ABC instalacji ruruowch. Zgrzewanie doczołowe

zobacz artykuł w formie pdf zobacz pdfa zobacz pdfa   

Zgrzew uzyskuje pełną wytrzymałość po czasie studzenia. Zgrzewanie doczołowe dopuszczalne jest do łączenia rur i elementów o średnicach większych niż 63 mm i o grubości ścianki ≥ 5 mm, przy czym rury powinny byś w odcinkach prostych (sztangach). Dopuszcza się zgrzewanie rur klasy HDPE 80 z rurami klasy HDPE 100, jak również  rur o wskaźnikach płynięcia MFR 005 i 010. Niedopuszczalne w metodzie doczołowej jest zgrzewanie rur o różnych grubościach ścianek (SDR). Zgrzewy wykonane tą metodą charakteryzują się dużą niezawodnością. Są odporne na naprężenia termiczne, ruchy gruntu, drgania. Niebagatelny jest również fakt, że przy zgrzewaniu doczołowym nie występują żadne elementy złączne, dzięki czemu koszty wykonywania połączenia, zwłaszcza dla większych średnic, są dużo niższe niż w przypadku zgrzewania elektrooporowego. Dzięki ww. zaletom stosowanie metody doczołowej jest szczególnie zalecane dla średnic ≥ 110 mm, ponieważ rury o takich średnicach dostarczane są prawie wyłącznie w sztangach, a koszty kształtek elektrooporowych dla takich średnic są wysokie.

Zgrzewarka

Wykonując zgrzewanie rur metodą doczołową, należy pamiętać, aby proces odbywał się w zakresie temperatur od 0-40°C, a miejsce zgrzewania było osłonięte od wiatru, chronione przed nadmierną wilgotnością (mgłą) i deszczem. Takie wymagania ograniczają możliwość stosowania metody doczołowej, ale można w łatwy sposób się od nich uniezależnić poprzez zastosowanie namiotów osłonowych. Aby wykonany zgrzew charakteryzował się wysoką jakością, muszą być zagwarantowane, jak w każdej metodzie łączenia rur z poliolefin, cztery podstawowe parametry, tzn. czas, temperatura, siła docisku (ciśnienie) oraz czystość przy wykonywaniu połączenia. Uzyskanie tych warunków jest możliwe wyłącznie pod warunkiem zastosowania profesjonalnych zgrzewarek do rur z tworzyw termoplastycznych. Parametr temperatury odnosi się do powierzchni płyty grzejnej. W przypadku rur HDPE czoła płyty powinny być rozgrzane do temperatury 200-220°C. W tej temperaturze  materiał przechodzi ze stanu stałego w stan plastyczny, w którym możliwe jest, pod wpływem siły docisku, zmieszanie łańcuchów polimerów dwóch rozgrzanych elementów i stworzenie nierozłącznego połączenia.  W przypadku gdy płyta grzejna nie uzyska właściwej temperatury, proces dyfuzji molekularnej jest zwolniony, a proces formowania zgrzewów utrudniony lub wręcz niemożliwy. Gdy temperatura jest natomiast zbyt wysoka, długie łańcuchy polimerowe rozpadają się na krótsze i wykonany w takich warunkach zgrzew charakteryzuje się obniżoną wytrzymałością. Parametry czasu i ciśnienia określają, jak długo i z jaką siłą czoła łączonych elementów powinny być początkowo dociskane do powierzchni płyty grzejnej, a następnie, po uplastycznieniu, do siebie nawzajem. Siła i czas docisku są ściśle określone dla kolejnych etapów zgrzewania. Zastosowanie zbyt dużych sił docisku może wywołać nieuplastycznienia się odpowiedniej ilości materiału na etapie wygrzewania rur (końcówki rur, zamiast nagrzewać się do środka, są roztapiane) lub wyciśnięcie w czasie docisku rur do siebie całego rozgrzanego materiału, co może spowodować, że zetkną się ze sobą zimne końcówki rur. Zbyt niska siła docisku może z kolei na etapie zgrzewania doprowadzić do niezaistnienia prawidłowej dyfuzji molekularnej pomiędzy dwoma łączonymi odcinkami rur. Bardzo rzadkim, ale rażącym i niedopuszczalnym błędem jest niestosowanie tabel parametrów zgrzewania dostarczonych przez producenta zgrzewarki lub stosowanie tabel z parametrami innego producenta. Każda maszyna posiada inne siłowniki, co powoduje, że to samo ciśnienie wywołuje inną siłę docisku na czołach łączonych rur. Czasami zdarza się również operatorom, że odczytują prawidłowo wyłącznie średnicę rury, nie zwracając uwagi na grubość ścianki,  a siła uzależniona jest bezpośrednio od tego parametru. W czasie zgrzewania doczołowego newralgicznym momentem jest wyciagnięcie płyty grzejnej i dociśnięcie rozgrzanych czół do siebie. Powinno to nastąpić tak szybko, jak to możliwe. Po wyjęciu płyty rozgrzane powierzchnie bardzo szybko stygną, tworząc tzw. „kożuch”. Im dłuższy czas, tym warstwa kożucha jest grubsza i utrudnia ona powstawanie prawidłowego połączenia. Bardzo ważne jest również, aby końcówki rur były czyste, odtłuszczone, suche i idealnie przylegały do siebie nawzajem.

Przedstawione powyżej wymagania mogą stwarzać wrażenie, że metoda jest trudna. W rzeczywistości jednak przy odrobinie doświadczenia okazuje się, że zgrzewanie metodą doczołową jest proste, szybkie, ekonomiczne, a powstałe rurociągi charakteryzują się wysoką niezawodnością przez wiele lat.

Piotr Zarzycki

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij