Technika zamocowań z punktu widzenia bezpieczeństwa użytkowników jest kluczowym punktem podczas montażu instalacji wentylacji i klimatyzacji. Niestety dokumentacja projektowa zazwyczaj nie opisuje szczegółowo sposobu wykonania podwieszenia urządzeń oraz instalacji. Pewne informacje na ten temat można znaleźć w DTR urządzeń oraz w wybranych przepisach branżowych.

Dobierając rozwiązania podwieszenia instalacji, priorytetem powinno być bezpieczeństwo użytkowników, dlatego oprócz dobrej praktyki montażowej należy uwzględnić przepisy przeciwpożarowe oraz wytyczne dotyczące sposobu montażu określone w normach branżowych i dokumentacji techniczno-rozruchowej producentów.

Wymagania

Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określa m.in., że instalacje wentylacji mechanicznej i klimatyzacji w budynkach, z wyjątkiem budynków jednorodzinnych i rekreacji indywidualnej, powinny spełniać następujące wymagania:

1) przewody wentylacyjne powinny być wykonane i prowadzone w taki sposób, aby w przypadku pożaru nie oddziaływały siłą większą niż 1 kN na elementy budowlane, a także aby przechodziły przez przegrody w sposób umożliwiający kompensacje wydłużeń przewodu,

2) zamocowania przewodów do elementów budowlanych powinny być wykonane z materiałów niepalnych, zapewniających przejęcie siły powstającej w przypadku pożaru w czasie nie krótszym niż wymagany dla klasy odporności ogniowej przewodu lub klapy odcinającej,

3) w przewodach wentylacyjnych nie należy prowadzić innych instalacji.

Zasady dotyczące zawieszeń elementów ogólnie zostały określone w normie PN-EN 12236.

Zasady montażu

Wśród określonych w normie zasad można wyróżnić następujące:

* Materiał podpór i podwieszeń powinien charakteryzować się odpowiednią odpornością na korozję w miejscu zamontowania, zwłaszcza dla elementów narażonych na działanie czynników zewnętrznych (np. wykonanie podpór w ocynku ogniowym, dodatkowe zabezpieczenie elementów po cięciu farbą – ocynkiem).

* Metoda podparcia lub podwieszenia przewodów powinna być odpowiednia do materiału konstrukcji budowlanej w miejscu zamocowania (fot. 1);

Wykorzystanie szyn montażowych do przeniesienia obciążeń na wybrane elementy konstrukcji budynku

Fot. 1. Wykorzystanie szyn montażowych do przeniesienia obciążeń na wybrane elementy konstrukcji budynku.

* Zamocowanie przewodów do konstrukcji budowlanej powinno przenosić obciążenia wynikające z ciężarów:

  1. a) przewodów;
  2. b) materiału izolacyjnego;
  3. c) elementów instalacji niezamocowanych niezależnie zamontowanych w sieci przewodów, np. tłumików, przepustnic;
  4. d) elementów składowych podpór lub podwieszeń;
  5. e) osoby lub osób, które będą stanowiły dodatkowe obciążenie przewodów w czasie czyszczenia lub konserwacji.

* Przewody wentylacyjne powinny być zamocowane do przegród budynków w odległości umożliwiającej szczelne wykonanie połączeń poprzecznych. W przypadku połączeń kołnierzowych odległość ta powinna wynosić co najmniej 100 mm.

* Zamocowanie przewodów wentylacyjnych powinno być odporne na podwyższoną temperaturę powietrza transportowanego w sieci przewodów, jeśli taka występuje.

* W przypadku oddziaływania sił wywoływanych rozszerzalnością cieplną konstrukcja podpór lub podwieszeń powinna umożliwiać kompensację wydłużeń liniowych. Podpory i podwieszenia w obrębie maszynowni oraz w odległości nie mniejszej niż 15 m od źródła drgań powinny być wykonane jako elastyczne z zastosowaniem podkładek z materiałów elastycznych lub wibroizolatorów.

* Elementy wsporcze, dobrane w celu zamocowania przewodów do konstrukcji budynku, powinny mieć współczynnik bezpieczeństwa co najmniej trzy, w odniesieniu do obliczonego obciążenia wywieranego przez podporę i odcinki przewodów.

* Podpora przewodów wentylacyjnych może zawierać pionowe i/lub poziome elementy, przy czym: elementy pionowe powinny być zaprojektowane ze współczynnikiem bezpieczeństwa co najmniej 1,5 w odniesieniu do granicy plastyczności materiału podpory z uwzględnieniem obciążenia wywieranego przez przewód, który ma być zamocowany, oraz dodatkowego obciążenia wynikającego na przykład z izolacji, okładzin lub wymagań zapewnienia dostępu.

Elementy poziome powinny natomiast móc przenieść całkowite obliczeniowe obciążenie wywierane przez przewód i wszystkie inne obciążenia (np. obciążenie od ludzi) wywierane na ten przewód. Elementy te powinny być tak zaprojektowane, aby ugięcie między połączeniami z pionowymi elementami i każdą częścią elementu poziomego nie przekraczało 0,4% odległości między pionowymi zamocowaniami.

Połączenie między elementami pionowymi i poziomymi powinno być także zaprojektowane ze współczynnikiem bezpieczeństwa 1,5 w odniesieniu do granicy plastyczności materiału podpory i nie powinno opierać się na urządzeniach poddanych tarciu. Jeśli występuje taka sytuacja, należy projektować wsporniki do przeniesienia obciążenia od przewodów i ich izolacji i nie uwzględniać w obliczeniach ewentualnego odciążenia wynikającego z połączeń lub podpór poziomych przewodów.

Ponadto z zasady nie wymaga się mocowania elementów podpór do przewodów, gdy przewody są zainstalowane poziomo i spoczywają na elemencie nośnym podpory.

Gdy przewód jest podparty na wspornikach, które są zamocowane bezpośrednio do ścianki przewodu lub połączenia przewodu, to w konstrukcji tych zamocowań powinny być uwzględnione te same współczynniki bezpieczeństwa co w konstrukcji wsporczej.

Odległości między podporami powinny być tak ustalone, aby była uwzględniona wytrzymałość podpór i systemu przewodów oraz konieczność zapewnienia, że ugięcie przewodów nie wpływa na szczelność, właściwości aerodynamiczne i nienaruszalność fizyczną systemu przewodów.

Gdy przewiduje się możliwość usunięcia lub wymiany takich elementów wyposażenia, jak np. wentylatory, nagrzewnice, skrzynki mieszające, to powinny być one podparte niezależnie od przewodów wentylacyjnych (fot. 2).

Wentylator zamocowany niezależnie do konstrukcji, łączony z instalacją za pomocą demontowalnych opasek montażowych wibroizolowanych

Fot. 2. Wentylator zamocowany niezależnie do konstrukcji, łączony z instalacją za pomocą demontowalnych opasek montażowych wibroizolowanych.

W projektowaniu systemu wsporczego wszystkie elementy, które podlegają naciskowi mechanicznemu wywoływanemu przez drgania lub przemieszczenia pod wpływem rozszerzalności cieplnej, powinny być rozpatrywane indywidualnie.

Bardziej konkretne dane dotyczące odstępów między podparciami przynosi norma PN 13403. Odległość w przypadku kanałów lekkich wykonanych z płyt prefabrykowanych jest uzależniona od przekroju (tabela).

Odległości między podporami w wentylacji

Przejścia przez przegrody

Przejścia przez przegrody, zarówno stropy/dach, jak i ściany zewnętrzne, są newralgicznym punktem i wymagają przestrzegania następujących zasad:

* przejścia przewodów przez przegrody budynku należy wykonywać w otworach, których wymiary są od 50 do 100 mm większe  od wymiarów zewnętrznych przewodów lub przewodów z izolacją. Przewody na całej grubości powinny być obłożone wełną mineralną lub innym materiałem elastycznym termicznym o podobnych właściwościach. Szczególną uwagę należy zwracać na przejścia, w których różnica temperatur w ciągu roku jest duża (czerpnia/wyrzutnia);

* przejścia przewodów przez przegrody oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane w sposób nie obniżający odporności ogniowej tych przegród (z uwzględnieniem odpowiednich przepisów przeciwpożarowych);

* izolacje cieplne przewodów powinny mieć szczelne połączenia wzdłużne i poprzeczne, a w przypadku izolacji przeciwwilgociowej powinna być ponadto zachowana (na całej powierzchni izolacji) odpowiednia odporność na przenikanie wilgoci.

Sławomir Mencel

Fot. główna. Przykład podwieszenia instalacji mieszanej wykonanej z lekkich płyt prefabrykowanych z wełny mineralnej oraz instalacji z blachy ocynkowanej spiro, w tym przypadku dodatkowo zabezpieczonej przed korozją czarną farbą.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij