Co każdy instalator i zdun wiedzieć powinni… (1). Komin (w) pokoju

Urządzenia grzewcze na paliwa stałe, takie jak kuchnie, piece kaflowe i metalowe, kominki oraz piece kominkowe, od dawna znalazły sobie trwałe miejsce w naszych domach. Jednakże aby nie stały się dymiącą zmorą, i co gorsza nie zagrażały naszemu życiu oraz zdrowiu, muszą być urządzeniami w pełni bezpiecznymi.

Bezpieczne użytkowanie palenisk opalanych paliwami stałymi jest możliwe przy spełnieniu poniższych warunków:

  • Palenisko jako system grzewczo-kominowy musi zostać prawidłowo zaprojektowane zgodnie z obowiązującymi przepisami.
  • Projekt musi być zrealizowany zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i branżowej z materiałów posiadających właściwe dopuszczenia do stosowania w określonym zakresie.
  • Palenisko musi być użytkowane w sposób przewidziany w instrukcji producenta urządzenia, jak również wg instruktażu instalatora, ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju i jakości paliwa oraz dotrzymania czasookresów czynności konserwacyjnych i kontrolnych.

Oczekiwania inwestora

Pierwszą kwestią jest określenie przez inwestora oczekiwań i preferencji, jakie mają spełnić projektowane urządzenia grzewcze, co pozwoli na dokonanie wyboru odpowiedniego typu urządzenia grzewczego.

Możliwość instalacji wybranego urządzenia musi zostać dokonana przy uwzględnieniu obowiązujących w tym zakresie przepisów i norm technicznych.

Zgodnie z § 132. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 – z późniejszymi zmianami): „budynek, który ze względu na swoje przeznaczenie wymaga ogrzewania, powinien być wyposażony w instalację ogrzewczą lub inne urządzenia ogrzewcze, niebędące piecami, trzonami kuchennymi lub kominkami”. Z powyższego przepisu wynika, że w całorocznym domu mieszkalnym ww. paleniska nie mogą stanowić podstawowego źródła ciepła i mogą być instalowane jedynie jako wspomagające urządzenia grzewcze.

Jednakże w punkcie 2 § 132 ustawodawca umożliwił stosowanie pieców i trzonów kuchennych jako głównych źródeł ciepła w określonych warunkach: „§ 132. 2 Dopuszcza się stosowanie pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe w budynkach o wysokości do trzech kondygnacji nadziemnych włącznie, jeżeli nie jest to sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego…”.

W zakresie instalacji kominków w punkcie 3 § 132 wprowadzono następujące ograniczenie: „§ 132.3 Kominki opalane drewnem z otwartym paleniskiem lub zamkniętym wkładem kominkowym mogą być instalowane wyłącznie w budynkach jednorodzinnych, mieszkalnych w zabudowie zagrodowej i rekreacji indywidualnej oraz niskich budynkach wielorodzinnych…”. Przepis ten ogranicza możliwość instalacji kominków w budynkach o wysokości do 12 m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalnych o wysokości do czterech kondygnacji nadziemnych włącznie.

Gdzie kominek?

Przyjrzyjmy się teraz temu, co mówią przepisy w zakresie pomieszczeń, w których uwzględniając ww. wymagania, możemy instalować kominki. Tu znów odwołujemy się do ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, które określa, że pomieszczenia te muszą spełniać następujące wymagania:

  • kubatura wynikająca ze wskaźnika 4 m3/kW nominalnej mocy cieplnej kominka, lecz nie mniejsza niż 30 m3,
  • wymagania dotyczące wentylacji, o których mowa w § 150 ust. 9,
  • posiadanie przewodów kominowych określonych w § 140 ust. 1 i 2 oraz § 145 ust. 1,
  • możliwość dopływu powietrza do paleniska kominka w ilości:

a) co najmniej 10 m3/h na 1 kW nominalnej mocy cieplnej kominka — dla kominków o obudowie zamkniętej,

b) zapewniającej nie mniejszą prędkość przepływu powietrza w otworze komory spalania niż 0,2 m/s – dla kominków o obudowie otwartej.

Konieczność zapewnienia wentylacji w pomieszczeniu, w którym zainstalowano palenisko grzewcze na opał stały, wynika z § 147 pkt 2 stanowiący, że: „Wentylację mechaniczną lub grawitacyjną należy zapewnić w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, w pomieszczeniach bez otwieranych okien, a także w innych pomieszczeniach, w których ze względów zdrowotnych, technologicznych, lub bezpieczeństwa konieczne jest zapewnienie wymiany powietrza”.

W ustępie 1 pkt. 2 § 132 przywołano kluczowy w tym przypadku paragraf 150 ust. 9 i 10:

9. W pomieszczeniu z paleniskami na paliwo stałe płynne lub z urządzeniami gazowymi pobierającymi powietrze do spalania z pomieszczenia i z grawitacyjnym odprowadzeniem spalin przewodem od urządzenia stosowanie mechanicznej wentylacji wyciągowej jest zabronione.

10. Przepisu ust. 9 nie stosuje się do pomieszczeń, w których zastosowano wentylację nawiewno-wywiewną zrównoważoną lub nadciśnieniową.

Odprowadzanie spalin

Przewody kominowe przeznaczone do obsługi kuchni, pieców i kominków muszą spełniać wymagania zawarte w § 140 ust. 1 i 2 oraz w § 145 ust. 1 ww. Warunków Technicznych:

  • § 140 pkt 1. Przewody kominowe w budynku: wentylacyjne, spalinowe i dymowe, prowadzone w ścianach budynku, w obudowach, trwale połączonych z konstrukcją lub stanowiących konstrukcje samodzielne, powinny mieć wymiary przekroju, sposób prowadzenia i wysokość, stwarzające potrzebny ciąg, zapewniający wymaganą przepustowość, oraz spełniające wymagania określone w Polskich Normach dotyczących wymagań technicznych dla przewodów murowanych.
  • § 140 pkt 2 – Przewody kominowe powinny być szczelne i spełniać warunki określone w § 266:
  • § 145 pkt 1. (… kominki z otwartym paleniskiem lub zamkniętym wkładem kominkowym o wielkości otworu paleniskowego kominka do 0,25 m2 mogą być przyłączane wyłącznie do samodzielnego przewodu kominowego dymowego, posiadającego co najmniej wymiary 14 x 14 cm, lub średnicę 15 cm) … kominki o większym otworze paleniskowym – co najmniej 0,14 x 0,27 m lub średnicy 0,18 m, przy czym dla większych przewodów o przekroju prostokątnym należy zachować stosunek wymiarów boków 3:2.

Dla kominków budowanych na bazie żeliwnego wkładu kominkowego, pieców kominkowych, kuchni i innych przenośnych palenisk kompaktowych jako właściwą średnicę przewodu kominowego o przekroju okrągłym przyjmuje się średnicę króćca dymowego urządzenia, a w przypadku przewodów o przekroju prostokątnym, przy przewodach relatywnie krótkich (4-6 m) wymiar krótszego boku musi odpowiadać średnicy ww. króćca. Przy przewodach dłuższych pole powierzchni przekroju przewodu kominowego musi odpowiadać polu powierzchni przekroju króćca dymowego wkładu.

Wylot z komina

Bardzo istotną kwestią z punktu widzenia sprawności funkcjonowania przewodów kominowych obsługujących ww. paleniska grzewcze jest prawidłowe wyprowadzenie ich wylotów na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu kominowego. Wymaganie to uważa się za spełnione, jeśli wyloty zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony normą PN-89/B-10425 dla kominów murowanych.

Kontrola

W celu uniknięcia wad związanych z niewłaściwym doborem rodzaju i mocy projektowanego paleniska do istniejącego przewodu kominowego przed przystąpieniem do realizacji projektu należy zlecić kontrolę przewodu kominowego mistrzowi kominiarskiemu, który określi parametry przewodu i wyda opinię o możliwości jego wykorzystania.

Dopuszczenia i materiały

Żeliwne lub stalowe urządzenia grzewcze na paliwa stałe, przeznaczone do instalacji w pomieszczeniach mieszkalnych, bezpośrednio gotowe do instalacji, takie jak piece kominkowe, lub wymagające zabudowy wkłady kominkowe muszą posiadać dopuszczenia do stosowania w budownictwie na podstawie znaku CE lub właściwe dopuszczenia techniczne, takie jak deklaracja zgodności wydana na podstawie następujących norm:

  • PN-EN 13 240 – 2001 – Ogrzewacze pomieszczeń na paliwa stałe. Wymagania i badania.
  • PN-EN 13 229 – 2001 – Wkłady kominkowe wraz z kominkami otwartymi na paliwa stałe. Wymagania i badania.

Materiały użyte do obudowy wkładu kominkowego muszą posiadać odporność ogniową 60 minutową, natomiast instalacja palenisk grzewczych na paliwa stałe musi spełniać wymagania niżej przytoczonych punktów 1-4 § 265 ww. Warunków technicznych:

  • § 265 pkt 1 Palenisko powinno być umieszczone na podłożu niepalnym o grubości co najmniej 0,15 m, a przy piecach metalowych bez nóżek – 0,3 m.

Podłoga łatwo zapalna przed drzwiczkami paleniska powinna być zabezpieczona pasem materiału niepalnego o szerokości co najmniej 0,3 m, sięgającym poza krawędzie drzwiczek co najmniej po 0,3 m.

  • § 265 pkt 2 Palenisko otwarte może być stosowane tylko w pomieszczeniu, w którym nie występuje zagrożenie wybuchem, w odległości co najmniej 0,6 m od łatwo zapalnych części budynku. W pomieszczeniach ze stropem drewnianym palenisko otwarte powinno mieć okap wykonany z materiałów niepalnych, wystający 0,3 m poza krawędź paleniska.
  • § 265 pkt 3 Piec metalowy lub w ramach metalowych, rury przyłączeniowe oraz otwory do czyszczenia powinny być oddalone od łatwo zapalnych, nieosłoniętych części konstrukcyjnych budynku co najmniej 0,6 m, a od osłoniętych warstwą tynku o grubości 25 mm lub inną równorzędną wykładziną – co najmniej 0,3 m.
  • § 265 pkt 4 Piec z kamienia, cegły, kafli i podobnych materiałów niepalnych oraz przewody spalinowe i dymowe powinny być oddalone od łatwo zapalnych, nieosłoniętych części konstrukcyjnych budynku co najmniej 0,3 m, a od osłoniętych okładziną tynku o grubości 25 mm na siatce albo równorzędną okładziną – co najmniej 0,15 m.

Następna część dotyczyć będzie m.in. zasad zabudowy i kwestii kontroli.

Renard Fornalski, Mirosław Antos

mistrzowie kominiarscy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij