Renowacja bezwykopowa przewodów kanalizacyjnych kojarzy się zwyczajowo w Polsce z zastosowaniem rur z polietylenu typu PE 100 lub PE – 100 RC. W tym artykule chciałbym przybliżyć, pokazać i zachęcić do zastosowania rur wykonanych z polipropylenu PP-HM w tym obszarze.

Polipropylen jest materiałem szeroko stosowanym w kanalizacji bezciśnieniowej deszczowej i sanitarnej. Zwyczajowo jest używany do produkcji rur z kielichem do budowy kanalizacji metodą wykopową. W przypadku takich rur można wyróżnić ich cztery konstrukcje oparte o następujące normy (tabela).

Motylski204tab

Zalety PP

Do najważniejszych cech polipropylenu, dających mu przewagę nad innymi tworzywami, należy zaliczyć:

* wysoką odporność na temperaturę ścieków do max.+ 90°C,

* wysoką odporność na niskie temperatury do min. -20°C,

* sztywność obwodową przy relatywnie niskiej grubości ścianki np.: SN 16,

* bardzo dużą odporność chemiczną, przez co istnieje możliwość zastosowania w kanalizacji przemysłowej,

* możliwość łączenia rur za pomocą zgrzewania elektrooporowego i doczołowego.

W związku z powyższym coraz częściej właśnie polipropylen jest również wykorzystywany do renowacji bezwykopowej przewodów kanalizacyjnych. Jego wysoka wytrzymałość na zarysowania i możliwość zgrzewania dużych odcinków pozwalają na zastosowanie polipropylenu w różnych technologiach bezwykopowych. W przypadku zastosowania rur polipropylenowych do renowacji bezwykopowej używa się rur jednowarstwowych o ściankach gładkich produkowanych zgodnie z normą PN-EN 1852-1. Rury te stosuje się głównie jako najbardziej odporne na zarysowania oraz z powodu bardzo dużej wytrzymałości spoiny zgrzewanej na rozciąganie. Inne konstrukcje wymienione w tabeli uważa się za nieprzydatne.

Łączenie

Zgrzewania polipropylenu wykonuje się analogicznie jak polietylenu. Różnice polegają głównie na wydłużonych czasach nagrzewania i innych siłach docisków. Sam przebieg procesu zgrzewania zasadniczo jednak nie różni się w porównaniu do zgrzewania polietylenu. Na zdjęciu 1 przedstawiono wykonywanie zgrzewania rur polipropylenowych SN 10 na budowie kanalizacji w gminie Kamionka Wielka koło Nowego Sącza.

Zgrzewanie polipropylenowej kanalizacji należy wykonać zgodnie z zaleceniami producenta. Ewentualnie przy braku tych wytycznych można podeprzeć się niemieckimi wytycznymi DVS 2207-11, gdzie znajdziemy informacje, takie jak: wymagane czasy nagrzewania, maksymalne siły docisku rury do płyty grzewczej oraz wymagany czas chłodzenia zgrzeiny.

To samo dotyczy również wykonywania połączeń za pomocą muf elektrooporowych wykonanych z polipropylenu. Mufy te używa się głównie do podłączeń w miejscach występowania armatury lub studni, czyli głównie na początku lub końcu realizowanego odcinka.

Czas na instalację

Po wykonaniu połączenia rur polipropylenowych w jeden ciąg można przystąpić do instalacji bezwykopowej nowego przewodu. Zgodnie z wymaganiami normy PN-EN ISO 11295 „Klasyfikacja oraz informacje do projektowania systemów przewodów rurowych z tworzyw sztucznych stosowanych do renowacji” rury polipropylenowe można zastosować do następujących technik montażu:

* wykładanie rurami ciągłymi, np.: przewiert, kraking etc.,

* wykładanie rurami ciasno pasowanymi – redukcja na budowie; rura jest zwykle przeciągana przez urządzenie redukujące i równocześnie wprowadzana jako jeden ciągły przewód,

* wykładanie modułami rurowymi określane jest wykładanie rurami krótszymi niż odcinek podlegający renowacji, które w trakcie wprowadzania łączone są w celu utworzenia rury ciągłej.

W przypadku stosowania każdej z tych metod trzeba każdorazowo wykonać projekt renowacji bezwykopowej. Projekt tego typu ma na celu określenie ewentualnych kolizji z infrastrukturą podziemną remontowanego przewodu. Dodatkowo pozwala on również na dopasowanie odpowiedniej metody do warunków geologicznych i terenowych. Należy w nim zawrzeć również wszystkie inne informacje takie jak miejsce wykonania wykopów startowych i końcowych etc.

Motylski204-2

W przypadku zastosowania renowacji bezwykopowej z użyciem rur polipropylenowych ważne jest określenie, czy stosowane siły ciągu i kąty ugięcia rur nie przekraczają wartości podanych przez producenta. W przypadku wytrzymałości rury i spoiny na rozciąganie wartość ta jest określana na bazie normy PN-EN ISO 527 „Tworzywa sztuczne — Oznaczanie właściwości mechanicznych przy statycznym rozciąganiu — Część 1: Zasady ogólne”.

Na fotografii 2 przedstawiam przykładowa realizację renowacji bezwykopowej kanału betonowego wykonaną metoda krakingu w miejscowości Lubsko w województwie lubuskim.

W przypadku tej realizacji zastosowano rurę polipropylenową DN 315 x 16,1 mm SN 16 SDR 22. Rura była zgrzewana doczołowo, a następnie montowana metoda krakingu statycznego w skorodowanym kanale betonowym DN 300. Przewody były montowane w odcinkach od 70 do 150 m. Całość instalacji była wykonywana w miesiącach zimowych, co świadczy również o bardzo dobrej odporności polipropylenu na ujemne temperatury. Instalację wykonała firma ZISBD Wrocław.

Podsumowanie

Zastosowanie polipropylenu w renowacji bezwykopowej staje się coraz bardziej popularne dzięki bardzo dobrym właściwościom tego materiału. Mam nadzieję, że przedstawione w tym artykule informacje przyczynią się do dalszego rozpowszechnienia rur polipropylenowych w obszarze renowacji bezwykopowych.

Marcin Motylski

Literatura:

DVS 2207-11; PN-EN ISO 527; PN-EN ISO 11295.

Fot. z archiwum REHAU (1), ZISBD WROCŁAW (2).

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij