Każdy właściciel domku, domu wielorodzinnego czy zakładu produkcyjnego ma do czynienia z… posiadaną własnością. W jej skład wchodzą również urządzenia instalacyjne, a szczególną formą objęte są instalacje gazowe.

Coraz częściej to właśnie instalator ma się wykazywać wiedzą na najwyższym poziomie, a dodatkowo to właśnie on ponosi odpowiedzialność prawną za budowę, remont czy też usuwanie awarii.

Obiekty mieszkalne czy też użytkowe muszą być wyposażone w urządzenia zapewniające poprawne funkcjonowanie obiektu. Od czasu wprowadzenia charakterystyki energetycznej budynków również należy uwzględniać aspekt ekonomiczny konkretnych przyłączy instalacyjnych. Jednym z bardziej „rozwiniętych” źródeł ciepła czy też nośnika energetycznego jest instalacja gazowa.

Dostawa gazu odbywa się za pomocą sieci wysokociśnieniowych, następnie poprzez stacje redukcyjne trafia do sieci średniego ciśnienia i dalej kierowana jest do odbiorców indywidualnych. Przyłącza gazowe z sieci średniego ciśnienia do budynków jednorodzinnych są najbardziej znaną i powszechną formą instalacyjną użytkowaną na terenie kraju. Z tego też powodu można by rzec, że instalacje te nie nastręczają zbyt wielu problemów. Nic bardziej mylnego! Okazuje się bowiem, że nie tylko na etapie projektowania, ale wręcz wykonania rodzą się bardzo poważne problemy.

Szafka gazowa

Fot. 1. Wystająca szafka poza obrys budynku o wymiarach 50x50x30cm jest przeznaczona do obowiązkowego zainwentaryzowania geodezyjnego. Za stan techniczny szafki odpowiada zarządca obiektu, a za reduktor, gazomierz i zawory odpowiada PSG.

Problemy

Do podstawowych problemów tzw. przyłączy instalacyjnych należy uzgodnienie sieci gazowej w pasie drogowym, gdzie ma nastąpić połączenie istniejącego gazociągu z naszym obiektem. Zaplanowany przebieg sieci musi uwzględniać kolizje ziemne i naturalne przeszkody, np. cieki wodne, drzewa itp. Na chwilę obecną Polska Spółka Gazownictwa (PSG) bezwzględnie domaga się uzyskania zgody od właściciela lub zarządcy drogi na umieszczenie w dziale III księgi wieczystej wpisu służebności gruntowej na rzecz PSG.

Na dzień dzisiejszy uwzględnia się dwa rodzaje budowy sieci na odcinku od istniejącego gazociągu do projektowanej szafki gazowej, lokalizowanej w linii rozgraniczenia nieruchomości. Warto pamiętać, że czasami trzeba sięgać do przedwojennych planów i dokumentów prawnych znajdujących się w Archiwum Akt Dawnych (mieszczących się w większych miastach). Właśnie z takiej dokumentacji można z całą pewnością dojść do prawowitych właścicieli gruntu, stanowiącego drogę publiczną, nazywaną wówczas „przegonem” lub „drogą”, ewentualnie „dojściem”.

Często, mimo upływu ponad 100 lat, skala dokładności wykonania pomiarów pozostała taka sama. Ale, co może wręcz szokować, przed wiekiem pomiary nie były, tak jak obecnie, wykonywane z dokładnością do 1 m2, ale do 1 cm2. Posługując się starymi mapami i dokonując obliczeń, należy pamiętać o zastosowaniu odpowiednich jednostek pomiarowych. Jednakże na tym etapie należy bardzo uważnie dokonywać nie tylko projektowania, ale też odpowiedniej modernizacji z właściwym posadowieniem szafki gazowej. Pamiętajmy również o zobowiązaniach prawnych wyrażanych w formie oświadczenia, z odniesieniem do odpowiedzialności karnej z uwzględnieniem zapisu art. 233 § 1 kk.

Odległości

Dokonując ułożenia sieci gazowej wzdłuż pasa drogowego, należy pamiętać przede wszystkim o istniejącym uzbrojeniu terenu. Istniejąca sieć różnych instalacji wymaga zachowania właściwych odległości. Warto zapamiętać o wymaganych obecnymi przepisami wskazaniach, informujących, jakie odległości są niezbędne do sieci gazowej.

Przykładowo, gazociąg niskiego ciśnienia do 100 mm musi być układany w odległości od magistrali wodociągowej do 1000 mm w odległości 1,3 m, zaś gazociąg średniego ciśnienia do 100 mm musi być układany od kanalizacji ogólnospławnej w odległości 1,5 m. Warto również pamiętać, że odpowiedzialność za właściwe ułożenie sieci kanalizacyjnej nie spoczywa tylko i wyłącznie na projektancie, ale też odnosi się do „wykonawcy”, który sam w terenie musi dokonać odpowiedniej analizy, szczególnie w miejscach kolizyjnych. Miejsca te należy odpowiednio oznaczać, a następnie właściwie opisywać w „Dzienniku budowy”. Przed dokonaniem zakrycia robót ziemnych należy dokonać pomiarów geodezyjnych. Za naruszenie prawa własności odpowiada w końcowym postępowaniu wykonawca i kierownik budowy.

Złącza montażowe

Odnosząc się do poprawności wykonania rozwiązań montażowych, warto korzystać ze standardowych złączy montażowych (fot. 2).

Instalacja gazowa z gazomierzem

W celu zmniejszenia kosztów budowy przyłącza gazowego do dwóch nieruchomości warto korzystać z szafki przystosowanej do dwóch gazomierzy. Należy jednakże pamiętać, że w takim wypadku przed wykonaniem instalacji musi być sporządzone wspólne oświadczenie z co najmniej poświadczeniem notarialnym składanych podpisów właścicieli sąsiednich nieruchomości co do sposobu posadowienia i użytkowania wspólnej szafki gazowej z odniesieniem do zapisu art. 158 kc.

W takim wypadku trzeba również pamiętać o zmiennych nastawieniach sąsiadów, którzy podejmując wspólne działania na pewnym etapie, po jakimś czasie mogą… zmienić zadnie, a urządzenia technicznego nie da się już przeprojektować, jeśli jest w fazie realizacji. Wówczas najlepszym rozwiązaniem jest przyjęcie ustaleń z okresu wstępnego budowy, właśnie z odniesieniem do dokumentów parafowanych do ustalenia wzajemnych uzgodnień.

Uwaga! Od 14.07.2014 r. obowiązuje nowe „Prawo geodezyjne”, które wprowadza istotne zmiany w zakresie posługiwania się dokumentami prawnymi określającymi nieruchomość w kontekście zapisów geodezyjnych. Istotną zmianą jest konieczność posługiwania się wpisami i wyrysami, wydawanymi w systemie elektronicznym, z Biura Geodezji i Katastru. Należy jednakże wskazać, że dotychczasowe zapisy były w moim odczuciu nie tylko bardziej właściwe, ale też bardzo dokładnie odzwierciedlały szczegóły geodezyjne, np. „czołówki” – wymiary granic działek, a także punkty ewidencyjne.

W dawnym wydaniu podstawę stanowił zapis: „mapa niniejsza służy do celów sądowych”. Nowy zapis musi uwzględniać brzmienie: „niniejszy dokument stanowi podstawę do wpisu w księdze wieczystej”. Brak takiego stwierdzenia uniemożliwia nie tylko podpisanie stosownej służebności gruntowej, ale też może wyeliminować projektowane przyłącze gazowe.

Kolejnym problemem jest odległość lokalizowanej szafki w ogrodzeniu od granicy sąsiada (min. 2,0 m) lub też innych urządzeń technicznych (min. 1,0 m). Rozwiązaniem pośrednim jest wówczas przeniesienie szafki gazowej na najbliższą ścianę budynku, od strony frontowej. Wówczas zyskujemy więcej miejsca na działce, ale za to musimy zapłacić większy koszt przyłącza z uwagi na wydłużony odcinek przyłącza gazowego.

Czyja odpowiedzialność?

Na koniec warto zadać sobie pytanie: gdzie kończy się odpowiedzialność dostawcy gazu (PGNiG)? Zgodnie z wewnętrznym regulaminem PSG odpowiedzialność dostawcy gazu kończy się na kurku głównym, bezpośrednio za gazomierzem. Zgodnie z Uchwałą nr W 4/91 Trybunału Konstytucyjnego RP z dnia 4.12.1991 r. własność urządzeń wymienionych w art. 49 kc przechodzi na przedsiębiorstwo lub zakład z chwilą faktycznego połączenia z siecią przedsiębiorstwa danej wewnętrznej instalacji.

W tym miejscu należy jednak zauważyć, że PSG (dawniej MSG), chcąc pozbyć się problemów z tzw. wyciekami gazu na wewnętrznych instalacjach gazowych, wolała przenieść odpowiedzialność na zewnątrz budynku, co nie oznacza pozostawienia nadal tej odpowiedzialności wewnątrz budynku, tam gdzie funkcjonuje tzw. stara instalacja gazowa, z zamontowanymi gazomierzami wewnątrz budynku.

Nie wolno jednak upraszczać stwierdzeń, że np. spółdzielnia czy też wspólnota mieszkaniowa mają prawo przejęcia takiej instalacji, bowiem o tym decyduje zapis art. 158 kc, który jest bardzo jednoznaczny i transparentny w swojej ocenie, wskazując nieważność czynności prawnej, która nie jest wykonana w formie aktu notarialnego, z zakresu przeniesienia własności do urządzeń tzw. „własności instalacyjnej”. Decyzję o wymianie instalacji podejmuje w takim wypadku właściciel lokalu i dostawca gazu – PGNiG.

W sprawach nieuregulowanych decyduje zawsze zapis notarialny z odniesieniem do Działu I – podrubryka 1.4.3 ksiąg wieczystych.

Należy również zwracać uwagę na to, przez czyj grunt, czy też przez czyj budynek przechodzi instalacja gazowa, gdyż wówczas może zachodzić potrzeba ustalenia tzw. służebności przesyłu na drodze sądowej, gdy właściciel danego terenu lub części budynku nie wyraża zgody, a nie ma innej formy dostawy gazu.

Zagadnienie samej interpretacji prawnej przejścia instalacji przez dany grunt lub daną cześć budynku, musi uwzględniać zasadę „ochrony prawa własności”, a w dalszej kolejności odniesienie do zapisu art. 191 kc – połączenie rzeczy ruchomej z nieruchomością.

Każda instalacja gazowa wykonana w terenie czy też podlegająca modernizacji, z przeniesieniem kurka gazowego na zewnątrz budynku, musi obligatoryjnie być oznaczona geodezyjnie na mapie zasadniczej. Brak takiej inwentaryzacji może powodować nałożenie obowiązku dodatkowej kontroli ze strony PINB i możliwość nałożenia kary finansowej na właściciela, zarządcę lub administratora obiektu.

Jeżeli temat Państwa zainteresował, prosimy o informację (e-mail: redakcja-mi@instalator.pl). Postaram się opisać przykłady i odniesienia do szczegółowych zapisów prawa.

dr inż. Zbigniew Tomasz Grzegorzewski

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij