Wentylacja w miejscu pracy. Czysty wdech

Przepisy określające utrzymanie odpowiednich warunków w miejscach pracy nie dotyczą tylko zachowania wymaganych parametrów cieplnych, o których pisałem w poprzednim artykule. Pomieszczenia pracy powinny również posiadać odpowiednią czystość powietrza.

O ile za utrzymanie warunków cieplnych odpowiadają przede wszystkim instalacje cieplne, współpracujące z systemami wentylacji i klimatyzacji, to za zachowanie odpowiedniej czystości powietrza odpowiada w zasadzie wyłącznie układ wentylacji i/lub klimatyzacji.

Rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy określa ogólnie obowiązujące przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach pracy, w szczególności dotyczące:

  • obiektów budowlanych, pomieszczeń pracy i terenu zakładów pracy,
  • procesów pracy,
  • pomieszczeń i urządzeń higieniczno-sanitarnych.

Warunki podstawowe dla pomieszczeń


Rozdział III pt. „Ogrzewanie i wentylacja” tego rozporządzenia wprowadza zapisy, na które należy zwrócić uwagę, projektując instalacje grzewcze i wentylacyjne. Wymagają one jednak uszczegółowienia, ponieważ określają podstawowe warunki dla pomieszczeń, i tak:

  • Pomieszczenia i stanowiska pracy powinny być zabezpieczone przed niekontrolowaną emisją ciepła w drodze promieniowania, przewodzenia i konwekcji oraz przed napływem chłodnego powietrza z zewnątrz”.

Ten zapis wskazuje na konieczność zastosowania podgrzania również powietrza wentylacyjnego-nawiewanego do temperatur, o których szczegółowo pisałem w poprzednim grudniowym „Magazynie Instalatora” (12/2014). Należy więc uwzględnić możliwość zastosowania odzysku ciepła z powietrza odpadowego oraz zastosowanie nagrzewnic dogrzewających, przy czym należy zwrócić uwagę, aby: maksymalna temperatura nawiewanego powietrza nie przekraczała 70°C (343 K) przy nawiewie powietrza na wysokości nie mniejszej niż 3,5 m od poziomu podłogi stanowiska pracy i 45°C (318 K) – w pozostałych przypadkach.

Ponadto w kolejnym punkcie pojawia się warunek, aby klimatyzacja lub wentylacja nie powodowały przeciągów, wyziębienia lub przegrzewania pomieszczeń pracy. Należy więc zwrócić uwagę na prędkości przepływu powietrza w miejscu przebywania ludzi. Powyższy wymóg nie dotyczy wentylacji awaryjnej.

Ustawodawca dopuszcza zastosowanie recyrkulacji, ale ilość powietrza świeżego nie powinna być mniejsza niż 10% ogólnej ilości wymienianego powietrza. Ponadto:

– w powietrzu wprowadzanym do pomieszczeń pracy przy stosowaniu recyrkulacji zanieczyszczenie czynnikami szkodliwymi dla zdrowia nie powinno przekraczać poziomu, przy którym suma stosunków stężeń poszczególnych substancji do odpowiadających im wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń przekracza 0,3.

– recyrkulacja powietrza nie powinna być stosowana w pomieszczeniach pracy, w których występują szkodliwe czynniki biologiczne, czynniki chemiczne stwarzające zagrożenia określone w przepisach w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych, materiały wydzielające nieprzyjemne lub uciążliwe zapachy albo tam, gdzie możliwe jest nagłe zwiększenie stężenia niebezpiecznych substancji chemicznych, a także w przestrzeniach zagrożonych wybuchem.

  • „W pomieszczeniach pracy powinna być zapewniona wymiana powietrza wynikająca z potrzeb użytkowych i funkcji tych pomieszczeń, bilansu ciepła i wilgotności oraz zanieczyszczeń stałych i gazowych”.

Ilość wymian powietrza należy obliczać indywidualnie z uwzględnieniem szczegółowej analizy projektu, specyfiki obiektu oraz wymagań dotyczących poszczególnych pomieszczeń. Przykładowe wartości dla różnych pomieszczeń pracy wybranych branż, które jednocześnie są miejscem użyteczności ludzi, przedstawia tabela 1.

Uwaga na stężenia

Dodatkowo w tym samym paragrafie pojawia się zapis, który mówi o dopuszczalnych stężeniach zanieczyszczeń, tj. „w pomieszczeniach pracy, w których wydzielają się substancje szkodliwe dla zdrowia, powinna być zapewniona taka wymiana powietrza, aby nie były przekraczane wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń tych substancji”.

Dopuszczalne wartości wybranych substancji szkodliwych znajdują się w tabeli 2 (wg Dz. U. 2002 nr 217 poz. 1833 wraz z późniejszymi zmianami).

Podane w tabeli stężenia mają oznaczenia:

  • NDS (najwyższe dopuszczalne stężenie) – wartość średnia ważona stężenia, którego oddziaływanie na pracownika w ciągu 8-godzinnego dobowego i przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, określonego w Kodeksie Pracy, przez okres jego aktywności zawodowej nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń.
  • NDSCh (najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe) – wartość średnia stężenia, które nie powinno powodować ujemnych zmian w stanie zdrowia pracownika, jeżeli występuje w środowisku pracy nie dłużej niż 15 minut i nie częściej niż 2 razy w czasie zmiany roboczej, w odstępie czasu nie krótszym niż 1 godzina.
  • NDSP (najwyższe dopuszczalne stężenie pułapowe) – wartość stężenia, która ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia pracownika nie może być w środowisku pracy przekroczona w żadnym momencie.

Ważnym aspektem podczas projektowania instalacji wentylacji i klimatyzacji w miejscu pracy jest odpowiednio ukierunkowany przepływ powietrza, pojawiający się podczas pracy hałas oraz serwis instalacji, o czym szczegółowo napiszę w kolejnym artykule z tego cyklu.

Sławomir Mencel

Literatura:

Sudoł W., Hendiger J. „Systemy VAV. Poradnik”. Wyd. Smay sp. z o.o. Kraków, 2009.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij