Szanowna Redakcjo!

Usterka w elemencie instalacji pokazanej na fotografii wystąpiła przed upływem dziesięciu lat od czasu przekazania instalacji do użytkowania. Kolano, jako element systemu doprowadzającego wodę zimną, było zaizolowane otuliną ze spienionego PE i zalane betonem warstwy podłogowej. Kto powinien ponieść koszty tego typu usterki, którą przedstawiono na zdjęciach? Mój problem rozwiązałem dzięki mojemu ubezpieczeniu. Pytanie zadałem na wypadek, gdybym ubezpieczenia nie posiadał, a marka produkująca złączki zniknęła z rynku.

Poczta207-1

(imię i nazwisko do wiadomości redakcji)

Szanowny Panie!

Na wstępie należy podkreślić, że zapewne chodzi tu o kwestię 10-letniego okresu przedawnienia roszczeń względem firmy produkującej elementy instalacyjne. Zgodnie z art. 118 kodeksu cywilnego, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata.

Trzyletni termin przedawnienia ustawodawca przewidział tylko dla roszczeń o świadczenia okresowe. Na potrzeby wykładni art. 118 można przyjąć, że roszczenie o świadczenie okresowe musi charakteryzować się następującymi cechami:

* przedmiotem świadczenia muszą być pieniądze lub rzeczy oznaczone rodzajowo,

* w ramach jednego i tego samego stosunku prawnego dłużnik ma spełnić wiele świadczeń jednorazowych,

* spełnienie tych świadczeń następuje w określonych regularnych odstępach czasu,

* świadczenia te nie składają się na pewną z góry określoną całość.

Według art. 118 k.c., jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Do zastosowania trzyletniego terminu przedawnienia nie jest wymagane, aby obie strony stosunku prawnego, z którego wywodzi się roszczenie majątkowe, prowadziły działalność gospodarczą.

W kontekście zatem przedawnienia roszczeń pytający rozpatruje kwestie roszczeń względem producenta czy sprzedawcy elementu instalacyjnego. Naturalnie, można w związku z okresem przedawnienia roszczenia domagać się zadośćuczynienia od firmy sprzedającej bądź producenta. Jednakże najskuteczniejszą formą dochodzenia roszczeń nie jest ich przedawnienie, lecz gwarancja i rękojmia oraz reklamacja udzielona przez producenta lub sprzedawcę części instalacyjnych.

Udzielenie gwarancji następuje przez złożenie oświadczenia gwarancyjnego na części instalacyjne, które określa obowiązki gwaranta i uprawnienia kupującego w przypadku, gdy rzecz sprzedana nie ma właściwości określonych w tym oświadczeniu. Oświadczenie gwarancyjne sprzedającego może zostać złożone w reklamie.

Obowiązki gwaranta mogą w szczególności polegać na zwrocie zapłaconej ceny, wymianie części, bądź jego naprawie oraz zapewnieniu innych usług. Jeżeli została udzielona gwarancja co do jakości kolanka sprzedawanego, poczytuje się w razie wątpliwości, że gwarant jest obowiązany do usunięcia wady fizycznej rzeczy lub do dostarczenia rzeczy wolnej od wad, o ile wady te ujawnią się w ciągu terminu określonego w oświadczeniu gwarancyjnym. Jeżeli nie zastrzeżono innego terminu, termin gwarancji wynosi dwa lata, licząc od dnia, kiedy rzecz została kupującemu wydana.

Gwarant formułuje oświadczenie gwarancyjne w sposób jasny i zrozumiały, a gdy rodzaj informacji na to pozwala – w powszechnie zrozumiałej formie graficznej.

Jeżeli wyroby instalacyjne są wprowadzane do sprzedaży w Rzeczypospolitej Polskiej, oświadczenie gwarancyjne sporządza się w języku polskim.

Wymagania używania języka polskiego nie stosuje się do nazw własnych, znaków towarowych, nazw handlowych, oznaczeń pochodzenia towarów oraz zwyczajowo stosowanej terminologii naukowej i technicznej.

Oświadczenie gwarancyjne zawiera podstawowe informacje potrzebne do wykonywania uprawnień z gwarancji, w szczególności nazwę i adres gwaranta lub jego przedstawiciela w Rzeczypospolitej Polskiej, czas trwania i terytorialny zasięg ochrony gwarancyjnej, uprawnienia przysługujące w razie stwierdzenia wady, a także stwierdzenie, że gwarancja nie wyłącza, nie ogranicza, a także nie zawiesza uprawnień kupującego wynikających z przepisów o rękojmi za wady rzeczy sprzedanej.

Ważne:

* Gwarant (firma produkująca ten system instalacyjny) zapewnia sprawną pracę przedmiotu sprzedaży przez okres 24 miesięcy od daty jego wydania.

* Gwarant zobowiązuje się do bezpłatnego usunięcia wad fizycznych, jeżeli wady ujawnią się w terminie 24 miesięcy od daty jego wydania lub do dostarczenia wolnego od wad przedmiotu sprzedaży. Nabywcy przysługuje żądanie dostarczenia przedmiotu sprzedaży wolnego od wad, jeżeli w terminie gwarancji dokonane zostały co najmniej 4 jego naprawy, a przedmiot sprzedaży jest nadal wadliwy.

* Odpowiedzialność z tytułu gwarancji obejmuje tylko wady powstałe z przyczyn tkwiących w przedmiocie sprzedaży.

* W razie zaistnienia wad nabywca dostarczy przedmiot sprzedaży na koszt gwaranta do punktu serwisowego.

* Gwarant zobowiązuje się wykonać obowiązki wynikające z niniejszej gwarancji w terminie 14 dni od dnia dostarczenia przedmiotu sprzedaży.

* Niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia przedmiotu sprzedaży od dnia jej wydania gwarantowi do dnia jej odebrania przez nabywcę ponosi gwarant.

  1. Gwarancją nie są objęte:

– mechaniczne uszkodzenia spowodowane przez nabywcę,

– uszkodzenia i wady powstałe na skutek używania i przechowywania przedmiotu sprzedaży niezgodnie z instrukcją obsługi,

– naprawy podjęte przez nabywcę we własnym zakresie.

* Gwarancja obowiązuje na terenie Polski.

* Gwarancja nie wyłącza, nie ogranicza ani nie zawiesza uprawnień nabywcy wynikających z niezgodności przedmiotu sprzedaży z umową.

Sprzedawca elementów instalacyjnych jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną (rękojmia). Wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej (kolanka) z umową. W szczególności sprzedaż części instalacyjnych jest niezgodna z umową, jeżeli:

* nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia;

* nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór;

* nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia;

* została kupującemu wydana w stanie niezupełnym.

Jeżeli kupującym jest konsument, na równi z zapewnieniem sprzedawcy traktuje się publiczne zapewnienia producenta lub jego przedstawiciela, osoby, która wprowadza rzecz do obrotu w zakresie swojej działalności gospodarczej, oraz osoby, która przez umieszczenie na rzeczy sprzedanej swojej nazwy, znaku towarowego lub innego oznaczenia odróżniającego przedstawia się jako producent.

Uwaga!

Produkt sprzedany ma wadę fizyczną także w razie nieprawidłowego jego zamontowania i uruchomienia, jeżeli czynności te zostały wykonane przez sprzedawcę lub osobę trzecią, za którą sprzedawca ponosi odpowiedzialność, albo przez kupującego, który postąpił według instrukcji otrzymanej od sprzedawcy.

Jeżeli kupującym jest konsument, a wada fizyczna została stwierdzona przed upływem roku od dnia wydania rzeczy sprzedanej, domniemywa się, że wada lub jej przyczyna istniały w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego.

Sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana stanowi własność osoby trzeciej albo jeżeli jest obciążona prawem osoby trzeciej, a także jeżeli ograniczenie w korzystaniu lub rozporządzaniu rzeczą wynika z decyzji lub orzeczenia właściwego organu; w razie sprzedaży prawa sprzedawca jest odpowiedzialny także za istnienie prawa (wada prawna).

Sprzedawca jest zwolniony od odpowiedzialności z tytułu rękojmi, jeżeli kupujący wiedział o wadzie w chwili zawarcia umowy.

Jeżeli sprzedana złączka ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni kolanko wadliwe na inne wolne od wad albo wadę usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli kolanko było już wymienione lub naprawiane przez sprzedawcę albo sprzedawca nie uczynił zadość obowiązkowi wymiany kolanka ze względu na wady.

Obniżona cena za kolanko powinna pozostawać w takiej proporcji do ceny wynikającej z umowy, w jakiej wartość kolanka z wadą pozostaje do wartości rzeczy bez wady.

Warto w tym temacie również zapoznać się z wyjaśnieniami złożonymi przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów: http://www.prawakonsumenta.uokik.gov.pl/reklamacje/

Poniżej podam kilka przykładów z orzecznictwa:

* Charakter odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy.

Przewidziana w art. 556 § 1 i n. k.c. odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy jest zatem odpowiedzialnością bezwzględną, której wystarczającą przesłanką faktyczną jest ustalenie, że sprzedana kupującemu rzecz wykazuje cechy kwalifikujące ją w danym stosunku prawnym jako rzecz wadliwą. Sprzedawca nie może się z niej zwolnić, jest ona niezależna od winy, obciąża go niezależnie od tego, czy to on spowodował wadliwość rzeczy, czy ponosi w tym zakresie jakąkolwiek winę, a nawet czy w ogóle wiedział lub mógł wiedzieć o tym, że sprzedana rzecz jest wadliwa.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 23 grudnia 2014 r. I ACa 601/14: http://www.prawakonsumenta.uokik.gov.pl/prawo-odstapienia-od-umowy/

* Terminy a prawa konsumenta

  1. a) 14 dni – termin na odstąpienie konsumenta od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, liczony od dnia wydania towaru lub zawarcia umowy dotyczącej świadczenia usługi.
  2. b) 14 dni – termin na poinformowanie konsumenta o rozstrzygnięciu reklamacji złożonej z tytułu rękojmi.
  3. c) 30 dni – termin na wydanie towaru konsumentowi, chyba że z umowy wynika inny termin.
  4. d) 1 rok – okres szczególnej ochrony towaru sprzedanego konsumentowi, liczony od momentu jego wydania. Jeżeli w tym okresie zostanie stwierdzona wada, przyjmuje się, że istniała w chwili przekazania rzeczy.
  5. e) 1 rok – termin liczony od momentu zauważenia wady, w którym należy zgłosić sprzedawcy reklamację z tytułu rękojmi i określić swoje żądania.
  6. f) 2 lata – okres trwania odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi, liczony od dnia wydania towaru.

Na stronie internetowej UOKiK znajdują się formularze, które każdy zainteresowany może pobrać: http://www.prawakonsumenta.uokik.gov.pl/formularze/

Przemysław Gogojewicz

Podstawa prawna:

Ustawa kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij