ABC ogrzewania. Woda w c.o.

Zawory napełniające instalacje ogrzewcze znajdują zastosowanie w systemach ogrzewczych otwartych i zamkniętych. Służą one do automatyzacji napełniania instalacji czynnikiem przenoszącym ciepło, którym najczęściej jest woda wodociągowa. Woda, którą napełniamy układ ogrzewczy, musi spełniać wymogi normy dla wody instalacyjnej wg PN-93/C-04607. Jest to podstawowy warunek zabezpieczający wewnętrzną instalację ogrzewczą przed korozją.

Dotyczy to w szczególności stalowych grzejników płytowych zainstalowanych w instalacji. Nieodpowiednia jakość wody w instalacji powoduje przyśpieszoną korozję grzejników, rur stalowych oraz armatury. W przypadku zauważenia przedwczesnej korozji grzejników przedstawiciel producenta z reguły pobiera z instalacji próbkę wody w celu stwierdzenia, jakim parametrom odpowiada woda w układzie centralnego ogrzewania i na tej podstawie rozpatruje ewentualne roszczenia dotyczące wymiany grzejników na nowe w okresie trwania gwarancji. Ubytki wody instalacyjnej następują w instalacjach ogrzewczych na skutek odpowietrzania, przecieków na łączeniach elementów armatury oraz podczas odpowietrzania instalacji. Brak stałej kontroli ilości wody w instalacji powoduje zasysanie powietrza w najwyższych punktach instalacji i zakłócenia w jej pracy.

Instalowanie popularnych odpowietrzników automatycznych o niskiej wysokości komory presostatycznej w najwyższym punkcie instalacji powoduje przedostawanie się zanieczyszczeń do zaworu iglicowego wewnątrz korpusu (szczególnie w momencie uruchomienia pompy w instalacji) i wyciek wody na zewnątrz. Ubytek wody w instalacji może być również spowodowany pęknięciem membrany w przeponowym naczyniu wzbiorczym oraz niedomkniętym odpowietrznikiem ręcznym zainstalowanym w grzejniku

Zgodnie z wytycznymi zawartymi w wymaganiach technicznych COBRTI Instal – zeszyt 2 „Wytyczne projektowania instalacji centralnego ogrzewania” autorstwa dr. inż. Wojciecha Kołodziejczyka oraz mgr. inż. Marka Płuciennika: „Każda instalacja centralnego ogrzewania, w celu osiągnięcia oczekiwanej trwałości, musi mieć zapewnioną jakość wody obiegowej odpowiednią dla zastosowanych w niej materiałów kontaktujących się z wodą instalacyjną. Powinna więc spełniać wymagania normy PN-C-04607. Straty wody w instalacji w ciągu roku powinny być możliwie najmniejsze (zaleca się nie więcej niż 2% pojemności zładu).

Połączenie instalacji centralnego ogrzewania z instalacją wodociągową można wykonać jedynie w sposób zgodny z przepisami i normami, a w szczególności w sposób zgodny z wymaganiami normy PN-B-01706 w zakresie zabezpieczeń przed wtórnym zanieczyszczeniem wody wodociągowej. Ilość wody zużywanej do napełniania instalacji centralnego ogrzewania i uzupełniania ubytków w instalacji należy kontrolować przy pomocy wodomierza.

Na etapie projektowania i montażu instalacji należy pamiętać o obowiązujących przepisach:

  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku, numer 690, w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 02.75.690), podaje:

– § 113 pkt 7 – „Instalacja wodociągowa powinna mieć zabezpieczenia uniemożliwiające wtórne zanieczyszczenie wody, zgodnie z wymaganiami dla przepływów zwrotnych, określonymi w Polskiej Normie dotyczącej projektowania instalacji wodociągowych”.

  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r., zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 04.109.1156), uściśla:”§. 113 pkt 7 ma zastosowanie norma PN-92/B-01706 wraz ze zmianą PN-B-01706/Az1:1999”.

Obecnie norma ta została zastąpiona przez PN-EN 1717:2003.

  • W 2008 roku ukazało się Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie: Dz. U. nr 201, poz. 1238; Dz. U. nr 228, poz. 1514 z 2008 r.; Dz. U. nr 56 poz. 461 z 2009 r. Dział IV; Wyposażenie techniczne budynków.

– Rozdział 1: Instalacje wodociągowe zimnej i ciepłej wody § 113 p. 7 stwierdza: „Instalacja wodociągowa powinna mieć zabezpieczenia uniemożliwiające wtórne zanieczyszczenie wody, zgodnie z wymaganiami dla przepływów zwrotnych, określonymi w Polskiej Normie dotyczącej zabezpieczenia przed przepływem zwrotnym”.

– Rozdział 4. Instalacje ogrzewcze. § 133.5 stwierdza: „Instalacja ogrzewcza powinna być zaprojektowana w taki sposób, aby ilość wody napełniającej można było utrzymywać na racjonalnie niskim poziomie”.

Wracając do Wymagań technicznych COBRTI Instal – zeszyt 2, p. 11 Zabezpieczenie instalacji przed korozją i innymi uszkodzeniami, p.11.1 Zabezpieczenie od strony wewnętrznej, p.11.1.1 stwierdza, że: „Zabezpieczenie instalacji przed korozją od strony wody instalacyjnej zapewnia się w przypadkach podanych w normie PN-C-04607, która uwzględnia jakość wody służącej do napełniania i uzupełniania instalacji, system instalacyjny (otwarty-zamknięty) oraz zastosowane materiały przewodów i urządzeń instalacyjnych. Zabezpieczenie to przeprowadza się poprzez wprowadzenie do wody instalacyjnej inhibitorów korozji, dostosowanych do materiałów przewodów i urządzeń stykających się z wodą instalacyjną (patrz tablice 7 i 8)”. Z kolei p. 11.1.2. stwierdza: „sposób wprowadzenia inhibitora korozji i sposób prowadzenia kontroli jego stężenia w wodzie instalacyjnej określany jest w technologii stosowania inhibitora korozji opracowanej przez producenta (dostawcę inhibitora)”.

Należy jednocześnie zdecydować, czy inhibitor będzie wprowadzany przez zbiornik retencyjny, czy przez instalację dozującą. Co z norm i przepisów wynika dla projektanta instalacji?

Zawory napełniające instalację ogrzewczą należy montować na odgałęzieniu przewodu wody zimnej, który zasila instalację ogrzewczą. Na przewodzie należy zainstalować zestaw wodomierzowy do kontroli ubytków wody oraz tuż za nim odpowiednio dobrany zawór antyskażeniowy. W skład zestawu powinny wchodzić zawory odcinające przed i za wodomierzem. Zainstalowana armatura powinna znajdować się możliwie jak najdalej od źródła ciepła, aby wyeliminować negatywny wpływ wysokiej temperatury pochodzącej z instalacji ogrzewczej na armaturę. Zazwyczaj w warunkach technicznych dla projektowanej instalacji wewnętrznej w budynkach mieszkalnych Zakłady Wodociągów i Kanalizacji wymagają zastosowania na przyłączu wodociągowym do budynku, tuż za zestawem wodomierza głównego, zaworu antyskażeniowego typu EA z możliwością nadzoru. Wynika to z założenia, że w instalacji domowej znajduje się płyn – woda w kategorii 1 lub 2. Jest to założenie słuszne, pod warunkiem że instalacja wewnętrzna nie jest połączona z żadną inną, np. z instalacją ogrzewczą. Jeśli tak jest (to znaczy, gdy instalację ogrzewczą łączymy na trwałe z instalacją wewnętrzną wodociągową), to zgodnie z tą samą normą w instalacji ogrzewczej znajduje się płyn kategorii 3 lub 4 (w przypadku dodania do wody inhibitorów). Wówczas należy bezwzględnie montować pomiędzy instalację wodociągową a instalację wewnątrz budynku zawór antyskażeniowy o odpowiedniej klasie. Instalację należy wyposażyć w zawór antyskażeniowy klasy minimum CA, a dla płynów kategorii 4 zawór klasy BA. Nieprzestrzeganie tych zaleceń i brak odpowiednich zaworów antyskażeniowych może spowodować odpowiedzialność za ewentualne skutki skażenia wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Stałe połączenie instalacji ogrzewczej z wewnętrzną instalacją wodociągową bardzo ułatwia proces napełniania i uzupełniania ubytków wody oraz utrzymywanie minimalnego ciśnienia czynnika w instalacji ogrzewczej.

Andrzej Świerszcz

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij