Odnawialny projekt ustawy o OZE… (1). Wsparcie z paragrafu

W sytuacji (dla roku 2012), gdy polska elektroenergetyka zawodowa oparta jest w ponad 80% na węglu (kamiennym 49,9% i brunatnym 33,3%), szczególnego znaczenia nabiera wykorzystanie odnawialnych zasobów energii (OZE). Ich udział stanowi 10,4%. Wprowadzanie OZE w tym przypadku jest postrzegane głównie jako działanie zmniejszające obciążenie środowiska oraz zwiększające bezpieczeństwo energetyczne kraju.

Warto podkreślić, że rozwój źródeł wykorzystujących odnawialne zasoby energii  powinien opierać się przede wszystkim na generacji rozproszonej, która jednocześnie sama w sobie przyczynia się do zmniejszenia strat związanych z przesyłem energii, zatem w istotnym stopniu poprawia wspomniane bezpieczeństwo energetyczne i redukuje emisję gazów cieplarnianych.

Jak wynika z wymuszenia unijną dyrektywą (2009/28/WE) w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, jednym z priorytetów wskazanej tu strategii jest zapewnienie osiągnięcia przez Polskę w 2020 r. co najmniej 15% udziału energii z odnawialnych źródeł w zużyciu energii finalnej brutto, w tym co najmniej 10% udziału energii odnawialnej zużywanej w transporcie.

Właśnie w oparciu o wspomnianą dyrektywę (2009/28/WE) Rada Ministrów przyjęła w dniu 6 grudnia 2010 r. „Krajowy Plan Działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych”. Ten KPD określa krajowe cele w zakresie udziału energii ze źródeł odnawialnych zużywanej w transporcie, sektorze energii elektrycznej, sektorze ogrzewania i chłodzenia w 2020 r. Zawarto w nim także kolejne roczne cele pośrednie oraz tempo i sposób dochodzenia do nich. Założono w nim mianowicie, iż osiągnięcie podstawowego celu oparte będzie o dwa główne filary zasobów dostępnych i możliwych do wykorzystania w Polsce, tj. poprzez wzrost wytwarzania energii elektrycznej z generacji wiatrowej oraz większe wykorzystanie energetyczne biomasy.

Wskazane działania powinna wspierać, oczekiwana od dawna, a i prezentowana niniejszym tekstem, ustawa o odnawialnych źródłach energii, której najnowsze kolejno odnawiane wersje (z 31.12.2013 r., 26.01.2014 r., 4.2.2014 r.,) opublikowało Ministerstwo Gospodarki. Ostatnie trzy kolejne wersje tego dokumentu, różnią się znacznie od poprzednich (np. z września i grudnia 2012 r.) od szeregu lat trafiających do opinii publicznej. Projekt ustawy ostatnio przedłożonej przez Ministerstwo Gospodarki jest obfitym dokumentem, bo liczącym ok. 140 stron, i zawiera 201 obszernych artykułów.

Aktualną informacją jest to, że projekt jako rządowy jeszcze we wrześniu br. trafił do laski marszałkowskiej.

Głównym celem projektu jest uzyskanie co najmniej 15% udziału energii z OZE w końcowym zużyciu energii brutto w 2020 r. Projekt proponuje m.in. nowy system wsparcia dla OZE oparty o aukcje (od 2015 r.) oraz utrzymanie obecnego systemu wsparcia opartego na zielonych certyfikatach dla istniejących instalacji OZE (z możliwością przystąpienia do systemu aukcyjnego). Jak się ocenia, to znaczna część projektowanych przepisów o OZE już obowiązuje od czasu nowelizacji Prawa energetycznego (wrzesień 2013 r.). Główną nowością projektu ustawy jest zatem system aukcji. Projekt ustawy o OZE ma też na celu odchudzenie obecnie szeroko rozbudowanego Prawa energetycznego, zbierając w odrębną całość przepisy dotyczące OZE. Idzie też w kierunku szerszego wsparcia energetyki prosumenckiej, a przy tym równocześnie rozbudowuje system certyfikacji instalatorów technologii OZE.

Promocja energetyki prosumenckiej będzie polegać na tym, że w takiej działalności nie będzie potrzebna koncesja, a wystarczy wpis do rejestru. Nadwyżkę dysponowanej energii będzie można odsprzedać do sieci za 80% ceny rynkowej.

Podstawowy cel ustawy od lat nie ulega zmianie, bowiem przygotowany projekt ustawy nadal określa m.in. zasady i warunki wytwarzania energii elektrycznej, ciepła lub chłodu z odnawialnych zasobów energii w instalacjach odnawialnego źródła energii, jak również w odniesieniu do wytwarzania energii elektrycznej, ciepła lub chłodu z biogazu rolniczego lub wytwarzania biogazu rolniczego. Ponadto projekt ustawy wskazuje podstawowe mechanizmy i instrumenty wspierające wytwarzanie energii elektrycznej, ciepła lub chłodu w instalacjach odnawialnego źródła energii, wytwarzanie energii elektrycznej, ciepła lub chłodu z biogazu rolniczego oraz wytwarzanie biogazu rolniczego. Jednak taki rozwój źródeł musi spełniać wymagania zrównoważonego rozwoju, tzn. z uwzględnieniem uwarunkowań w zakresie ochrony środowiska, jak i przy zapewnieniu bezpieczeństwa żywnościowego kraju. W projektowanej ustawie wskazano na konieczność określenia szczegółowych działań służących rozwojowi energetyki odnawialnej, w tym dotyczących poszczególnych rodzajów technologii wytwarzania energii elektrycznej i ciepła z odnawialnych zasobów energii. Szkoda tylko, że projekt ustawy nie odróżnia zasobów energii od źródeł energii. Bo właśnie przez źródła rozumiemy różne rodzaje technologii konwersji energii z zasobów odnawialnych.

Projektowana ustawa ma za zadanie zapewnić rozwój odnawialnych źródeł energii wynikający z dokumentów rządowych przyjętych przez Radę Ministrów, tj. „Polityki energetycznej Polski” do 2030 roku oraz KPD, jak również służy koordynacji działań organów administracji rządowej w tym obszarze.

Dlatego też omawiana ustawa ma w szczególności na celu:

* zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego i ochrony środowiska, między innymi w wyniku efektywnego wykorzystania odnawialnych źródeł energii;

* racjonalne wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii, uwzględniające realizację długofalowej polityki rozwoju gospodarczego kraju, wypełnienie zobowiązań wynikających z zawartych umów międzynarodowych oraz podnoszenie innowacyjności i konkurencyjności krajowej gospodarki;

* kształtowanie mechanizmów i instrumentów wspierających wytwarzanie energii elektrycznej, ciepła lub chłodu, albo biogazu rolniczego w instalacjach odnawialnych źródeł energii;

* wypracowanie optymalnego i zrównoważonego zaopatrzenia odbiorców końcowych w energię elektryczną, ciepło lub chłód, lub w biogaz rolniczy z instalacji odnawialnych źródeł energii,

* tworzenie nowych miejsc pracy w wyniku przyrostu liczby oddawanych do użytkowania nowych instalacji odnawialnych źródeł energii,

* zapewnienie wykorzystania na cele energetyczne produktów ubocznych lub pozostałości z rolnictwa oraz przemysłu wykorzystującego surowce rolnicze.

Ważnym efektem przyjęcia ustawy o odnawialnych źródłach energii będzie wyodrębnienie i usystematyzowanie dotychczasowych mechanizmów wsparcia dla energii z OZE zawartych w przepisach ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne PE  (z ostatnimi zmianami z 2012 oraz 2013 r.).

Innym ważnym efektem uchwalenia projektu ustawy o OZE, choć wiążącym się z poprzednim, będzie wdrożenie schematu zoptymalizowanych (zdaniem rządu) mechanizmów wsparcia dla producentów.

Zgodnie z ustaleniami Prawa Energetycznego, od dnia 1 października 2005 r. funkcjonuje w Polsce system wsparcia wytwarzania energii elektrycznej uzyskiwanej w odnawialnych źródłach energii. System ten sprowadza się do wydawania świadectw pochodzenia energii elektrycznej z OZE i świadectw pochodzenia biogazu rolniczego, określanych potocznie jako zielone i brązowe certyfikaty. Ponieważ umożliwiono obrót na giełdzie prawami majątkowymi wynikającymi z tych świadectw, mechanizm kształtowania cen praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia jest mechanizmem rynkowym, sprzyjającym w dodatku rozwojowi konkurencji na rynku energetyki odnawialnej.

Informacje o tym systemie zawarto w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z 18.10.2012 r. dnia 18 października 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia, uiszczenia opłaty zastępczej, zakupu energii elektrycznej i ciepła wytworzonych w odnawialnych źródłach energii oraz obowiązku potwierdzania danych dotyczących ilości energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnym źródle energii (Dz. U. z 2012 r. poz. 1229 oraz z 2013 r. poz. 1362).

Aby świadectwa pochodzenia (energii elektrycznej i biogazu) miały wartość handlową, ustawodawca w PE zobligował odbiorcę przemysłowego, przedsiębiorstwo energetyczne, odbiorcę końcowego oraz towarowy dom maklerski lub dom maklerski do uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki tych świadectw. Wypełnienie tego obowiązku może nastąpić również poprzez uiszczenie opłaty zastępczej lub realizację obowiązku w części poprzez świadectwa pochodzenia i w części poprzez uiszczenie opłaty zastępczej.

Aktualne ceny giełdowe świadectw pochodzenia (I kw. 2014 r. – ok. 240 zł/MWh) można ustalić na podstawie ich notowań prowadzonych za pośrednictwem Towarowej Giełdy Energii S.A. Natomiast zgodnie z informacją (nr 20/2014) Prezesa URE z dnia 24 lutego 2014 r. w sprawie zwaloryzowanej jednostkowej opłaty zastępczej, jaką należy stosować w celu obliczenia opłaty zastępczej przy realizacji obowiązku za 2014 r., jednostkowa opłata zastępcza w 2014 r. wynosi 300,03 zł/MWh.

Innym mechanizmem wsparcia, wynikającym również z PE, jest obowiązek zakupu energii elektrycznej uzyskiwanej z odnawialnych zasobów energii. Z nim wiąże się cena zakupu tej energii elektrycznej przez tzw. sprzedawcę z urzędu. Jest on zobowiązany do zakupu energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnych źródłach energii przyłączonych do sieci dystrybucyjnej lub przesyłowej znajdującej się na terenie obejmującym obszar działania tego sprzedawcy, oferowanej przez przedsiębiorstwo energetyczne, które uzyskało koncesję na jej wytwarzanie lub zostało wpisane do rejestru przedsiębiorstw energetycznych zajmujących się wytwarzaniem biogazu rolniczego. Zakup ten odbywa się po średniej cenie sprzedaży energii elektrycznej w poprzednim roku kalendarzowym, którą to cenę ustala Prezes URE do dnia 31 marca każdego roku kalendarzowego. Zgodnie z informacją Prezesa URE z dnia 28 marca 2013 r. (nr 11/2013) w sprawie średniej ceny sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym za rok 2013 – średnia cena sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym osiągnęła w 2013 r. poziom 195,52 zł/MWh.

Do mechanizmów wsparcia można też zaliczyć zawarte w PE rozwiązania promujące rozwój tzw. energetyki prosumenckiej, które polegają na zużywaniu wytwarzanej energii elektrycznej z OZE na potrzeby własne i sprzedawaniu jej nadwyżek do sieci elektroenergetycznej. Zgodnie z PE wytwarzanie energii elektrycznej w mikroinstalacji przez osobę fizyczną niebędącą przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a także sprzedaż tej energii przez tę osobę nie jest działalnością gospodarczą. Ponadto PE określa, iż energię elektryczną wytworzoną w mikroinstalacji przyłączonej do sieci dystrybucyjnej znajdującej się na terenie obejmującym obszar działania sprzedawcy z urzędu i oferowaną do sprzedaży przez osobę, jest zobowiązany zakupić ten sprzedawca. Zakup tej energii odbywa się po cenie równej 80% średniej ceny sprzedaży energii elektrycznej w poprzednim roku kalendarzowym, która jest ustalana przez Prezesa URE.

Dodatkowymi zachętami dla rozwoju wykorzystania odnawialnych źródeł energii są:

* obniżenie o 50% rzeczywistych kosztów przyłączenia do sieci dla OZE do 5 MW,

* obowiązek zapewnienia przez operatora systemu elektroenergetycznego pierwszeństwa w świadczeniu usług przesyłania energii elektrycznej z OZE,

* zwolnienie przedsiębiorstw energetycznych wytwarzających energię elektryczną w odnawialnych źródłach energii o mocy poniżej 5 MW z opłat za udzielenie koncesji oraz opłat związanych z uzyskaniem i rejestracją świadectw pochodzenia potwierdzających wytworzenie energii elektrycznej w OZE.

Istotnym elementem wsparcia energii odnawialnej jest także zwolnienie z podatku akcyzowego energii wytworzonej w OZE.

dr inż. Piotr Kubski

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij