Ogrzewanie – istotne zmiany, na które warto przygotować się już dziś. Efektywne ogrzewanie

W najbliższych latach czekać nas będzie sporo zmian związanych z podejściem do zagadnień techniki grzewczej i parametrów charakteryzujących zarówno jej efektywność, jak i wpływ na środowisko.

Główną przyczyną zmian związanych z podejściem do zagadnień techniki grzewczej i parametrów charakteryzujących zarówno jej efektywność, jak i wpływ na środowisko będą wchodzące w życie już we wrześniu 2015 r. przepisy unijne i spowodowane przez nie regulacje krajowe. Dotyczyć one będą głównie zagadnień energetycznych związanych z budownictwem, wpływając przede wszystkim na najistotniejszy ich składnik, a mianowicie nakład na ogrzewanie.

Lada dzień wejdzie również w życie ogólnopolski program dotacji do odnawialnych źródeł energii powszechnie już znany pod nazwą „Prosument”, umożliwiający uzyskanie środków na źródła produkujące jednocześnie ciepło i energię elektryczną.

Ponadto większość wymagań i norm wchodzących w życie stopniowo będzie się zaostrzać albo obowiązywać będzie niezmiennie już na stałe w celu ciągłego ograniczania zużycia energii pierwotnej i emisji dwutlenku węgla.

Oznacza to konieczność przeorientowania podejścia między innymi do zagadnień ogrzewania budynków zarówno wśród użytkowników, jak i wykonawców, a na architektach i projektantach skończywszy.

OZE wypiera…

Jedną z najważniejszych norm wynikających z przepisów o ochronie cieplnej budynku będzie stopniowe ograniczanie zużycia energii pierwotnej. Bezpośrednie spalanie paliw, niezależnie czy stałych, jak węgiel, czy płynnych, jak olej opałowy, czy nawet gazowych, jak gaz ziemny, zawsze powoduje niskoefektywne i nieodwracalne zużycie energii pierwotnej, a jako efekt uboczny stosunkowo wysoką emisję CO2. Natomiast im mniejsze straty cieplne budynku, tym mniejsze nakłady (również energii pierwotnej) na jego ogrzanie.

Bilans zatem strat cieplnych budynku i efektywności źródła ciepła pod względem zużycia energii  pierwotnej będzie decydował o spełnieniu wymagań obowiązujących przepisów, wymuszając coraz większe wykorzystanie energii odnawialnych i zastosowanie coraz efektywniejszych izolacji cieplnych.

Warto przy tym pamiętać, że o ile na izolacyjność cieplną są narzucone pewne z czasem mające zaostrzać się ograniczenia, to na wykorzystanie energii odnawialnej jeszcze nie, ale w praktyce będzie to raczej nieuniknione. Dzięki temu nastąpi zauważalny wzrost wykorzystania biomasy, kolektorów słonecznych, paneli fotowoltaicznych i wiatraków, ale przede wszystkim pomp ciepła, które jako samodzielne, ale jednocześnie wykorzystujące energię odnawialną źródła (np. ciepła do c.o. i c.w.u.), zdają się najlepiej, spośród wszystkich dostępnych rozwiązań, spełniać stawiane przed źródłami ciepła wymogi.

Trudno tutaj przytaczać konkretne wartości, gdyż limity energii pierwotnej będą zmieniać się co trzy lata do 2021 roku i wartości jej wykorzystania różnią się w zależności od zastosowanego dolnego źródła i temperaturowych parametrów pracy pompy ciepła.

Na przykład pompa ciepła typu powietrze-woda napędzana energią elektryczną produkowaną niezbyt efektywnie z węgla kamiennego charakteryzuje się ponad 20% niższym wskaźnikiem zużycia energii pierwotnej niż tak popularny dzisiaj gazowy kocioł kondensacyjny. Widoczne to będzie np. na etykietach klasy energetycznej znanych ze sprzętu AGD, których obowiązek zamieszczania obejmie również urządzenia grzewcze.

Czy stać nas na taki krok?

Globalnie Polska energetyka, oparta na węglu, gdyż z niego pozyskujemy około 85% energii, wymagać będzie również istotnych przemian w celu zwiększenia udziału energii odnawialnych w całym procesie wytwórczym. Natomiast wdrażanie zmian już ma miejsce i planowane są projekty na szeroką skalę w tym zakresie z budową pierwszych elektrowni jądrowych włącznie. Zwiększenie konkurencji na rynku, zwłaszcza najłatwiej pozyskiwanej w odnawialny sposób energii elektrycznej, ustabilizuje jej ceny szczególnie w stosunku do nieodnawialnych nośników energii, czyli wszelkiego rodzaju paliw od stałych po gazowe. Z punktu widzenia przeciętnego obywatela głównym kosztem będzie inwestycja w ograniczenie zużycia energii pierwotnej.

Jak nie trudno się domyślić, technologia budowania energooszczędnego czy zastosowanie do ogrzewania pomp ciepła zamiast kotłów wiązać się będzie oczywiście z ograniczeniem wydatków eksploatacyjnych, ale na pewno również ze zwiększeniem nakładów inwestycyjnych. Natomiast koszt inwestycyjny ma tę cechę, że ponosi się go zazwyczaj tylko jeden raz.

Pomoc w wykonaniu tego pierwszego kroku mają programy wspomagające koordynowane przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska, również startujący na początku przyszłego roku (zorientowany na wytwarzanie ciepła i energii elektrycznej) program „Prosument”, który bardzo mocno wesprze  wykorzystanie odnawialnych źródeł energii a jednocześnie przyczyni się do zwiększenia produkcji więcej, w wyniku wprowadzonych zmian, konsumowanej energii elektrycznej.

Zastosowanie efektywniejszych rozwiązań przyczyni się do znaczącego ograniczenia wydatków eksploatacyjnych więc oznaczać będzie długofalowe korzyści również dla użytkowników budynków i systemów grzewczych, o aspektach środowiskowych nie wspominając.

Proces będzie trwał…

Wchodzące w życie w przyszłym roku przepisy wprowadzą zauważalne zmiany w zakresie między innymi systematyki źródeł ciepła dla budynków, etykiety klasy energetycznej; zunifikują charakterystyczne parametry techniczne, a w szczególności ułatwią porównywanie efektywności różnych technologii wytwarzania ciepła. W zakresie urządzeń grzewczych największymi wygranymi w dłuższej perspektywie na pewno będą pompy ciepła, gdyż idealnie wpisują się w wytyczone kierunki rozwoju. Jako urządzenia o stosunkowo niewielkich, ale precyzyjnie regulowanych mocach grzewczych mogą zdominować budownictwo jednorodzinne i nieduże wielorodzinne. Jako źródła odnawialne i atrakcyjne pod względem kosztów eksploatacyjnych mogą mieć znaczący udział w obiektach większych, głównie użyteczności publicznej.

Nałożone normy ochrony cieplnej budynku spowodują ograniczenie strat ciepła do tego stopnia, że bardzo mocno rozpowszechnią się systemy niskotemperaturowe, we współpracy z którymi pompy ciepła praktycznie nie mają konkurencji. Ale dobra izolacyjność to również konieczność chłodzenia latem z uwagi na rosnące znaczenie wewnętrznych zysków ciepła. W tym wypadku również pompy ciepła stanowią doskonałą odpowiedź na nowe wymagania, gdyż jako jedyne spośród dostępnych źródeł ciepła mogą posiadać funkcję chłodzenia.

Jednym z warunków otrzymania dotacji w programie „Prosument” jest wytwarzanie energii elektrycznej, np. poprzez panele fotowoltaiczne. I tu pompy ciepła, jako napędzane głównie energią elektryczną (choć są i inne rozwiązania), stanowić będą idealne zbilansowanie dla powstających w sposób rosnący nadwyżek produkowanej energii elektrycznej.

Nie sposób również nie wspomnieć, jak wzrośnie znaczenie rekuperacji w budownictwie jednorodzinnym i, choć to już ma miejsce, wentylacji z odzyskiem w większych obiektach.

Dużej dynamiki wzrostu zainteresowania spodziewać się mogą również urządzenia wytwarzające energię elektryczną, w tym najpopularniejsze wiatraki i panele fotowoltaiczne.

Jakby zagadnienia nie analizować, czeka nas wkrótce epokowa zmiana, której pierwsze symptomy już mamy za sobą. Jak będzie przebiegać, czas najlepiej zweryfikuje, ale wiedza o tym już dziś pozwoli nam przygotować się na to, co nieuniknione.

Będąc przekonany, że zmierzamy w dobrym kierunku, życzę wszystkim zdrowych i spokojnych Świąt oraz szczęśliwego Sylwestra 2014.

Erwin Szczurek

Literatura:

[1] L239, tom 56, 6 września 2013 r.,

  • Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 811/2013 z dnia 18 lutego 2013 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/30/UE w odniesieniu do etykiet efektywności energetycznej dla ogrzewaczy pomieszczeń, ogrzewaczy wielofunkcyjnych, zestawów zawierających ogrzewacz pomieszczeń, regulator temperatury i urządzenie słoneczne oraz zestawów zawierających ogrzewacz wielofunkcyjny, regulator temperatury i urządzenie słoneczne.
  • Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 812/2013 z dnia 18 lutego 2013 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/30/UE w odniesieniu do etykiet efektywności energetycznej dla podgrzewaczy wody, zasobników ciepłej wody użytkowej i zestawów zawierających podgrzewacz wody i urządzenie słoneczne.
  • Rozporządzenie Komisji (UE) nr 813/2013 z dnia 2 sierpnia 2013 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla ogrzewaczy pomieszczeń i ogrzewaczy wielofunkcyjnych.
  • Rozporządzenie Komisji (UE) nr 814/2013 z dnia 2 sierpnia 2013 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla podgrzewaczy wody i zasobników ciepłej wody użytkowej.

[2] Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 5 lipca 2013 r., zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2013, poz. 926).

[3] www.nfosigw.gov.pl Programy 2014 – Prosument dofinansowanie mikroinstalacji OZE.

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij