W jednej z nowych berlińskich szkół zarządzanie instalacją grzewczą odbywa się z użyciem systemu automatycznej regulacji temperatury pomieszczeń. Komunikacja systemowa oparta jest na magistrali BUS.

Pienkowska206-0OK

Efektywne wykorzystanie instalacji grzewczej w budynku szkolnym możliwe jest jedynie wtedy, kiedy w procesie jej projektowania uwzględni się specyfikę funkcjonowania tego typu obiektu: regularne, ale nieciągłe użytkowanie pomieszczeń lekcyjnych (głównie w godzinach przedpołudniowych; sporadycznie po południu i wieczorem w ramach zajęć dodatkowych, zebrań z rodzicami bądź konferencji nauczycielskich), długie przerwy w okresie wakacji lub ferii, występowanie silnych czynników zakłócających (jednoczesna obecność dużych grup), wrażliwość instalacji na uszkodzenia, wandalizm itp.

Należący do parafii św. Daniela kampus „Daniel” w berlińskiej dzielnicy Wilmersdorf jest ogólnodostępnym miejscem edukacji i spotkań. Szczególną uwagę gości wchodzących na teren kampusu zwraca nowy budynek podstawowej szkoły ewangelickiej, oddany do użytku na początku roku szkolnego 2012/2013. Nowoczesność 6-kondygnacyjnego obiektu wyraża się zarówno w niebanalnej architekturze, jak i w rozwiązaniach zastosowanych w jego wyposażeniu technicznym – w tym instalacji grzewczej sterowanej zdalnie systemem automatyki (fot. 1). Do systemu podpięto 50 pomieszczeń. Modułowa budowa systemu umożliwia jego wielorakie wykorzystanie w wielu różnych konfiguracjach.

 Pienkowska206-1OK

Elastyczny jak nigdy…

Właściwości techniczne systemu automatycznej regulacji temperatury pomieszczeń predestynują go do stosowania w budynkach użyteczności publicznej charakteryzujących się specyficznym rodzajem użytkowania (w tym szkół). W koncepcyjnej fazie projektowania należy uwzględnić m.in. znaczne krótkookresowe wahania zapotrzebowania na ciepło w poszczególnych pomieszczeniach i sektorach. W dni robocze większość pomieszczeń szkolnych używana jest głównie w godzinach przedpołudniowych. Część pomieszczeń klasowych wykorzystywana jest jednak również w godzinach popołudniowych i wieczornych (zajęcia świetlicowe, nauczanie dodatkowe, wywiadówki itp.). Energooszczędna eksploatacja systemu grzewczego wymaga odpowiedniej – i nieskomplikowanej w obsłudze – regulacji temperatury we wszystkich pomieszczeniach obiektu. W ogólnodostępnych pomieszczeniach (np. salach lekcyjnych) nie sprawdzają się urządzenia o „delikatnej” konstrukcji – wrażliwe na uszkodzenie, celową dewastację czy demontaż (np. montowane bezpośrednio na grzejniku mechaniczne elementy nastawcze bądź termostaty). Co więcej – takie rozwiązania zachęcają do niepożądanej, niefachowej manipulacji przy ustawieniach.

Pienkowska206-2OK

W kontekście opisanych powyżej problemów eksploatacyjnych decyzję inwestora o zastosowaniu tego systemu należy uznać za wybór jak najbardziej trafny. Pracujący z wykorzystaniem magistrali Bus i przyjazny w obsłudze system pozwala na sprawną regulację temperatury pomieszczeń szkoły. Instalację zaprojektowano w tzw. układzie rozdzielaczowym – napędy i inne elementy wykonawcze ukryte są w skrzynce rozdzielacza, a grzejniki połączone są bezpośrednio z rurami. Rozwiązanie takie eliminuje ryzyko związane z montażem podatnych na nieuprawnioną obsługę lub uszkodzenie elementów termoregulacyjnych bezpośrednio na grzejniku (w miejscu ogólnodostępnym).

Pienkowska206-3OK

Dwupunktowe napędy elektrotermiczne na rozdzielaczu ogrzewania podłogowego ulokowanym dyskretnie w zlokalizowanej w ścianie szafce, dobrze chronione przed nieuprawnionym dostępem.

Wygodny dostęp przez internet

Centralnym elementem systemu jest sterownik DDC (Digital Data Control). Zintegrowano w nim serwer web dostępny z poziomu standardowej przeglądarki internetowej przy użyciu komputera stacjonarnego bądź urządzeń mobilnych – np. smartfona. Dla osoby nadzorującej funkcjonowanie obiektu oznacza to możliwość stałej (czyli 24-godzinnej) kontroli i wpływu niezależnie od miejsca, w którym się aktualnie znajduje. Komunikacja systemu oparta jest na otwartym protokole BACnet/IP, zapewniającym jego prawie nieograniczoną kompatybilność i możliwość integracji w nadrzędnych systemach zarządzania budynkiem (BMS) innych producentów (Siemens, Sauter, Kiebac&Peter, itp.)

Pienkowska206-4

Prosta obsługa modułu pomieszczeniowego

W zależności od wybranego wariantu systemu sygnały z centralnego sterownika DDC mogą być przekazywane drogą radiową (EnOcen) lub po kablach. W opisywanej szkole okablowano 50 cyfrowych modułów pomieszczeniowych (termostatów) oraz dwupunktowych napędów nastawczych zamontowanych na rozdzielaczach nierdzewnych. Moduły pomieszczeniowe umożliwiają indywidualną regulację temperatury w poszczególnych pomieszczeniach szkoły. Przez moduły pomieszczeniowe i magistralę Bus wszystkie napędy połączone są ze sterownikiem centralnym. Moduły umieszczono przy drzwiach, nad włącznikami światła, co zapewnia nieskrępowany dostęp, dobrą widoczność i wygodną obsługę. Przy opuszczaniu pomieszczenia i wyłączaniu światła użytkownik może jednocześnie – krótkim dodatkowym ruchem dłoni – wymusić obniżenie temperatury. System umożliwia również opcjonalnie automatyczne wyłączenie grzejnika w czasie wietrzenia pomieszczenia. Sygnał zadziałania tej funkcji generowany jest przez styk okienny. Z pomocą „przycisku obecności” lub dodatkowego czujnika ruchu można uruchomić nieprogramowane ogrzewanie pomieszczenia w razie jego nieplanowanego wcześniej wykorzystania. Nieplanowane uruchomienie ogrzewania w wybranym pomieszczeniu możliwe jest również z poziomu sterownika centralnego (również przez Internet). W łatwy i szybki sposób mogą być wprowadzane zmiany i odstępstwa od wcześniej założonych godzin grzania.

Pienkowska206-5OK

Pełna kontrola

System oferuje nieograniczone możliwości kontroli, wpływu, monitorowania trendów i tworzenia grafików użytkowania. Umożliwia sterowanie temperaturą wszystkich pomieszczeń, jej kontrolę i reakcję w razie odchyleń od parametrów programowanych. Wspomniany system funkcjonuje i sprawdza się w berlińskiej szkole już kilka sezonów grzewczych.

Pienkowska206-7

Podsumowanie

Opisany system umożliwia centralne sterowanie i monitoring w systemach grzewczych, które muszą spełnić podwyższone wymagania z zakresie zarówno indywidualnego, jak i centralnego wpływu na regulację temperatury w poszczególnych pomieszczeniach. Wyszczególnione w artykule cechy systemu oraz możliwość budowy efektywnego energetycznie układu grzewczego o podwyższonej odporności na ryzyka związane ze sposobem użytkowania (ukryte elementy wykonawcze) rozstrzygnęły o pozytywnej decyzji inwestora. Budynek szkolny budowany był od podstaw, ale system ten daje się równie dobrze wykorzystać w przypadku modernizacji instalacji w budynkach istniejących.

Joanna Pieńkowska

Fot. 1. Budynek, w którym zastosowano system automatycznej regulacji temperatury pomieszczeń.

Fot. 2. Pomieszczenie węzła cieplnego ulokowanego na najwyższej kondygnacji budynku szkoły.

Fot. 3. „Mózg” systemu: dwa sterowniki DDC CR-BX ze zintegrowanym serwerem web.

Fot. 4. Dwupunktowe napędy elektrotermiczne na rozdzielaczu ogrzewania podłogowego Cofloor Oventrop ulokowanym dyskretnie w zlokalizowanej w ścianie szafce, dobrze chronione przed nieuprawnionym dostępem.

Fot. 5. Dwupunktowy, elektrotermiczny napęd nastawczy; w zależności od wymagań zasilany prądem 230 V lub 24 V (po lewej). Elektrotermiczne napędy nastawcze proporcjonalne, sygnał 0-10 V – po prawej.

Rys. Schemat ideowy systemu DynaTemp.

Wszystkie zdjęcia z archiwum: Oventrop GmbH & Co. KG, Olsberg

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij