Wentylacja budynków mieszkalnych (2). Strumienie powietrza

Strumienie te powinny wynosić co najmniej:

  • w kuchni z oknem zewnętrznym, wyposażonej w kuchenkę gazową lub węglową – 70 m3/h;
  • w kuchni z oknem zewnętrznym, wyposażonej w kuchenkę elektryczną – 30 m3/h w mieszkaniu dla maksymalnie trzech osób lub 50 m3/h w mieszkaniu dla więcej niż trzech osób;
  • w kuchni bez okna zewnętrznego, wyposażonej w kuchnię elektryczną – 50 m3/h;
  • w kuchni bez okna zewnętrznego, wyposażonej w kuchnię gazową, obowiązkowo z mechaniczną wentylacją wywiewną – 70 m3/h;
  • w łazience z w.c. lub bez – 50 m3/h;
  • w wydzielonym w.c. – 30 m3/h;
  • w pomieszczeniu pomocniczym bez okien – 15 m3/h;
  • w pokoju mieszkalnym oddzielonym od pomieszczeń kuchni, łazienki i w.c. więcej niż dwojgiem drzwi lub w pokoju znajdującym się na wyższym poziomie w wielopoziomowym domu jednorodzinnym lub w wielopoziomowym mieszkaniu domu wielorodzinnego – 30 m3/h.

Podkreślić należy, że w przypadku zastosowania w pomieszczeniach innego rodzaju wentylacji niż mechaniczna wentylacja nawiewna lub nawiewno-wywiewna należy bezwzględnie zapewnić dopływ powietrza zewnętrznego w ilości niezbędnej do potrzeb wentylacyjnych poprzez urządzenia nawiewne umieszczone w dowolnych elementach przegród zewnętrznych.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w rozdziale poświęconym wentylacji mówi: „wentylacja i klimatyzacja powinny zapewniać odpowiednią jakość środowiska wewnętrznego, w tym wielkość wymiany powietrza, jego czystość, temperaturę, wilgotność względną, prędkość ruchu w pomieszczeniu, przy zachowaniu przepisów odrębnych i wymagań Polskich Norm dotyczących wentylacji, a także warunków bezpieczeństwa pożarowego i wymagań akustycznych określonych w rozporządzeniu”.

Wentylację mechaniczną lub grawitacyjną należy zapewnić w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, w pomieszczeniach bez otwieranych okien, a także w innych pomieszczeniach, w których ze względów zdrowotnych, technologicznych lub bezpieczeństwa konieczne jest zapewnienie wymiany powietrza.

Wentylację mechaniczną wywiewną lub nawiewno-wywiewną należy stosować w budynkach wysokich i wysokościowych oraz w innych budynkach, w których zapewnienie odpowiedniej jakości środowiska wewnętrznego nie jest możliwe za pomocą wentylacji grawitacyjnej. W pozostałych budynkach może być stosowana grawitacyjna.

W pomieszczeniu, w którym jest zastosowana wentylacja mechaniczna lub klimatyzacja, nie można stosować wentylacji grawitacyjnej. Wymaganie to nie dotyczy pomieszczeń z urządzeniami klimatyzacyjnymi niepobierającymi powietrza zewnętrznego.

W przypadku zastosowaania w budynku przepływu powietrza wentylacyjnego między pomieszczeniami lub strefami wentylacyjnymi – w pomieszczeniu należy zapewnić kierunek przepływu od pomieszczenia o mniejszym stopniu zanieczyszczenia powietrza do pomieszczenia o zanieczyszczeniu większym.

Przepływ powietrza wentylacyjnego w mieszkaniach powinien odbywać się z pokoi do pomieszczenia kuchennego lub wnęki kuchennej oraz do pomieszczeń higieniczno-sanitarnych.

W instalacjach wentylacji i klimatyzacji nie należy łączyć ze sobą przewodów z pomieszczeń o różnych wymaganiach użytkowych i sanitarno-zdrowotnych. Nie dotyczy to budynków jednorodzinnych i rekreacji indywidualnej oraz wydzielonych lokali mieszkalnych lub użytkowych z indywidualną, zorganizowaną wentylacją nawiewno-wywiewną.

Instalowane w pomieszczeniu urządzenia, w szczególności zużywające powietrze, nie mogą wywoływać zakłóceń ograniczających skuteczność funkcjonowania wentylacji.

W pomieszczeniu z paleniskami na paliwo stałe, płynne lub z urządzeniami gazowymi pobierającymi powietrze do spalania z pomieszczenia i z grawitacyjnym odprowadzeniem spalin przewodem od urządzenia stosowanie mechanicznej wentylacji wyciągowej jest zabronione. Warunku tego nie stosuje się do pomieszczeń, w których zastosowano mechaniczną wentylację nawiewno-wywiewną zrównoważoną lub nadciśnieniową.

Czerpnie i wyrzutnie

Czerpnie powietrza powinny być instalowane w taki sposób, aby były zabezpieczone przed opadami atmosferycznymi, w sposób umożliwiający pobieranie jak najczystszego powietrza w miejscach, gdzie niemożliwy jest napływ powietrza z wyrzutni. Czerpnia powinna być zlokalizowana w odległości co najmniej 8,0 m od ulic czy też miejsc postojowych samochodów, odległość dolnej krawędzi od ziemi powinna być większa niż 2,0 m. Czerpnie montowane na dachach budynków powinny mieć otwory wlotowe na wysokości nie mniejszej niż 0,4 m od płaszczyzny dachu, powinna być zachowana również odległość od wywietrzników kanalizacyjnych, która będzie większa niż 6,0 m.

Wyrzutnie powietrza powinny być zabezpieczone przed opadami atmosferycznymi i działaniem wiatru, dolna krawędź otworu wyrzutni z poziomym wylotem powietrza, usytuowana na dachu budynku powinna znajdować się co najmniej powyżej 0,4 m od najwyższego punktu dachu znajdującego się w odległości mniejszej niż 10,0 m. Odległość wyrzutni dachowych nie powinna być mniejsza niż 3,0 m od:

  • krawędzi dachu, poniżej której znajdują się okna,
  • najbliższej krawędzi okna połaciowego,
  • najbliższej krawędzi okna w ścianie.

W przypadku usuwania przez wyrzutnię dachową powietrza zawierającego zanieczyszczenia szkodliwe dla zdrowia lub uciążliwe zapachy minimalne odległości należy zwiększyć o 100%. Dopuszcza się usytuowanie wyrzutni w ścianie budynku, pod warunkiem że:

  • zachowane są odległości od sąsiedniego budynku, nie mniejsze niż 10,0 m – w przypadku ściany z oknami lub 8,0 m – w przypadku ściany bez okien;
  • okna znajdujące się na ścianie z wyrzutnią są w odległości nie mniejszej niż 3,0 m, mierząc w poziomie, i nie mniejszej niż 2,0 m, mierząc w pionie;
  • czerpnia powietrza usytuowana w tej samej ścianie znajduje się na tym samym poziomie co wyrzutnia – w odległości nie mniejszej niż 1 m.

Przewody wentylacji mechanicznej powinny mieć przekrój poprzeczny właściwy dla przewidywanych przepływów powietrza oraz konstrukcję przystosowaną do maksymalnego ciśnienia i wymaganej szczelności instalacji. Przewody prowadzone przez pomieszczenia lub przestrzenie nieogrzewane powinny mieć izolację cieplną, natomiast instalowane w miejscach, w których mogą być narażone na uszkodzenie, powinny być zabezpieczone przed możliwością ich zniszczenia.

Przewody powinny być wyposażone w otwory rewizyjne spełniające wymagania PN dotyczącej elementów przewodów ułatwiających konserwację, umożliwiających oczyszczenie wnętrza tych przewodów, a także innych urządzeń i elementów instalacji, o ile ich konstrukcja nie pozwala na czyszczenie w inny sposób niż poprzez te otwory, przy czym należy pamiętać, żeby nie sytuować otworów rewizyjnych w pomieszczeniach o podwyższonych wymaganiach higienicznych.

Urządzenia wentylacji mechanicznej powinny być tak instalowane, aby była zapewniona możliwość ich okresowej kontroli, konserwacji, naprawy lub wymiany. Instalacje wentylacji mechanicznej powinny być wyposażone w przepustnice zlokalizowane w miejscach umożliwiających regulację instalacji, a także odcięcie dopływu powietrza zewnętrznego i wypływu powietrza wewnętrznego. Wymaganie to nie dotyczy instalacji mechanicznej wywiewnej przewidzianej do okresowej pracy jako wentylacja grawitacyjna. Moc właściwa wentylatorów (stosunek mocy wentylatora do wielkości strumienia powietrza) w instalacjach wentylacji i klimatyzacji nie powinna być większa niż wartości przedstawione w tabeli 1.

Przewody wentylacji mechanicznej powinny również spełniać wymagania przeciwpożarowe, powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a ewentualne palne izolacje akustyczne czy też cieplne mogą być stosowane tylko na ich zewnętrznej powierzchni w sposób nierozprzestrzeniający ognia. Odległość nieizolowanych przewodów wentylacyjnych od powierzchni palnych nie powinna być mniejsza niż 0,5 m. Drzwiczki rewizyjne powinny być wykonane z materiałów niepalnych.

Instalacje wentylacji mechanicznej i klimatyzacji powinny spełniać m.in. wymagania:

  • Przewody wentylacyjne powinny być wykonane i prowadzone w taki sposób, aby w przypadku pożaru nie oddziaływały siłą większą niż 1 kN na elementy budowlane, a także aby przejście przez przegrody (dylatacja) umożliwiało kompensację wydłużeń przewodu.
  • Zamocowanie przewodów do elementów budowlanych powinno być wykonane z materiałów niepalnych i zapewniać przejęcie siły powstającej w przypadku pożaru w czasie nie krótszym niż wymagany dla klasy odporności ogniowej przewodu lub klapy odcinającej.
  • Niedopuszczalne jest prowadzenie w przewodach wentylacyjnych innych instalacji.
  • Filtry i tłumiki powinny być zabezpieczone przed przedostaniem się do ich wnętrza palących się cząstek.

Skuteczność wentylacji

Badanie skuteczności wentylacji przeprowadza się, określając wymaganą krotność wymiany powietrza dla danego pomieszczenia. Brakuje urzędowych tabel z wymaganymi wielkościami wymian powietrza, dostępna literatura pozwala je jednak ustalić w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i normy. Zostały one zestawione w tabeli 2.

Po ustaleniu kubatury pomieszczenia za pomocą certyfikowanego urządzenia pomiarowego, najczęściej jest to anemometr skrzydełkowy pokazujący prędkość przepływu strumienia powietrza przez otwór wentylacyjny, dokonujemy pomiarów dla każdego punktu wentylacji wywiewnej. Po wykonaniu niezbyt skomplikowanych obliczeń, zsumowaniu wielkości przepływających objętości powietrza jesteśmy w stanie określić wielkość wymiany „n” w danym pomieszczeniu. Oceniając, skuteczność wentylacji należy wziąć również pod uwagę przewietrzanie będące wynikiem normalnej eksploatacji pomieszczeń, np. w przypadku sklepów czy też lokali gastronomicznych – ruch klientów, a co za tym idzie – cykliczny napływ powietrza przez drzwi wejściowe do pomieszczeń.

Jan Budzynowski

Literatura:

1. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny

odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

2. Polska Norma PN-83/B-03430 Wentylacja w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej. Wymagania.

3. Wentylacja grawitacyjna. Opaliński, Rabczak.

4. Kompendium ogrzewnictwa i klimatyzacji, Recknagel, Sprenger Schramek.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij