W artykułach chcielibyśmy przedstawić warunki techniczne wykonania i odbioru układów pomiarowych z urządzeniami do mierzenia przepływu ścieków (przepływomierze – ściekomierze) w kanałach grawitacyjnych oraz rurociągach tłocznych.

Tak jak zapowiedzieliśmy w poprzednim odcinku, dziś omówimy zakres odbioru technicznego. Należą do niego:

* sprawdzenie, czy przepływomierz został zamontowany w miejscu zgodnie z projektem,

* sprawdzenie, czy wymagane długości uspokojenia przepływu są zachowane,

* sprawdzenie, czy niweleta kanału/kolektora, przyłącza kanalizacyjnego, rurociągu (układ ciśnieniowy – przekrój przepływowy całkowicie wypełniony ściekami) posiada wymagane spadki (zgodne z projektem – dotyczy spadków dla zapewnienia przepływu samooczyszczania rury lub spadku zapewniającego odpowietrzenie układu),

* w przypadku syfonu – sprawdzenie, czy syfon został wykonany zgodnie z projektem (wymagane całkowite wypełnienie przekroju przepływowego – obwodu zwilżonego oraz odpowiednie nachylenie ramienia opadającego i wznoszącego),

* sprawdzenie, czy przepływomierz został zamontowany na kanale/kolektorze lub rurociągu o projektowanej (wymaganej) średnicy,

* sprawdzenie jakości wykonania komory pomiarowej w zakresie:

– szczelności,

– sposobu jej odwodnienia (czy w przypadku odprowadzenia zgromadzonej w komorze pomiarowej wody do kanału sanitarnego wykonano zasyfonowanie odpływu,

* sprawdzenie wielkości włazów:

– komunikacyjnego,

– technologicznego (montażowego) – umożliwiającego montaż/demontaż urządzeń zamontowanych w komorze pomiarowej,

* sprawdzenie jakości zastosowanej przy włazach stali kwasoodpornej,

* sprawdzenie jakości betonów (atesty od wytwórcy) przy prefabrykatach,

* sprawdzenie wykonania wentylacji komory pomiarowej w zakresie usytuowania nawiewu, wywiewu, średnic rurociągów wentylacyjnych, ich wysokości odprowadzenia nad strop komory pomiarowej oraz odległości od dna ww. komory,

* sprawdzenie zgodności z projektem instalacji zamontowanej w komorze pomiarowej w zakresie: typu zasuw odcinających, czyszczaka, kompensatora, przepływomierza – ściekomierza, przejść szczelno-elastycznych, spustu ścieków z układu,

* sprawdzenie układu stopni złazowych, ich odległości od wewnętrznej płaszczyzny ściany, rozstawu w układzie drabinowym, materiału, z jakiego zostały wykonane,

* sprawdzenie wykonania ocieplenia komory pomiarowej w zakresie: rodzaju styropianu, grubości styropianu, jego zasięgu poniżej poziomu terenu.

Odbiór hydrauliczny

Po rozpoczęciu eksploatacji stałej dokonujemy sprawdzenia poprawności mierzonej przez przepływomierz – ściekomierz ilości transportowanych ścieków.

Sposób wykonania sprawdzenia:

* przez min. 3 doby w cyklach co 1 godzinę dokonujemy pomiaru napełnienia kanału ściekami w komorze (studzience) kanalizacyjnej posiadającej wymaganą hydrauliką przepływu kinetę (hkinety = dn), usytuowaną poniżej lub powyżej przepływomierza – ściekomierza, a obliczony przepływ porównujemy z przepływem ścieków odczytanym na urządzeniu pomiarowym

lub

* montujemy w ww. komorze (studzience kanalizacyjnej) przenośny przepływomierz ultradźwiękowy i w ww. czasie (okresie) dokonujemy pomiarów przepływu ścieków, które następnie porównujemy z odczytami dokonanymi na przepływomierzu – ściekomierzu zamontowanym na stałe

lub

* przed oddaniem kanału do eksploatacji stałej przy jego średnicy DN ≤ 200 mm dowozimy ścieki samochodem asenizacyjnym lub przepompowujemy z istniejącego układu kanalizacyjnego i dokonujemy pomiaru zamontowanym na układzie przepływomierzu – ściekomierzu. Ilość spuszczonych z samochodu asenizacyjnego ścieków lub ilość (objętość) przepompowanych ścieków porównujemy z ilością pomierzonych ścieków przepływomierzem – ściekomierzem w określonej jednostce czasu.

Odbiór urządzeń i połączeń elektrycznych

Przed przystąpieniem do jakichkolwiek czynności sprawdzająco-odbiorowych wykonawca zobowiązany jest dostarczyć zgodnie z Prawem Budowlanym oraz normą PN-EN 60364:

* protokół z pomiarów rezystancji izolacji instalacji elektrycznej,

* protokół z pomiarów ochrony przeciwporażeniowej instalacji elektrycznej.

Uwaga! Podłączenie elektryczne urządzenia może zostać wykonane jedynie przez autoryzowanych/wykwalifikowanych pracowników zgodnie z dokumentacją. Należy przestrzegać wskazań instrukcji DTR urządzenia odnośnie podłączenia elektrycznego, w innym przypadku mogą zastać naruszone zapisy gwarancji. System pomiarowy uziemiać stosownie do wymogów.

Podczas odbioru należy sprawdzić:

* zgodność montażu i jakość wykonanych podłączeń elektrycznych w oparciu o wydane warunki zabudowy, projekt i DTR urządzenia pomiarowego,

* sprawność urządzeń monitorujących ilość zaników zasilania,

* sprawność urządzenia i poprawność bezprzewodowego przesyłu danych do systemu telemetrii w firmie będącej właścicielem urządzenia pomiarowego oraz w firmie wodociągowej,

* sprawność urządzeń (brak wyświetlanych błędów na urządzeniach elektronicznych).

Wymagania dodatkowe

* Urządzenia pomiarowe wymagają kalibracji w cyklach 3-letnich,

* Urządzenia pomiarowe należy montować w komorach pomiarowych (żelbetowych, polimerobetonowych lub tworzywowych) spełniających nw. parametry techniczne:

– klasa betony (w przypadku żelbetu: C 40/50),

– wskaźnik W/C ≤ 0,40,

– nasiąkliwość betonu ≤ 4,5 %,

– wodoszczelność W 12,

* Komorę pomiarową należy ocieplić od zewnątrz styropianem M-50 (PS-E-FS40) grubości g = 10 cm, do głębokości h = 2,0 m ppt. bez względu na strefę przemarzania,

* Przestrzeń wewnętrzną komory należy wentylować o ilości wymian powietrza n ≥ 3 w/h:

– rurociąg doprowadzający powietrze należy zakończyć od 30 do 50 cm od dna komory,

– rurociąg wywiewny należy zrównoważyć z powierzchnią wewnętrzną stropu,

* Na rurociągu (syfonie) wewnątrz komory pomiarowej należy zamontować:

– czyszczak (przepływomierz należy czyścić co 3 miesiące),

– 1 zasuwę odcinającą – nożową od strony dopływu ścieków, optimum dodatkowo od strony odpływu ścieków. Odległości usytuowania zasuw od urządzenia pomiarowego opisano w poprzedniej części artykułu,

* Rurociąg oraz urządzenia zamontowane w komorze pomiarowej należy wykonać ze stali kwasoodpornej, gatunek 316 wg AISI lub 1.4401 wg EN 10080,

* Klamry złazowe wykonać w otulinie tworzywowej lub ze stali kwasoodpornej jw. w układzie drabinowym w odstępach co 30 cm,

* Wielkość włazu do komory musi uwzględniać wymagania komunikacyjne – DN ≥ 600 mm (zejście lub wyjście pracownika) oraz technologiczne (montaż i demontaż przepływomierza, czyszczaka, zasuw itp.),

* Komora musi posiadać możliwość odwodniania (odprowadzenie wody powstałej z zaistnienia zjawiska rosy) do przyległej studzienki usytuowanej na kanalizacji sanitarnej (wymagany syfon) lub kanalizacji deszczowej, lub posiadać wewnątrz studzienkę odwadniającą,

* Czujnik przepływomierza należy zabudować w wydzielonej szczelnej komorze zabezpieczonej przed dostępem osób trzecich. Przetwornik przepływomierza (tzw. liczydło) należy zabudować w ogrzewanej szafie sterowniczej w wykonaniu wandaloodpornym, usytuowanej w pobliżu komory pomiarowej.

Całość należy zlokalizować w miejscu umożliwiającym swobodny dojazd i dostęp do układu służbom serwisowym.

* Dostarczony przepływomierz (np. elektromagnetyczny) musi posiadać imienne świadectwo wzorcowania (kalibracji) na mokro w zakresie przepływów stosowanych do miejsca jego instalacji. Musi też zapewnić możliwość poddania go prawnej kontroli metrologicznej na mokro na wybranym akredytowanym przez Urzędu Miar, stanowisku wzorcowania (kalibracji) nie rzadziej niż co 36 miesięcy. Ponadto urządzenie pomiarowe powinno umożliwić nałożenie plomb zabezpieczających rozliczające się strony przed możliwością manipulowania wskaźnikami.

* Instalacja zasilająca przepływomierz musi być wyposażona w rejestrator ilości zaników napięcia z sumatorem całkowitego czasu w zasilaniu. Rejestrator zaniku napięcia oraz inne aparaty instalacji elektrycznej powinny być umieszczone w obudowie przystosowanej do plombowania (zabezpieczenie rozliczających się stron przed możliwością manipulowania wskaźnikami).

* W umowie rozliczeniowej zawarty będzie zapis, że zerowanie rejestratora ilości zaników napięcia może nastąpić tylko w obecności przedstawicieli obu stron procesu rozliczeniowego. Umowa rozliczeniowa zawierać będzie także uzgodnienie co do sposobu rozliczania ilości ścieków odprowadzanych w okresie przerwy w pomiarach.

* Użytkownik przepływomierza powinien zastrzec sobie okres pracy przepływomierza nie dłuższy niż 15 lat. Ewentualne wątpliwości co do prawidłowości wskazań w ciągu 15 lat będą wymagały dodatkowego sprawdzenia urządzenia na koszt klienta, jeżeli obawy się potwierdzą i na koszt przedsiębiorstwa wodociągowego, jeżeli wskazania będą prawidłowe.

Podsumowanie

Dobór odpowiedniego miejsca pomiarowego wymaga:

* spełnienia wymaganych uwarunkowań hydraulicznych,

* stosowania wymaganych odcinków uspakajających przepływ,

* sprawdzenia stanu technicznego i technologicznego oraz hydraulicznego kanału, na którym montuje się urządzenie pomiarowe (np. kamerowanie),

* wyczyszczenia z osadów kanału,

* regularnego kontrolowania oraz konserwowania zamontowanego urządzenia pomiarowego,

* zdefiniowania celu i żądanej dokładności pomiaru,

* odpowiedniej wiedzy i doświadczenia projektanta oraz serwisanta.

Na zakończenie chcielibyśmy jeszcze zwrócić uwagę na kilka newralgicznych rzeczy:

* Przepływomierz z najlepszą metodą pomiarową dostarczy tylko tak dobre wyniki, jak dobre jest miejsce pomiarowe.

* Wybór miejsca pomiarowego jest kluczowy dla jakości uzyskanych wyników pomiarowych.

* Wyniki pomiarów zależne są również od konserwacji urządzenia, tj. od czystości elektrod.

* Przy ściekach przemysłowych (technologicznych) poprawny dobór urządzenia pomiarowego oraz prawidłowe jego usytuowanie wymaga, aby wydający warunki techniczne, projektant oraz uzgadniający, znał zanieczyszczenia, jakie w ściekach się pojawią, np. zawiesina ogólna, zawiesina mineralna, węglowodory ropopochodne, tłuszcze, pH, itd., które mogą powodować zakłócenia w prawidłowym określeniu przez przepływomierz ilości transportowanych kanałem ścieków.

Roman Ćwiertnia

Tomasz Ćwiertnia

Fot. z archiwum http://pomiary-przeplywu.info/

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij