem połączeń gwintowanych bądź też z rur miedzianych łączonych przez lutowanie lutem twardym. Dopuszcza się stosowanie innych sposobów łączenia rur, jeżeli spełniają one wymagania szczelności i trwałości określone w Polskiej Normie dotyczącej przewodów gazowych dla budynków”.

Specjalnie zacytowano w pełni brzmienie zapisów, aby w sposób jednoznaczny określić, jakie materiały mogą być stosowane i w jakich sytuacjach zabudowy instalacji gazowej. Trzeba jeszcze raz podkreślić, że przepisy te dotyczą przewodów instalacji gazowych w budynkach mieszkalnych, jednorodzinnych, wielorodzinnych, zagrodowych, rekreacji indywidualnej i użyteczności publicznej. Natomiast nie dotyczą instalacji gazowych w obiektach o charakterze produkcyjno-przemysłowym, rolniczym. To stwierdzenie jest zgodne z § 156 cytowanego wyżej rozporządzenia.

W związku z powyższym autor nie znajduje przeciwwskazań do stosowania np. instalacji gazowych wykonanych z miedzi w obiektach takich jak np. piekarnie, masarnie, hale produkcyjne ogrzewane promiennikami gazowymi itp. Nie są znane przepisy, które w jakikolwiek sposób regulowałyby zasady budowania instalacji w obiektach rolniczych i przemysłowych.

Warto podkreślić, iż mogą zaistnieć przypadki, w których przepisy powinny być interpretowane ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa użytkowania instalacji. Takim przypadkiem są wszelkiego rodzaju laboratoria badawcze, stanowiska prób, budynki i pomieszczenia o wspólnych częściach konstrukcyjnych, ale pełniące różne funkcje, np. obiekty biurowo-produkcyjne. W takich przypadkach rozsądne wydaje się rozpatrywanie sposobu montażu instalacji podzielonej na różne obszary zastosowania jednego obiektu.

Na korytarzach i klatkach schodowych

Częstym problemem podnoszonym przez projektantów oraz instalatorów jest możliwość montażu przewodów gazowych na korytarzach oraz klatkach schodowych. Przewody instalacji gazowych z miedzi w budynkach mieszkalnych i użyteczności publicznej mogą być lokalizowane w takich miejscach, gdyż przepisy dopuszczają ich wykonanie z miedzi za gazomierzami, przy czym miejsce lokalizacji gazomierza nie ma tu żadnego znaczenia.

W przypadku budynków mieszkalnych jednorodzinnych, zagrodowych i rekreacji indywidualnej cała wewnętrzna instalacja gazowa może być wykonana z rur miedzianych z wyłączeniem odcinka od 0,5 m przed budynkiem (zewnętrzna ściana budynku) do wprowadzenia do wnętrza budynku.

Zapis ten wynika z rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca w sprawie warunków  technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. nr 97 poz. 1055 z 2001 r. § 9.6). Warto przypomnieć, że § 164 ust. 6 (Dz. U. nr 75 2002 r. z późn. zm.) mówi o tym, iż przewody instalacji gazowych mogą być prowadzone przez jedną kondygnację garażu, jeżeli kondygnacja ta znajduje się bezpośrednio pod  kondygnacją nadziemną budynku.

Tak lokalizowane przewody należy wykonać z rur stalowych bez szwu i przewodowych ze szwem. Na pytanie, czy można prowadzić instalację gazową w garażu, który jest umiejscowiony w kondygnacji naziemnej, można odpowiedzieć, że tak, gdyż przepis nie sankcjonuje zakazu.

Zalecenia

O ile przepisy stwarzają możliwości stosowania różnych materiałów w instalacjach gazowych, to zaleca się, aby przy ich doborze brać szczególnie pod uwagę:

  • wysokość ciśnienia roboczego w przewodach,
  • lokalizację przewodów,
  • dostęp do przewodów,
  • temperaturę otoczenia, w którym przewody są eksploatowane,
  • temperaturę rozprowadzanego gazu,
  • warunki eksploatacji,
  • rodzaj gazu wpływającego na stan przewodu, czyli wszystkie związane z tym zagrożenia korozyjne,
  • wymagania związane z bezpieczeństwem przeciwpożarowym,
  • wymagania ekonomiczne,
  • estetykę połączeń.

W kolejnej części omówię m.in. najważniejsze zalecenia co do prowadzenia instalacji gazowych niezależnie od miejsca montażu, odbiór, procedury przy próbie ciśnieniowej i próbie szczelności.

Tomasz Hyla

Fot. z archiwum Viega.

 

4 myśli na temat “Wykonanie i odbiór wewnętrznej instalacji gazowej w budynkach (1). Reguły rozprowadzania

  • 6 listopada 2017 o 13:35
    Permalink

    Mieszkamy w budynku wielorodzinnym, z wielkiej płyty wykonanej metodą przemysłową w Fabrykach Domów,w których wg projektu pierwotnego rury instalacji gazowej wewnątrz budynku są prowadzone w specjalnym pionowym kanale szybowym wraz z licznikiem gazowym ( w tym kanale znajdują się jeszcze piony wody pitnej).Jest to bardzo pomysłowe rozwiązanie bo do tego szybu przylegają ściany kuchni i z drugiej strony łazienki.Łatwe jest więc doprowadzenie instalacji do odbiorników gazu,typu piecyk gazowy kuchenny i junkers gazowy łazienkowy.W każdym mieszkaniu w kuchni,nad zlewozmywakiem,znajduje się otwór wejściowy do kanału szybowego,o rozmiarach około 80×120 cm,zamknięty na drzwiczki z zatrzaskiem.Kanał szybowy ma swoją wentylację wyprowadzoną na dach budynku,gwarantującą w razie rozszczelnienia instalacji wewnątrz kanału odprowadzenie gazu na zewnątrz budynku.Czy uzasadnione jest,że Spółdzielnia Mieszkaniowa chce dokonać zmiany w prowadzeniu tej instalacji i wyprowadzić ją z tego specjalnego kanału szybowego na korytarz?Nasze mieszkania mają przedpokój długości około 6 m i z korytarza należałoby prowadzić wzdłuż przedpokoju rurę 6m do ściany łazienki,w łazience rurę trzeba by prowadzić wzdłuż 2 ścian o łącznej długości około 3,5 m,a z łazienki,po przebiciu 2 ścian tego kanału szybowego należałoby przejść przez ten kanał,do kuchni.SM nie zleciła dokonania ekspertyzy instalacji gazowej zamontowanej w tym specjalnie zaprojektowanym szybie i chce zlecić wykonanie projektu wyprowadzeniu instalacji z tego szybu do korytarza.Czy to ma jakiś sens i uzasadnienie?Te rury,może się okazać po ekspertyzie,że nie wymagają w ogóle wymiany (bo jest to solidna robota)a jeżeli by już zachodziła taka konieczność,to prostsza i tańsza byłaby wymiana w tym kanale szybowym,wg pierwotnego projektu,niż wykonanie nowego projektu i wybudowanie nowej instalacji gazowej w korytarzu i z korytarza do mieszkań,no i w tych wszystkich mieszkaniach,zużycie dodatkowych setek metrów rur,nie mówiąc już o tym,że po takiej robocie konieczny będzie remont i malowanie przedpokoju,łazienki no i może też kuchni,a to już by chciała SM złożyć na kark mieszkańców.Należy podkreślić,że SM już nie jest właścicielem budynku,mieszkania są wyodrębnioną własnością każdego z mieszkańców.SM jest już tylko,z woli mieszkańców,zarządcą i spełnia rolę administratora.Po pierwsze byłoby to marnotrawstwo środków z funduszu remontowego,a po drugie narusza to mir domowy każdego mieszkańca.Zarządca zamiast dbać o mieszkańców,z których żyje i egzystuje,chce im szkodzić,poprzez wymyślanie robót zbędnych,by wydatkować zgromadzony fundusz remontowy,a to już jest szkodnictwo.Apeluję do odpowiednich władz by się zainteresowały tym problemem,bo jest to problem na wielką skalę,biorąc pod uwagę ogromną liczbę mieszkań zbudowanych systemem wielkiej płyty,a SM nadal się czują „władzą” a nie „służbą” w stosunku do mieszkańców.

    Odpowiedz
    • 27 listopada 2017 o 14:07
      Permalink

      Chciałbym tu jeszcze dodać,że Prawo budowlane zabrania prowadzenie instalacji gazowej w pomieszczeniach mieszkalnych i w pomieszczeniach,w których nie ma wentylacji,a przedpokój ma 6 m długości i nie ma wentylacji,tak samo cały korytarz,w którym SM zamierza prowadzić rury gazowe do mieszkań nie ma wentylacji.Projekt pierwotny celowo sporządzono ze specjalnym kanałem szybowym z wentylacją dachową,umieszczonym pomiędzy ścianami kuchni i łazienki i z tego kanału wyprowadzona jest instalacja gazowa do piecyka kuchennego i do piecyka łazienkowego typu junkers.Jeżeli instalacja,gdyby zaszła taka konieczność jej wymiany na skutek zużycia (do ustalenia tego potrzebna jest jednak ekspertyza,którą nie wykonano)miałaby być wyprowadzona z tego kanału szybowego na korytarz,to widzę wielkie zagrożenie,w dobie terroryzmu,że ułatwiony dostęp do tej instalacji,byłby wielkim zagrożeniem dla mieszkańców tej posesji,bo terrorysta potrzebował by tylko wiertarkę zasiloną akumulatorkiem by dokonać wielkiego zagrożenia.Nie powinno się zezwalać na takie praktyki SM,tzn wyprowadzenia instalacji ze specjalnych do tego przeznaczonych kanałów szybowych na korytarz.

      Odpowiedz
      • 3 stycznia 2018 o 13:21
        Permalink

        przedpokój i korytarz to nie są pomieszczenia mieszkalne, tylko komunikacyjne.

        Odpowiedz
  • 4 grudnia 2018 o 16:23
    Permalink

    W Przeglądzie Budowlanym 2008r., grudzień 2008, expert Pan Pan Konrad Bąkowski napisał: „Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami rury instalacyjne miedziane ( o średnicach zewnętrznych nie przekraczających 54 mm ) mogą być stosowane do wykonywania wewnętrznych instalacji gazowych tylko w budynkach niskich ( do 4 kondygnacji ) „.
    U mnie w bud.10 kondygnacyjnym wyniesiono gazomierze i piony gazowe na klatkę schodową tego wieżowca i od gazomierzy zrobiono w tej klatce schodowej połączenia rurką miedzianą fi 18 do mieszkań. Wydaje się mnie to nieprawidłowe. Czytam warunki techniczne i nie widzę w nich by to wykluczały
    Kto wie jak powinno być?

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij