Prawo własności przemysłowej w działalności instalacyjnej. Patent na wynalazek

Prawo własności przemysłowej może być stosowane przed podmioty instalacyjne, jeżeli przedmiotem działania będą produkty własne wymagające rejestracji bądź znaki przemysłowe odróżniające podmiot instalacyjny od innej firmy, również wymagające interwencji w urzędzie patentowym.

Patent jest to prawo do wyłącznego korzystania z wynalazku przez określony czas, w sposób zarobkowy (przemysłowy, handlowy) na terytorium danego państwa lub państw, przyznane przez kompetentny organ państwowy, regionalny lub międzynarodowy. Prawo ochronne jest to prawo do wyłącznego korzystania ze wzoru użytkowego przez określony czas, w sposób zarobkowy (przemysłowy, handlowy) na terytorium danego państwa lub państw, przyznane przez kompetentny organ państwowy, regionalny lub międzynarodowy. Patent na wynalazek jest prawem, którego udziela Urząd Patentowy w drodze decyzji warunkowej (pod warunkiem udzielania opłaty za pierwszy okres ochrony) na rzecz podmiotu uprawnionego do uzyskania patentu po stwierdzeniu w procedurze pełnego badania, że zostały spełnione warunki wymagane do jego uzyskania. Patent na wynalazek to prawo wyłącznego korzystania (monopolu) z wynalazku w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (art. 63 P.w.p.) Korzystanie z wynalazku objętego patentem obejmuje wszelkie postacie stosowania wynalazku, czerpania korzyści z wynalazku oraz dysponowania nim. Korzystanie z wynalazku przez inne osoby możliwe jest jedynie za zgodą uprawnionego [uprawniony z patentu może w drodze umowy udzielić innej osobie upoważnienia (licencji) do korzystania z jego wynalazku (umowa licencyjna)].

Uprawniony z patentu może zakazać osobom trzecim, nie mającym jego zgody, korzystania z wynalazku w sposób zarobkowy lub zawodowy, polegający na:

  • wytwarzaniu, używaniu, oferowaniu, wprowadzaniu do obrotu lub importowaniu dla tych celów produktu będącego przedmiotem wynalazku lub
  • stosowaniu sposobu będącego przedmiotem wynalazku, jak też używaniu, oferowaniu, wprowadzaniu do obrotu lub importowaniu dla tych celów produktów otrzymanych bezpośrednio takim sposobem.

Wynikająca z monopolu możliwość zakazania korzystania z wynalazku osobom trzecim podlega jednak pewnym ograniczeniom. Mianowicie po upływie trzech lat od dnia uzyskania patentu uprawniony z patentu lub z licencji nie może nadużywać swego prawa, w szczególności przez uniemożliwianie korzystania z wynalazku przez osobę trzecią, jeżeli jest ono konieczne do zaspokojenia potrzeb rynku krajowego, a zwłaszcza gdy wymaga tego interes publiczny, a wyrób jest dostępny społeczeństwu w niedostatecznej ilości lub jakości albo po nadmiernie wysokich cenach.

Ważne! Nie narusza się patentu nabytego przez instalatora przez:

  • korzystanie z wynalazku dotyczącego środków komunikacji i ich części lub urządzeń, które znajdują się na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej czasowo, a także przedmiotów, które znajdują się na tym obszarze w komunikacji tranzytowej;
  • korzystanie z wynalazku dla celów państwowych w niezbędnym wymiarze, bez prawa wyłączności, jeżeli jest to konieczne do zapobieżenia stanowi zagrożenia ważnych interesów państwa lub usunięcia takiego stanu, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa i porządku publicznego;
  • stosowanie wynalazku do celów badawczych i doświadczalnych, dla dokonania jego oceny, analizy albo nauczania;
  • korzystanie z wynalazku, w niezbędnym zakresie, dla wykonania czynności, jakie na podstawie przepisów prawa są wymagane dla uzyskania rejestracji bądź zezwolenia, stanowiących warunek dopuszczenia do obrotu niektórych wytworów ze względu na ich przeznaczenie

Również korzystający w dobrej wierze z wynalazku na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, w chwili stanowiącej o pierwszeństwie do uzyskania patentu, może z niego nadal bezpłatnie korzystać w swoim przedsiębiorstwie w zakresie, w jakim korzystał dotychczas. Prawo to przysługuje również temu, kto w tej samej chwili przygotował już wszystkie istotne urządzenia potrzebne do korzystania z wynalazku.

Dozwolone jest również korzystanie przez osoby trzecie z wyrobu według wynalazku lub wytworzonego sposobem według wynalazku, polegające na jego oferowaniu do sprzedaży lub na dalszym wprowadzaniu do obrotu, jeżeli wyrób ten został uprzednio wprowadzony do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez uprawnionego lub za jego zgodą. Jest to tzw. wyczerpanie patentu.

Oznacza to, że osoba która legalnie nabyła wyrób objęty patentem, może tym wyrobem dysponować, np. odsprzedać, a uprawniony z patentu nie może sprzeciwić się takim działaniom – jego prawa zostały wyczerpane (oczywiście może zabronić produkcji wyrobu według wynalazku).

Nie stanowi również naruszenia patentu import na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ani oferowanie do sprzedaży lub dalsze wprowadzanie do obrotu wyrobu wprowadzonego uprzednio do obrotu na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego przez uprawnionego lub za jego zgodą.

Odnośnie do ograniczenia monopolu uprawnionego z patentu dotyczącego wynalazku biotechnologicznego przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej stanowią (art. 935 ust. 1), że patent nie rozciąga się na materiał biologiczny otrzymany przez jednokrotną reprodukcję materiału biologicznego wprowadzonego do obrotu przez uprawnionego z patentu lub za jego zgodą, jeżeli reprodukcja jest nieodzownym następstwem wykorzystywania materiału biologicznego.

 

Zakres przedmiotowy patentu

 

Patent na wynalazek dotyczący sposobu wytwarzania obejmuje także wytwory uzyskane bezpośrednio tym sposobem. Patent na wynalazek, dotyczący użycia substancji stanowiącej część stanu techniki do uzyskania wytworu mającego nowe zastosowanie, obejmuje także wytwory specjalnie przygotowane zgodnie z wynalazkiem do takiego zastosowania.

Potwierdzeniem istnienia patentu jest opublikowany dokument patentowy, składający się z opisu patentowego obejmującego opis wynalazku, zastrzeżenia patentowe i rysunki (jeśli są). Udzielone patenty podlegają wpisowi do rejestru patentowego, a informacja o jego udzieleniu publikowana jest w Wiadomościach Urzędu Patentowego. Czas trwania patentu wynosi 20 lat od daty dokonania zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym. Uprawniony z patentu może uzyskać patent na ulepszenie lub uzupełnienie wynalazku, które posiada cechy wynalazku, a nie może być stosowane samoistnie (patent dodatkowy). Można również uzyskać patent dodatkowy do już uzyskanego patentu dodatkowego. Patent dodatkowy traci moc wraz z patentem głównym. Jeżeli patent główny traci moc z przyczyny niemającej wpływu na wynalazek będący przedmiotem patentu dodatkowego, patenty dodatkowe do patentu głównego stają się patentami i zachowują moc przez okres, na który został udzielony patent główny. Patent jest zbywalny i podlega dziedziczeniu, przy czym umowa o przeniesienie patentu wymaga, pod rygorem nieważności, zachowania formy pisemnej. rzeniesienie patentu staje się skuteczne wobec osób trzecich z chwilą wpisu tego przeniesienia do rejestru patentowego.

 

Prawo ochronne a wzór użytkowy

 

Prawo ochronne na wzór użytkowy jest prawem, którego udziela Urząd Patentowy w drodze decyzji warunkowej (pod warunkiem udzielania opłaty za pierwszy okres ochrony) na rzecz podmiotu uprawnionego do uzyskania prawa ochronnego po stwierdzeniu w procedurze pełnego badania, że zostały spełnione warunki wymagane do jego uzyskania. Przez uzyskanie prawa ochronnego nabywa się prawo wyłącznego korzystania ze wzoru użytkowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Uprawniony może zakazać osobom niemającym jego zgody wytwarzania, używania, oferowania do sprzedaży, sprzedawania lub importowania wzoru użytkowego dla celów zawodowych lub zarobkowych. Prawo wyłącznego korzystania ze wzoru użytkowego przez uprawnionego z prawa ochronnego podlega ograniczeniom. Ograniczenia prawa ochronnego na wzór użytkowy są identyczne jak opisane wyżej ograniczenia w stosunku do patentów na wynalazki dotyczące produktów. Prawo ochronne na wzór użytkowy podlega, podobnie jak patent, wyczerpaniu (art. 70 w związku art. 100 P.w.p).Czas trwania prawa ochronnego wynosi dziesięć lat od daty dokonania zgłoszenia wzoru użytkowego w Urzędzie Patentowym. Zakres przedmiotowy prawa ochronnego określają zastrzeżenia ochronne zawarte w opisie ochronnym wzoru użytkowego. Udzielenie prawa ochronnego na wzór użytkowy stwierdza się przez wydanie świadectwa ochronnego obejmującego opis ochronny (opis wzoru użytkowego, zastrzeżenia ochronne, rysunki). Udzielone prawa ochronne na wzory użytkowe podlegają wpisowi do rejestru wzorów użytkowych, a informację o udzieleniu prawa publikuje się w Wiadomościach Urzędu Patentowego. Prawo ochronne jest zbywalne i podlega dziedziczeniu, przy czym umowa o przeniesienie prawa ochronnego wymaga, pod rygorem nieważności, zachowania formy pisemnej. Przeniesienie prawa ochronnego staje się skuteczne wobec osób trzecich z chwilą wpisu tego przeniesienia do rejestru wzorów użytkowych.

 

Znak towarowy

 

Na wstępie należy zaznaczyć, że Urząd Patentowy RP przyjmuje i bada zgłoszenia dotyczące znaków towarowych oraz orzeka w sprawach udzielania praw ochronnych oraz prowadzi rejestr znaków towarowych. Znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny (w szczególności wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna, w tym forma towaru lub opakowania, a także melodia lub inny sygnał dźwiękowy), jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia w obrocie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa. Najbardziej tradycyjnymi i najczęściej występującymi formami znaków towarowych są:

  • oznaczenia słowne  (wyraz, zdania, slogany) – znak słowny,
  • oznaczenia słowno-graficzne (oznaczenia w których występują zarówno elementy słowne, jak i graficzne) – znak słowno-graficzny,
  • oznaczenia graficzne (rysunki, ornamenty) – znak graficzny.

Równie często spotykanymi w obrocie gospodarczym znakami towarowymi są znaki towarowe przestrzenne (w tym formy towaru lub opakowania), dźwiękowe (melodie, inne sygnały dźwiękowe), przestrzenno-słowno-graficzne, przestrzenno-graficzne oraz kompozycje kolorystyczne.

Na znaki towarowe udzielane są prawa ochronne. Przez uzyskanie prawa ochronnego nabywa się prawo wyłącznego używania znaku towarowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej.

Czas trwania prawa ochronnego na znak towarowy wynosi 10 lat od daty zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym. Prawo ochronne na znak towarowy może zostać, na wniosek uprawnionego, przedłużone,  dla wszystkich lub części towarów, na kolejne okresy dziesięcioletnie, przy czym wniosek powinien być złożony przed końcem upływającego okresu ochrony, jednak nie wcześniej niż na rok przed jego upływem. Wraz z wnioskiem należy wnieść należną opłatę za ochronę. Wniosek może zostać złożony, za dodatkową opłatą, również w ciągu sześciu miesięcy po upływie okresu ochrony. Termin ten nie podlega przywróceniu.

 

Ważne przy zgłaszaniu patentu

 

„Urządzenie w znaczeniu technicznym to mechanizm lub zespół mechanizmów służący do wykonania określonych czynności, ułatwiający pracę; przyrząd, maszyna”. W zastrzeżeniach patentowych w kategorii „urządzenia” należy podawać strukturę wewnętrzną urządzenia określoną przez wzajemne usytuowanie i połączenie części lub podzespołów tworzących łącznie zwartą całość przestrzennie ukształtowaną zdolną do osiągnięcia ustalonego z góry przeznaczenia wynalazku.

Uniwersalny Słownik języka polskiego” PWN 2006 str. 275

Przemysław Gogojewicz

Podstawa prawna:

Ustawa Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2013 poz. 1410)

 

{nice1}

Jak optymalnie wykorzystać pompę ciepła w systemie ogrzewania?

 

???

 

Pompę ciepła jako obieg termodynamiczny charakteryzują pewne cechy, których znajomość pozwala optymalnie wykorzystać jej właściwości.

 

W przeciwieństwie do tradycyjnych źródeł ciepła typu kocioł – pompy ciepła do wytwarzania ciepła nie „konsumują energii pierwotnej” w postaci paliwa, tylko transferują energię z dolnego do górnego źródła ciepła dzięki napędowi, najczęściej elektrycznemu. Ma to jednak swoje konsekwencje w praktyce. Na przykład im wyższą temperaturę wody grzewczej chcemy uzyskać, tym większy nakład energii elektrycznej musimy ponieść. W przypadku tradycyjnych kotłów nie ma to większego znaczenia. Wyjątek stanowią tu, choć z zupełnie innych powodów, kotły kondensacyjne. Jakie zatem czynniki mają wpływ na efektywność pompy ciepła w systemie grzewczym?

 

Rozpiętość

 

Pierwszym czynnikiem, zapewne najistotniejszym, jest temperaturowa rozpiętość źródeł ciepła górnego, w którym oddajemy ciepło do instalacji, i dolnego, z którego to ciepło pobieramy. Im mniejsza różnica temperatur tych źródeł, tym większa efektywność pompy ciepła. O ile na temperaturę dolnego źródła większego wpływu nie mamy (poza wyborem typu), to z górnym źródłem sytuacja ma się wręcz odwrotnie. Wymiarując system grzewczy na niższe temperatury pracy, na pewno jednorazowo podnosimy jego koszt, ale zyskujemy tańszą, bo efektywniejszą pracę pompy ciepła w całym okresie eksploatacji. W tym zakresie ogranicza nas nieco temperatura (a właściwie ciśnienie) skraplania czynnika na poziomie około 20oC, gdyż w niższych temperaturach może być zaburzona stabilność pracy lub konieczne wspomaganie (rys. 1).

Ale z drugiej strony 20oC to jest temperatura, do której ogrzewamy pomieszczenia (często nawet wyżej), zatem małe szanse, że wystąpi zapotrzebowanie na osiąganie niższych temperatur. Nie ma też obawy, że niższą temperaturą zasilania nie zagrzejemy pomieszczeń, choć intuicja podpowiada, że grzejnik, który nie parzy, nie grzeje. Strumień ciepła oddawanego na pokrycie strat przez przegrody rośnie zarówno z różnicą temperatur, jak i z powierzchnią wymiany ciepła, co pozwala nawet przy niskich temperaturach zasilania dostosować ogrzewanie do potrzeb budynku. Zresztą straty cieplne z uwagi na zmieniające się normy i standardy budowlane z roku na rok stopniowo maleją. Zatem ogrzewania płaszczyznowe, np. podłogowe, które charakteryzują się stosunkowo małą różnicą temperatur, ale dużą powierzchnią wymiany ciepła, dają pod tym względem najlepsze rezultaty (fot).

 

Chłodzenie czy grzanie?

 

Pompa ciepła to jednak również chłodzenie latem mające znaczenie w coraz lepiej zaizolowanych budynkach. Czy lepiej skorzystać z pętli podłogowych do chłodzenia, licząc się ze słabym odczuwalnym efektem? Czy zastosować klimakonwektory, tracąc na efektywności w trybie ogrzewania? Optymalnie jest skorzystać z obydwu tych opcji jednocześnie, zachowując przystosowanie tych rozwiązań do funkcji, które mają spełniać. Zatem do istniejącego systemu ogrzewania podłogowego najlepiej jest dołożyć kilka klimakonwektorów, ale tylko w pomieszczeniach, które zamierzamy chłodzić (jest ich zazwyczaj znacznie mniej niż ogrzewanych) zgodnie ze schematem (rys. 2).

Dzięki takiemu połączeniu ogrzewamy niskim parametrem zasilania, wykorzystując cały system, a chłodzimy efektywnie poprzez klimakonwektory, odcinając jednym zaworem pętle podłogowe latem.

 

Obciążenie

 

Drugim aspektem efektywności pracy pompy ciepła w systemie grzewczym jest stopień obciążenia urządzenia grzewczego względem zapotrzebowania budynku. Kiedyś punktem odniesienia było obliczeniowe zapotrzebowanie ciepła (OZC), którego pokrycie przez pracujące ze stałą wydajnością urządzenie (np. pompę ciepła ze sprężarką on/off) było wystarczającym kryterium doboru. Dziś zmieniające się zapotrzebowanie budynku w sezonie i jednocześnie zmienna efektywność pompy ciepła (szczególnie typu powietrze-woda) przy zastosowaniu sprężarek inwerterowych rzucają zupełnie inne światło na to zagadnienie. Sprężarki z regulowaną wydajnością – zwane inwerter [M1] – najwyższe efektywności osiągają nie przy pełnym obciążeniu, ale przy takim wynoszącym około 75% pełnego. Chwilową wydajność determinuje jednak zapotrzebowanie budynku, nie optymalna efektywność, gdyż pokrycie zapotrzebowania jest warunkiem komfortu, niezależnie czy mniej, czy bardziej efektywnie się to odbywa. Natomiast spadająca wraz z temperaturą zewnętrzną wydajność urządzenia powoduje, że obciążenie 75% (lub efektywnościowo najwyższe w pompach ciepła zachowujących stałą wydajność) będzie występowało przy różnych wydajnościach grzewczych w różnych temperaturach zewnętrznych. Jak zatem optymalnie – z uwagi na te kryteria – dobrać pompę ciepła? Punkt pracy o najwyższej sprawności musi wystąpić przy takiej temperaturze, przy jakiej pompa ciepła „najbardziej pracuje”, czyli dostarcza najwięcej energii do budynku. Zazwyczaj są to temperatury w okolicach zera stopni, choć zapotrzebowanie budynku w tej temperaturze jest o około połowę mniejsze od obliczeniowego. Jednak częstotliwość występowania w sezonie powoduje, że udział efektywności w tych właśnie temperaturach ma największy wpływ na efektywność średnioroczną, zwaną sezonowym COP. Właśnie sezonowe COP najlepiej oddaje zarówno prawidłowość doboru, jak i efektywność pracy urządzenia w rozpatrywanych warunkach. Oczywiście w związku z powyższym optymalnie dobrana pompa ciepła do budynku w najniższych temperaturach w sezonie nie będzie w stanie pokryć zapotrzebowania bez wspomagania dodatkowym źródłem ciepła, najczęściej grzałką elektryczną, ale z uwagi na to, że jest to wspomaganie, stanowi ono bardzo niewielki udział w skali całego sezonu grzewczego i jest jak najbardziej uzasadnione ekonomicznie. Jednocześnie przewymiarowanie


 [M1]inwerterami?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij