Szanowna Redakcjo!

W „kwiatkach instalacyjnych” w numerze sierpniowym 2015 r. poruszyliście temat montażu filtrów siatkowych do wody i gazu. Padło stwierdzenie, że „producenci dopuszczają montaż filtrów również na przewodach pionowych”. Mnie zawsze uczono, że filtry o konstrukcji, jak na zdjęciu 1, powinny być tylko i wyłącznie montowane poziomo, korkiem do dołu, i oczywiście zgodnie z kierunkiem przepływu.

Kocioł gazowy z filtrami

Taki montaż gwarantuje, że ewentualne zanieczyszczenia odłożą się na dole w osadniku nad korkiem. Przy montażu pionowym zanieczyszczenia nie odłożą się w koszu osadczym, tylko spadną do pierwszego kolana w instalacji (mogą też ewentualnie osadzić się na samym koszu).

Proszę jeszcze raz o jednoznaczne omówienie problemu.

(imię i nazwisko do wiadomości redakcji)

Szanowny Panie!

Filtry mechaniczne (do zanieczyszczeń mechanicznych) stosuje się w instalacjach wodociągowych i ogrzewczych do wstępnego oczyszczania wody zarówno z ujęć indywidualnych, jak i z sieci wodociągowej miejskiej. Chronią one centralne stacje uzdatniania wody oraz całą instalację wodociągową. Ich schemat działania oparty jest na zasadzie wykorzystania odpowiedniego wkładu filtracyjnego, który dzięki wykorzystaniu mikroporów lub oczek siatki filtracyjnej uniemożliwia przedostanie się do instalacji danych zanieczyszczeń.

Tego typu filtry nie wymagają do działania żadnej dodatkowej siły oprócz wykorzystania ciśnienia panującego w instalacji. Dobre jakościowo filtry mechaniczne cechuje niski spadek ciśnienia spowodowany przez ,,przeciskanie” się wody przez wkład filtracyjny oraz odpowiedni przepływ wody. Zatrzymują one na swoim wkładzie filtracyjnym zanieczyszczenia stałe o wymiarach nawet 1 mikrona: związki koloidalne, wytrącający się kamień kotłowy, różnego rodzaju zawiesiny itp.

Filtry mechaniczne można podzielić na:

* filtry z wymiennymi wkładami filtracyjnymi ze specjalnej włókniny polipropylenowej, z nierdzewnej lub mosiężnej siatki metalowej (z mechanizmem umożliwiającym płukanie wsteczne) lub z wkładu sznurkowego;

* filtry wypełnione specjalnymi materiałami filtrującymi: np. piaskiem kwarcowym, specjalnymi spiekami (np. keramzytem) i materiałami kruszonymi (np. granit) oraz włókninami z tworzyw sztucznych;

* z wkładami stałymi wykonanymi z siatki z tworzywa sztucznego lub siatki ze stali nierdzewnej.

Budowa filtrów mechanicznych oparta jest na zjawisku filtracji polegającej na zatrzymaniu zanieczyszczeń na siatkach metalowych lub materiale porowato-włókninowym, celulozowym lub ceramicznym.

Filtry do wstępnej filtracji wody montowane są najczęściej na przewodzie wodociągowym, doprowadzającym wodę do całego budynku lub mieszkania. Filtry te są przeznaczone do wstępnej filtracji wody doprowadzanej do instalacji, zabezpieczają urządzenia zasilane w wodę przed osadzaniem się w nich zanieczyszczeń mechanicznych.

Zastosowanie w wewnętrznych instalacjach wodociągowych armatury czerpalnej bardzo wysokiej klasy (baterie sterowane fotokomórką, termostatyczne, mieszacze centralne, rączki natryskowe wielofunkcyjne z małymi dyszami, perlatory itp.) oraz nowoczesnej armatury regulacyjnej i pomiarowej (np. wodomierze, liczniki ciepła) wymaga zapewnienia przepływu wody pozbawionej zanieczyszczeń mechanicznych.

Zanieczyszczenia mechaniczne najczęściej powstają w przewodach wodociągowych (lub grzewczych) na trasie od stacji uzdatniania do końcowego odbiorcy. Mogą się one znaleźć w wodzie z powodu występowania procesów korozji, remontów sieci wodociągowej lub awarii. Częste płukanie sieci przesyłowych przez przedsiębiorstwa wodociągowe generuje również powstawanie wielu zanieczyszczeń. W celu zatrzymania zanieczyszczeń mechanicznych nanoszonych z sieci miejskiej stosuje się w instalacjach filtry siatkowe montowane w budynku za wodomierzem głównym (domowym).

Filtry siatkowe mogą również wchodzić w skład tzw. zespołu zabezpieczającego wewnętrzną instalację wodociągową przed przepływem wstecznym (zawory antyskażeniowe). Ich zadaniem jest zabezpieczenie odpowiednio dobranego zaworu antyskażeniowego (rodzina, typ) przed zanieczyszczeniem i zapewnienie jego prawidłowej bezawaryjnej pracy. Zawory antyskażeniowe są urządzeniami bardzo precyzyjnymi i wrażliwymi na zanieczyszczenia. Brak takiego zabezpieczenia może doprowadzić do uszkodzenia zaworu antyskażeniowego, co będzie skutkowało (w razie powstania przepływu wstecznego) skażeniem wewnętrznej instalacji wodociągowej.

Filtry o małych średnicach mogą być instalowane w mieszkaniach przed wodomierzem mieszkaniowym, stanowiąc wspólną konstrukcję z zaworem odcinającym i redukcyjnym. Filtry siatkowe zależnie od konstrukcji mogą zatrzymać aż 80-90% cząstek stałych. W praktyce rodzaj filtra powinien być dobrany zależnie od rodzaju instalacji, warunków eksploatacji i jakości wody wodociągowej dopływającej do instalacji wewnętrznej. Stosuje się filtry z możliwością ich płukania lub z wkładkami wymiennymi. Z badań wynika, że dla ochrony instalacji wewnętrznych w Warszawie należy stosować filtry o zdolności filtrowania 50-100 µm, natomiast dla zmniejszenia barwy, mętności i zawartości żelaza należy stosować filtry o zdolności filtrowania mniejszej niż 20 µm [1].

Montaż filtrów

Każdy filtr musi być zamontowany na przewodzie wodociągowym zgodnie z kierunkiem przepływu oznaczonym strzałką na korpusie. Większość filtrów posiada konstrukcję, która wymaga, aby siatka filtracyjna, wkład filtracyjny, sznur polipropylenowy znajdowały się w dolnej części filtra. Podczas przepływu wody przez filtr zanieczyszczenia osadzają się na całej powierzchni materiału filtracyjnego oraz osiadają grawitacyjnie w dolnej części korpusu.

Filtry mechaniczne posiadają kurek spustowy (lub sześciokątną gwintowaną zaślepkę), który umożliwia zrzut tych zanieczyszczeń do kanalizacji lub podstawionego naczynia. Bardziej rozbudowane, profesjonalne konstrukcje wymagają takiego podłączenia filtra, aby wymusić jego okresowe płukanie poprzez przepływ wsteczny. Przepływ wsteczny stosuje się w celu okresowego przeczyszczenia wkładu filtracyjnego z większych zanieczyszczeń. Zawór zwrotny odprowadza wodę z wypłuczynami do kanalizacji.

Istnieją również specjalne urządzenia, które automatycznie (po upływie danego czasu) wywołują płukanie zwrotne filtra. Taka konstrukcja filtra wydłuża okres eksploatacji wkładu filtracyjnego. W instalacjach wewnętrznych najczęściej montuje się filtry skośne siatkowe wyposażone we wkład z siatki ze stali nierdzewnej (fot. główne). Są one bardzo tanie i dość skutecznie chronią odbiorniki wody przed zanieczyszczeniami.

Markowe, dobrej jakości filtry skośne posiadają wkład filtracyjny dokładnie dopasowany do gniazd w korpusie, aby uniemożliwić przedostanie się zanieczyszczeń poprzez szczelinę między gniazdem a wkładem. Markowi producenci zabezpieczają krawędzie siatki filtracyjnej pierścieniami z polietylenu. Kształt tych pierścieni jest dokładnie dopasowany do gniazd w korpusie. Filtry mechaniczne skośne mogą być również zintegrowane w jeden zespół wraz z korpusem kurka kulowego.

Produkowane są również filtry skośne dostosowane do rodzaju instalacji. Są to konstrukcje wyposażone w nakrętki zaciskowe wraz z pierścieniami uszczelniającymi do instalacji wykonanych z miedzi. Filtry skośne muszą być skierowane zaślepką rewizyjną do dołu. Po jej odkręceniu większe zanieczyszczenia powinny same wypaść do podstawionego naczynia.

Drobniejsze zanieczyszczenia najczęściej znajdują się na powierzchni siatki filtrującej. W celu ich usunięcia nie wolno używać ostrych przedmiotów (np. igły, gwoździa lub śrubokręta). Może to doprowadzić do rozkalibrowania oczek siatki i filtr nie będzie spełniał swojego zadania. Czyszczenie wkładu najlepiej przeprowadzić za pomocą sprężonego powietrza oraz pędzelka, ewentualnie może to być miękka szczoteczka do zębów.

W przypadku nagromadzenia się na siatce osadów wapienno-magnezowych należy siatkę zanurzyć na kilkadziesiąt minut w occie spirytusowym w celu ich rozpuszczenia, a następnie usunąć je poprzez opłukanie bieżącą wodą. Filtry skośne mogą być montowane na przewodach pionowych oraz poziomych. W przypadku montażu na przewodach poziomych dopuszczalne są niewielkie odchyłki od położenia osadnika skierowanego do dołu. Na przewodach prowadzonych pionowo osadnik musi (!) być skierowany do dołu, a przepływ wody musi odbywać się z góry na dół (fot. 3).

Filtry skośne zainstalowane na przewodach wodociągowych

Fot. 3. Filtry skośne zainstalowane na przewodach wodociągowych do lokali mieszkalnych poprowadzonych pionowo z rozdzielaczy.

Przepływająca woda musi wpływać do wnętrza wkładu filtracyjnego, a wypływać oczyszczona do instalacji na zewnątrz siatki. Kierunek przepływu jest oznaczony strzałką na korpusie.

Filtry muszą być systematycznie płukane: ręcznie lub automatycznie. Pierwszym sygnałem do tego, by oczyścić wkład filtracyjny siatkowy w filtrze skośnym jest spadek ciśnienia w instalacji podczas poboru wody. Częstotliwość czyszczenia zależna jest od ilości zanieczyszczeń znajdujących się w wodzie. Im starsza infrastruktura wodociągowa i bardziej awaryjna sieć wodociągowa, tym więcej zanieczyszczeń będzie się przedostawać do instalacji.

Andrzej Świerszcz

1) Jarosław Chudzicki, Stanisław Sosnowski, Instalacje wodociągowe – projektowanie, wykonanie, eksploatacja, Wydawnictwo Seidel-Przywecki Sp. z o.o., Warszawa 2009.

Fotografia główna. Filtry skośne zainstalowane w instalacji wodociągowej (na przyłączu do budynku) na przewodach poprowadzonych poziomo. Widoczne na zdjęciu niewielkie odchylenie od prawidłowego położenia nie wpływa ujemnie na skuteczność filtracji oraz na prawidłowe czyszczenie filtra.

Prenumerata Magazynu Instalatora

Jedna myśl na temat “Montaż filtrów

  • 11 listopada 2016 o 08:52
    Permalink

    Wszystko fajnie, ale na koniec można by podać tych dobrych producentów filtrów skośnych.

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij