Eksploatacja wentylacyjnych przewodów kominowych grawitacyjnych

Nieprawidłowe działanie przewodów dymowych może powodować awarię urządzeń grzewczych i odkładanie się niebezpiecznych sadz mazistych uszkadzających budowlę i powodujących zagrożenie pożaru komina. Nieprawidłowości w funkcjonowaniu przewodów kominowych wentylacyjnych i spalinowych niejednokrotnie prowadzą do zatruć tlenkiem węgla.

Najbardziej powszechnym sposobem odprowadzania gazów z pomieszczeń w naszym kraju jest system grawitacyjny. Sposób grawitacyjny jest najtańszy w eksploatacji spośród powszechnie stosowanych. Kolejną zaletą wentylacji grawitacyjnej jest naturalna wymiana powietrza. Popularność i zalety wentylacji naturalnej są zauważalne nie tylko w Polsce, ale i na świecie. Naturalny przepływ powietrza jest lepiej przyjmowany przez organizm ludzki, o czym piszą: Xing Su, Xu Zhang, Jun Gao w swoim artykule pt. Evaluation method of naturalventilation system based on thermal comfort in China: „the airflow of naturalventilation moves at a low speed for long time which can reduce the feeling of tiredness”[1].

Grawitacyjna wymiana gazów

Wentylacja grawitacyjna jest to wentylacja naturalna, wzmocniona przewodem kominowym, który jest wyprowadzony z pomieszczenia ponad dach. Wyprowadzenie przewodu kominowego z pomieszczenia ponad dach dodatkowo wzmacnia naturalną wymianę powietrza. Odbywa się to poprzez zmianę położenia płaszczyzny wyrównania ciśnień powyżej pomieszczenia. Wprowadzenie przewodu kominowego skutkuje wzrostem ciągu, który rośnie proporcjonalnie do wysokości.

W przedstawionej sytuacji w całym pomieszczeniu panuje podciśnienie i zaobserwować można tzw. efekt kominowy. Stąd wynika konieczność zastosowania odpowiedniej wysokości przewodu kominowego w celu uzyskania prawidłowego działania wentylacji. W budynku, który wyposażony jest w wentylację grawitacyjną, powietrze usuwane jest wtedy, gdy temperatura powietrza zewnętrznego jest niższa od temperatury wewnątrz budynku.

Przewód kominowy

Powyżej opisana została wentylacja grawitacyjna, w której dla prawidłowego jej działania wykorzystuje się przewód kominowy. W związku z powyższym należy przedstawić definicję komina. Zgodnie z PN-EN 1443:2005: komin jest drogą przenoszenia spalin w przypadku komina spalinowego i drogą przenoszenia zużytego powietrza w przypadku komina wentylacyjnego.

Poprawne usuwanie spalin i wentylowanie pomieszczeń w sposób naturalny uzależnione jest od wielu czynników, takich jak: warunki atmosferyczne (wilgotność powietrza, ciśnienie atmosferyczne, siła wiatru, temperatura), prawidłowa eksploatacja mieszkań i stan techniczny przewodów odprowadzających zużyte gazy.

Problemy eksploatacyjne wentylacji grawitacyjnej

Najczęstszym problemem, jaki spotyka się podczas eksploatacji naturalnych sposobów wymiany powietrza, są ograniczone możliwości regulacji jej skuteczności.

Niejednokrotnie podczas eksploatacji grawitacyjnych systemów kominowych powstają zerowe i wsteczne ciągi kominowe. Tego typu zjawiska występują w przypadku skrajnie wysokich i skrajnie niskich temperatur powietrza zewnętrznego. Najczęściej jednak zjawiska te można zaobserwować w obiektach, gdzie infiltracja powietrza jest zbyt mała. Użytkownicy doszczelniają stolarkę okienną i drzwiową, a także zatykają otwory infiltracyjne, chcąc tym samym zatrzymać ciepło wewnątrz pomieszczeń. Tendencje te można zaobserwować głównie w okresie zimowym (fot. 1).

W każdym z ww. przypadków po rozszczelnieniu stolarki okiennej i zwiększeniu ilości powietrza napływającego do pomieszczeń z zewnątrz skuteczność wentylacji znacząco się poprawia.

Przyczyną braku ciągu lub wstecznego ciągu kominowego w czasie gorących letnich dni są zbyt mocno nagrzane przewody kominowe ponad dachem. Inną przyczyną złego funkcjonowania kominów podczas upałów jest fakt, że temperatura powietrza zewnętrznego jest wyższa od temperatury powietrza wewnątrz pomieszczeń. Natomiast zimą cofanie się gazów w przewodach występuje z powodu przemarzania przewodów kominowych ponad dachem, co przedstawiono na fot. 2.

Przemarzanie przewodów kominowych ponad dachem

Problemy związane z funkcjonowaniem naturalnej wentylacji spotykane są nie tylko w warunkach klimatycznych Polski, ale i sięgają poza kontynent europejski (np. Chiny, Tajlandia), co opisuje literatura [1, 2]. Głównym problemem niepoprawnego działania wentylacji naturalnej jest całkowity brak lub też niedostatecznie rozwiązany sposób nawiewu powietrza [9].

Jak wiadomo z innych opracowań [3, 4, 5], przedstawione problemy nie tylko dotyczą nieprawidłowego działania przewodów kominowych wentylacyjnych, ale również spalinowych i dymowych. Powyżej przedstawione problemy mogą również doprowadzić do braku ciągu lub powstawania ciągów zwrotnych w przewodach dymowych i spalinowych.

Nieprawidłowe działanie przewodów dymowych może powodować awarię urządzeń grzewczych i odkładanie się niebezpiecznych sadz mazistych, uszkadzających budowlę i powodujących zagrożenie pożaru komina. Nieprawidłowości w funkcjonowaniu przewodów kominowych wentylacyjnych i spalinowych niejednokrotnie prowadzą do zatruć tlenkiem węgla. W statystykach zatruć tlenek węgla zajmuje trzecie miejsce po zatruciach lekami i alkoholem. W Polsce w sezonie grzewczym 2013/2014 strażacy odnotowali ponad 3,8 tys. zdarzeń związanych z tlenkiem węgla, w których poszkodowanych zostało prawie 2,3 tys. osób [6].

Unikanie problemów

Odprowadzanie gazów z pomieszczeń w sposób grawitacyjny posiada dużo zalet. Należy jednak pamiętać, że przy złym wykonaniu przewodów kominowych system ten może okazać się nieskuteczny i niebezpieczny. Aby zmniejszyć prawdopodobieństwo nieprawidłowego działania, przewody kominowe należy wykonać w sposób zgodny z aktualnym stanem wiedzy z bezpiecznych i przewidzianych do tego materiałów niepalnych, posiadających odpowiednie właściwości izolacyjne.

Zmniejszy to negatywny wpływ czynników zewnętrznych na działanie przewodów. Należy utrzymywać odpowiednią temperaturę w pomieszczeniach, z których usuwane są gazy i zapewnić wystarczającą ilość napływającego powietrza. Często problem wynika ze złego użytkowania mieszkań. Spowodowane jest to próbą pozyskania oszczędności mieszkańców poprzez eliminację wychładzania pomieszczeń. Bardzo ważne jest, aby przewody doprowadzające i odprowadzające powietrze były na bieżąco kontrolowane, czyszczone i konserwowane.

Wnioski

* Warunki klimatyczne zewnętrzne mają istotny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie przewodów kominowych grawitacyjnych.

* Odprowadzanie gazów w sposób naturalny wymaga zapewnienia dopływu odpowiedniej ilości powietrza.

* Warunki klimatyczne wewnątrz budynku, jakie zapewniają użytkownicy, mają duży wpływ na działanie przewodów kominowych.

* Zaniedbania dotyczące stanu przewodów odprowadzających zużyte gazy stanowią niebezpieczeństwo dla użytkowników.

Krzysztof Drożdżol

mistrz kominiarski

Literatura:

[1] Xing Su, Xu Zhang*, Jun Gao, Evaluation method of natural ventilation system based on thermal comfort in China, „Energy and Buildings” 41 (2009) 67-70 2008.

[2] Chalermwat Tantasavasdi, Jelena Srebric, Qingyan Chen, Natural Ventilation design for houses in Thailand, Energy and Buildings 33 (2001) 815-824.

[3] K. Drożdżol, Systemy odprowadzania spalin a remont budynku. Renowacja komina, „Magazyn Instalatora” 5/2015, s. 60-61.

[4] K. Drożdżol, Odprowadzenie spalin z kominka, „Magazyn Instalatora” 9/2015, s. 62-63.

[5] K. Drożdżol, Zabezpieczenia wylotów przewodów kominowych, „Inżynier Budownictwa” 10/2014, s. 112-113.

[6] https://msw.gov.pl/pl/aktualnosci/12494,MSW-ostrzega-przed-zatruciami-tlenkiem-wegla.html

[7] W. Anigacz, K. Drożdżol, Wentylacja naturalna, „Kominiarz Polski” nr 3/11, s. 25-27.

[8] W. Anigacz, K. Drożdżol, Wentylacja naturalna cz. 2, „Kominiarz Polski” nr 4.11, s. 15-28.

[9] T. Gaczoł, Wentylacja naturalna, systemy nawiewu, wybrane przykłady, Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej 2007. ISSN 0011-4561, ISSN 1697-6271.

[10] Z. A. Tałach, P. Cembala, Metalowe systemy kominowe przeznaczone do odprowadzania spalin z urządzeń opalanych gazem, pod red. D. Bęben, K. Drożdżol, Technika grzewcza, wentylacyjna i systemy kominowe. Aktualne trendy w badaniach naukowych i bezpieczeństwie, Opole 2014, s. 25-37.

[11] PN-83/B-03430 Wentylacja w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej Wymagania wraz ze zmianą PN-83/B-03430/Az3.

[12] Dz. U. nr 75, poz. 690 z późn. zm. z dnia 15 czerwca 2002 r. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij