Obniżenie zużycia energii cieplnej potrzebnej na podgrzanie powietrza w pomieszczeniach wynika nie tylko z możliwości zastosowania układów wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.

Zgodnie z aktualnymi przepisami zastosowanie wentylacji wspomaganej mechanicznej lub klimatyzacji pozwala na obniżenie wysokości pomieszczeń, co pośrednio wpływa na zmniejszenie kubatury ogrzewanej.

Analiza przepisów

Analizując przepisy pod kątem zapisów dotyczących możliwości obniżenia wysokości pomieszczeń, należy zwrócić uwagę – obok Polskiej Normy – na dwa rozporządzenia:

  • nr I: rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które mówi o pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych w obiektach o różnym przeznaczeniu.
  • nr II: rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, określające przede wszystkim wysokości wymagane w pomieszczeniach pracy.

Pomieszczenia higieniczno-sanitarne

Zgodnie z rozporządzeniem nr I do pomieszczeń higieniczno-sanitarnych zalicza się: łazienki, ustępy, łaźnie, sauny, natryski, umywalnie, szatnie, przebieralnie, pralnie, pomieszczenia higieny osobistej kobiet, jak również pomieszczenia służące do odkażania, oczyszczania oraz suszenia odzieży i obuwia, a także przechowywania sprzętu do utrzymania czystości w budynku. Pomieszczenia tego typu powinny mieć wysokość w świetle 2,5 m. Wyjątek stanowią łaźnie ogólnodostępne, które powinny mieć co najmniej 3 m.

Ustawodawca dopuszcza jednak w przypadku budynków mieszkalnych zmniejszenie wysokości w pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych z 2,5 do 2,2 m, w przypadku gdy pomieszczenie jest obsługiwane przez wentylację mechaniczną wywiewną lub nawiewno-wywiewną. Analogiczne obniżenie wysokości przy zastosowaniu wentylacji mechanicznej jest dopuszczalne również w takich obiektach jak hotel, pensjonat czy motel.

Dla potrzeb porównania przyjąłem do analizy standardowe pomieszczenie toalety o powierzchni 7,5 m2. Krotność wymian w tego rodzaju pomieszczeniach należy przyjąć na poziomie 5 wymian/h. Uwzględniając powyższe, można dokonać porównania, jakie oszczędności na potrzeby podgrzania powietrza wentylacyjnego (bez uwzględnienia pozostałych strat ciepła) daje zmniejszenie wysokości w pomieszczeniu o 0,3 m. Wyniki znajdują się w tabeli 1.

Różnice dla pojedynczego pomieszczenia są niewielkie, niemniej podczas analizy należy uwzględnić specyfikę obiektu oraz ilość pomieszczeń o przeznaczeniu higieniczno-sanitarnym, a także porównać koszty inwestycyjne realizacji obu rozwiązań. W przypadku wentylacji grawitacyjnej konieczne byłoby wybudowanie kominów, których postawienie od fundamentów będzie niewątpliwie droższe niż wykonanie wentylacji mechanicznej wywiewnej. Ponadto, obniżając pomieszczenie, zaoszczędzamy na materiałach budowlanych, co dalej niweluje stratę generowaną w układach z wentylatorem na zużycie prądu.

Każdorazowo należy jednak przeprowadzić indywidualną analizę dla konkretnych przypadków, ponieważ wyniki porównania mogą być różne, zależnie od rodzaju budynku.

W uzupełnieniu powyższych danych należy wspomnieć, że dodatkowo w paragrafie 80.1. rozporządzenia nr I podana została minimalna kubatura pomieszczenia łazienki z wentylacją grawitacyjną i zainstalowanym w nim urządzeniem gazowym:

  • 8 m3 – w przypadku urządzeń pobierających powietrze do spalania z tych pomieszczeń,
  • 6,5 m3 – w przypadku urządzeń z zamkniętą komorą spalania.

Ponadto pomieszczenia, w których instaluje się urządzenia gazowe, powinny mieć wysokość co najmniej 2,2 m.

Przestrzeń w pracy

Możliwości zmniejszenia kubatury ogrzewanej poprzez zastosowanie wentylacji mechanicznej lub klimatyzacji pojawią się w pomieszczeniach pracy opisanych w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r.:

Zgodnie z paragrafem 20.1. wysokość pomieszczenia stałej pracy nie może być mniejsza niż:

  • 3 m w świetle – jeżeli w pomieszczeniu nie występują czynniki szkodliwe dla zdrowia,
  • 3,3 m w świetle – jeżeli w pomieszczeniu prowadzone są prace powodujące występowanie czynników szkodliwych dla zdrowia.

Kolejny punkt tego samego rozporządzenia pozwala na zmniejszenie podanych wyżej wartości przy zastosowaniu klimatyzacji, ale pod warunkiem uzyskania zgody państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.

W tym przypadku nasuwają się pytania dotyczące parametrów, jakie powinna utrzymywać wspomniana instalacja klimatyzacji oraz do jakiej wysokości można obniżyć pomieszczenie w przypadku jej zastosowania? Nie zostało to jednoznacznie określone przez ustawodawcę.

Częściowa odpowiedź pojawia się w Polskiej Normie oraz w rozporządzeniu nr I i rozdziale: Instalacje ogrzewcze, gdzie pojawiają się konkretne wartości temperatur, jakie należy zapewnić zależnie od rodzaju pomieszczenia – tabela 2.

Jednocześnie należy uwzględnić rozporządzenie nr II, w którym podano minimalną temperaturę w pomieszczeniach pracy. Powyższa temperatura powinna być zależna od rodzaju wykonywanej pracy (metod i wysiłku fizycznego niezbędnego do jej wykonywania):

  • nie niższa niż 14oC [287 K], chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają,
  • nie mniejsza niż 18oC [291 K] – należy ją zapewnić w pomieszczeniach, w których jest wykonywana lekka praca fizyczna oraz w pomieszczeniach biurowych.

Dodatkowo to samo rozporządzenie mówi, że maksymalna temperatura powietrza nawiewanego nie powinna przekraczać 70oC [343 K] przy nawiewie powietrza na wysokości nie mniejszej niż 3,5 m od poziomu podłogi stanowiska pracy i 45oC [318 K] – w pozostałych przypadkach.

Kolejne paragrafy, mówią o tym, że w pomieszczeniach pracy powinna być zapewniona wymiana powietrza wynikająca z potrzeb użytkowych i funkcji tych pomieszczeń, bilansu ciepła i wilgotności oraz zanieczyszczeń stałych i gazowych.

Wymiana powietrza powinna być na tyle intensywna żeby nie były przekroczone dopuszczalne stężenie substancji szkodliwych dla zdrowia. Szczegółowo o możliwościach rozwiązania wentylacji w miejscu pracy w kolejnym artykule.

Sławomir Mencel

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij