Do urządzeń gazowych powszechnie stosowanych w gospodarstwach domowych należą kuchnie i kuchenki gazowe. Zasilane są one gazem ziemnym z sieci lub gazem płynnym z butli i zbiorników zewnętrznych.

Artykuł jest kontynuacją tematyki podjętej w poprzednim tekście.

Przepisy (Dz. U. nr 75/2002, poz. 690) określają miejsce usytuowania kuchni i kuchenek gazowych w pomieszczeniach. Powinny one być oddalone od okna o minimum 0,5 metra (mierząc od boku urządzenia) i nie stać na drodze przepływu powietrza podczas przeciągów. Chodzi o wyeliminowanie przypadkowego zdmuchnięcia płomienia z palników i spowodowania tym wypływu gazu do pomieszczenia. Najnowsze kuchnie i kuchenki gazowe są wyposażone w zabezpieczenia (termopary) przed wypływem gazu w sytuacji zaniku płomienia. Jednak w użyciu jest jeszcze wiele starszych urządzeń, które tych zabezpieczeń nie mają.

Urządzenia gazowe na gaz ziemny należy podłączać stalowymi lub miedzianymi przewodami do instalacji gazowej na stałe (połączenie sztywne) lub z zastosowaniem elastycznych przewodów metalowych. Połączenie stałe powinno być wykonane precyzyjnie, aby nie powodowało naprężeń montażowych, a jego rozłączenie powinno wymagać użycia odpowiednich narzędzi. Zabrania się stosowania rur stalowych ocynkowanych.

Metalowe połączenia elastyczne są produkowane w różnych wersjach i długościach. Posiadają odpowiednie certyfikaty dopuszczające je do stosowania jako przewody instalacji gazowej. Są wygodne w zastosowaniu, nie powodują naprężeń montażowych i pozwalają na przesuwanie urządzeń gazowych na niewielkie odległości w razie potrzeby, bez konieczności odłączania ich od instalacji gazowej.

Na przyłączu musi się znajdować zawór odcinający dopływ gazu, usytuowany w tym samym pomieszczeniu co urządzenie gazowe, w miejscu łatwo dostępnym, w odległości nie większej niż 1 metr od króćca przyłączeniowego na urządzeniu. To wymaganie wynika z potrzeb eksploatacyjnych i bezpieczeństwa. Umożliwia szybkie odcięcie gazu w nagłych sytuacjach, oraz naprawę urządzenia lub jego wymianę bez konieczności zamykania dopływu gazu do całej instalacji gazowej.

Po podłączeniu urządzenia gazowego do instalacji gazowej wymagane jest sprawdzenie szczelności na gaz wszystkich połączeń i samego urządzenia gazowego. Te czynności powinien wykonać instalator przy użyciu odpowiednich środków. Najbardziej skutecznymi i zalecanymi są ciecze z dodatkiem pieniącym, które w miejscach nieszczelności reagują w postaci widocznej piany. Nie wolno sprawdzać szczelności ogniem.

Na gaz płynny

Kuchnie i kuchenki gazowe w budynku mogą być zasilane gazem płynnym (propanem-butanem) z indywidualnych butli gazowych o nominalnej zawartości gazu do 11 kg. Maksymalnie można zainstalować dwie butle gazu płynnego. Butle powinny mieć aktualną legalizację.

Ten warunek oznacza, że przy urządzeniu gazowym mogą stać tylko dwie butle, które powinny być połączone ze sobą kolektorem gazowym i stanowić jedno źródło gazu. Ten przepis nie dopuszcza sytuacji, kiedy jedna butla jest podłączona do urządzenia gazowego, a druga stoi jako zapasowa. W mieszkaniach i innych pomieszczeniach budynku nie wolno przechowywać butli napełnionych gazem i niepołączonych do instalacji lub urządzeń.

Ponadto do jednej butli może być podłączone tylko jedno urządzenie gazowe. Chodzi tu o uniknięcie dodatkowych połączeń w postaci trójników i rozgałęzień, by zwiększyć bezpieczeństwo użytkowników. Butle powinny być chronione przed wysoką temperatura powyżej 35 OC, mogą stać tylko w pozycji pionowej i w odległości co najmniej 1 m od urządzeń iskrzących. Powinny być chronione przed uszkodzeniami mechanicznymi i wpływem czynników korozyjnych.

Połączenie butli z gazem płynnym z urządzeniem gazowym może być realizowane wyłącznie atestowanym przyłączem elastycznym z tworzywa sztucznego o maksymalnej długości 3 m, odpornym na ciśnienie co najmniej do 300 kPa, na składniki gazu płynnego i uszkodzenia mechaniczne, oraz na temperaturę do 60oC.

Gdy butla jest oddalona o więcej niż 3 m od urządzenia gazowego, należy zastosować przewód przedłużający z rur stalowych lub miedzianych. Przewód metalowy o długości większej niż 3,5 m wymaga wykonania próby szczelności, łącznie z przewodem elastycznym.

Butle gazowe muszą być wyposażone w reduktory ciśnienia, które stabilizują ciśnienie gazu przed urządzeniami gazowymi do odpowiedniej wartości. Zakres dopuszczalnych ciśnień gazu płynnego za reduktorem wynosi od 2,9 do 4,4 kPa. W przypadku zbyt niskiego ciśnienia, poniżej 2,9 kPa, lub zbyt wysokiego, powyżej 4,4 kPa, urządzenie gazowe nie może być uruchomione, a reduktor powinien być wymieniony na sprawny technicznie.

Uwaga na elektryczność!

Kuchnie gazowe są zasilane również prądem elektrycznym, jedno- lub trójfazowym. Podłączenie kuchni do instalacji elektrycznej wymaga osoby wykwalifikowanej, posiadającej uprawnienia elektryczne 1 grupy. Zwykle będzie to ten sam instalator, który wykonuje prace gazowe. Podłączenie elektryczne wydaje się banalną czynnością, jednak zbyt często występują nieprawidłowości, które mogą prowadzić do tragicznych skutków.

Szczególne niebezpieczeństwo czai się w starych instalacjach elektrycznych o układzie TN-C (C – ang. Common – wspólny), gdzie zasilanie 1-fazowe ma tylko dwa przewody, a 3-fazowe cztery przewody. Ten typ instalacji ma wspólny przewód ochronno-neutralny, oznaczony symbolem PEN. Obecnie stosowany w kraju jest układ sieci elektrycznej TN-S (S – ang. separated – odseparowany), z trzema przewodami zasilania 1-fazowego: przewód fazowy (L), neutralny (N) i ochronny (PE).

W starej instalacji elektrycznej spotykane jest najczęściej błędne połączenie w gniazdkach. Prawidłowe podłączenie gniazdka do sieci elektrycznej układu TN-C pokazane jest na rysunku.

Połączenie gniazda wtyczkowego ze stykiem ochronnym do sieci o układzie TN-C

Rys. 1. Połączenie gniazda wtyczkowego ze stykiem ochronnym do sieci o układzie TN-C (rys. Cobo-Profil).

Przewód ochronno-neutralny PEN powinien być połączony bezpośrednio do kołka ochronnego PE, a od niego dopiero doprowadzony mostkiem do połączenia z zaciskiem neutralnym N. Odwrotne połączenie przewodu PEN: do zacisku N, a następnie do kołka PE, w przypadku przerwania mostka PE-N powoduje, że urządzenia jest dalej zasilane elektrycznie, ale nie ma ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym.

Z powodu częstego występowania tego błędu połączeń gniazdek w praktyce wielu producentów kuchni gazowych i innych urządzeń nakazuje w instrukcjach instalacji zastosowanie uziemienia ekwipotencjalnego. Jest to dodatkowe uziemienie, które nie jest związane z siecią elektryczną i które należy wykonać indywidualnie dla danego urządzenia elektrycznego.

Uwagi do użytkownika

Bezpieczeństwo eksploatacji urządzeń gazowych w domach i mieszkaniach zależy zarówno od instalatora, jak i od użytkownika. Można się spierać od kogo bardziej. Użytkownik ponosi większe straty w przypadku nieszczęśliwego wydarzenia spowodowanego przez urządzenia lub instalacje gazowe i elektryczne. On też jest na bieżąco obecny przy urządzeniu i dlatego więcej przestróg należy skierować w jego stronę.

Wszystkie urządzenia i akcesoria gazowe muszą mieć certyfikat dopuszczający do sprzedaży i użytkowania, oraz instrukcje instalacji i obsługi. Na etykiecie urządzenia powinny być widoczne symbole „CE” i „PL”, oznaczające dopuszczenie urządzenia do obrotu handlowego i użytkowania na terenie Polski.

Urządzenia gazowe są fabrycznie przystosowane do ściśle określonego rodzaju gazu i należy upewnić się, że nie ma tu niezgodności.

Do montażu, instalacji, konserwacji, przezbrojenia i naprawy urządzeń i instalacji gazowych należy angażować zawsze uprawnionego i autoryzowanego fachowca. Eksploatowanie urządzeń gazowych powinno być poprzedzone przeczytaniem z uwagą przez użytkownika całej instrukcji obsługi.

Urządzenia gazowe typa A wymagają szczególnej troski o sprawnie działającą wentylację pomieszczenia, będącą podstawowym warunkiem właściwego działania urządzenia gazowego i zapewnienia bezpieczeństwa użytkownikowi. Tu mogą być pomocne dodatkowe zabezpieczenia, sygnalizujące niedopuszczalne stężenie gazu i tlenku węgla w pomieszczeniu, które użytkownik może zainstalować we własnym zakresie.

Urządzenia gazowe wymagają konserwacji, co najmniej raz w roku, wykonywanej przez wykwalifikowanego serwisanta. Konserwacja (przegląd techniczny) obejmuje takie podstawowe czynności, jak: sprawdzenie zabezpieczeń, sprawdzenie szczelności na gaz, czyszczenie i regulację palników. Ma za zadanie zapewnić bezpieczeństwo użytkownikowi i ekonomiczną pracę urządzeń gazowych.

Szczególnej uwagi użytkownika wymaga wymiana butli z gazem płynnym. Podczas tych czynności najczęściej dochodzi do niekontrolowanego wypływu gazu i nieszczęścia. Wymianę butli może wykonywać tylko osoba dorosła, odpowiednio przeszkolona i sprawna fizycznie.

W przypadku zauważenia przez użytkownika objawów niesprawności urządzenia gazowego lub instalacji w postaci zmian w kolorze i kształcie płomienia, zwiększonego hałasu palników itp. – należy wyłączyć urządzenie, odciąć dopływ gazu i wezwać serwisanta do kontroli urządzenia. Zabronione są wszelkie czynności, poza obsługą, przy urządzeniu gazowym przez użytkownika. Tutaj zasada „Polak potrafi” często prowadzi do nieszczęścia.

Gdy doszło do wypływu gazu w pomieszczeniu, należy zachować szczególną ostrożność i odpowiednio przystąpić do działania: nie zapalać ani nie gasić światła, uprzedzić osoby znajdujące się w pobliżu, zamknąć dopływ gazu, spowodować przewietrzenie pomieszczenia, wezwać pomoc fachową.

Te „rewelacyjne” wiadomości są powszechnie znane i powszechnie nieprzestrzegane. Dlatego przy każdej okazji warto o nich mówić i pisać, aż do poprawy sytuacji i dalej.

Jan Siedlaczek

Jedna myśl na temat “Instalowanie urządzeń gazowych (2)

  • 22 maja 2017 o 16:31
    Permalink

    Hej, chciałbym się dowiedzieć jak to jest z tą koniecznością sprawdzania szczelności po podłączeniu kuchenki gazowej. Czy reguluje to jakoś prawo?

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij