Zastosowanie obejm remontowo-naprawczych w starych, skorodowanych w całości instalacjach nie jest rozwiązaniem ostatecznym. Jednak w przypadku punktowej korozji obejma zabezpieczy miejsce uszkodzenia na okres nawet kilkudziesięciu lat.

Najstarsze instalacje wodociągowe zbudowane są ze stalowych rur ocynkowanych ze szwem. Można je współcześnie spotkać najczęściej w starym budownictwie lub w blokach z tzw. wielkiej płyty budowanych w ubiegłym wieku. Rury stalowe mogły być układane podtynkowo i natynkowo, w posadzce lub bruzdach ściennych. W tego typu instalacjach wymagane jest duże ciśnienie dyspozycyjne. Cechą charakterystyczną dla instalacji z rur stalowych są duże straty liniowe (chropowatość powierzchni wewnętrznej) oraz straty miejscowe (na złączkach).

Rury dość szybko zarastają osadami. Z tego też powodu instalacje wykonane z tego materiału były często. Rury stalowe dzielimy na rury ocynkowane lekkie, średnie i ciężkie. Najczęściej stosowanymi rurami do budowy instalacji są rury średnie oraz lekkie. Powłoki cynkowe stosuje się w celu ochrony samej stali przed korozją. Są to najczęściej powłoki anodowe. Mają one ujemny potencjał elektronowy w stosunku do metalu chronionego. W przypadku uszkodzenia korozji ulega powłoka, a nie stal.

Rury stalowe łączy się specjalnymi kształtkami, które wykonane są z żeliwa ciągliwego i ocynkowane są obustronnie. Należą do nich złączki, kolanka, trójniki oraz połączenia przejściowe i rozłączne. Śrubunki w tych łącznikach wykonane są w dwóch wersjach. Różnią się one sposobem uszczelnienia. Są nimi dwuzłączki z żeliwa ciągliwego z uszczelką, nazywane „holendrami”, oraz dwuzłączki z żeliwa ciągliwego z uszczelnieniem typu „metal na metal”. Do łączenia rur stalowych stosuje się również śrubunki wykonane z mosiądzu.

Do uszczelniania połączeń gwintowanych stosuje się pakuły konopne lub lniane, taśmę teflonową, nić nylonową lub kleje anaerobowe. Instalacja z rur stalowych jest bardzo sztywna i nie ma konieczności montowania bardzo gęsto podpór. Instalacje te są odporne na uszkodzenia mechaniczne i promieniowanie ultrafioletowe. Cechują się również małym współczynnikiem rozszerzalności liniowej.

Wady instalacji stalowych to: niska odporność na korozję i zarastanie kamieniem, brak odporności na prądy błądzące, niskie tłumienie drgań i fal akustycznych, duże przewodnictwo cieplne, duża chropowatość bezwzględna, która wzrasta w trakcie eksploatacji oraz czasochłonność prac związanych z montażem tych instalacji. Kolejną wadą instalacji wykonanych z rur stalowych jest brak możliwości wyeliminowania zagrożenia bakterią Legionella.

Uszkodzenia przewodów

W przypadku uszkodzenia przewodu poprowadzonego po ścianie lub pod stropem wymiana uszkodzonego odcinka przewodu nie przysparza instalatorowi większych trudności. Problem zaczyna się wówczas, gdy rury znajdują się w ścianie, pod podłogą lub poprowadzone są wewnątrz zamurowanego szachtu instalacyjnego.

Dojście do tych przewodów bez rozkucia ściany, podłogi lub rozebrania obudowy instalacji jest wręcz niemożliwe. Problem wymiany starych instalacji na nowe z tworzywa sztucznego lub miedzi jest bardzo często odkładany na później. Wizja braku wody w całym budynku przez kilka dni jest bardzo trudna do zaakceptowania przez mieszkańców. Jedynym rozwiązaniem pozostaje wymiana uszkodzonego odcinka lub zainstalowanie na przewodzie specjalnej obejmy naprawczej.

Każda instalacja wykonana nawet z najlepszych materiałów ulega po pewnym czasie uszkodzeniu lub wymaga modyfikacji (np. dodatkowego odgałęzienia). Jeśli w pomieszczeniu poprowadzony jest przewód wodociągowy po ścianie, to wykonanie dodatkowego wcięcia bez demontażu istniejącej instalacji jest możliwe przy użyciu specjalnych obejm do odgałęzień. Każda większa ingerencja w starej instalacji może skończyć się poważną awarią.

Podczas jej rozkręcania bardzo często dochodzi do rozszczelnienia starych połączeń. Połączenia śrubunkowe, w których uszczelnienie wykonane jest na styku metal na metal, są połączeniami jednorazowymi. Dociągnięcie śrubunku powoduje trwałe zmiany w powierzchniach czołowych złączki i nie nadaje się ona do powtórnego wykorzystania (tak deklarują producenci złączek śrubunkowych).

Wykonując dodatkowe podejście w instalacji wodociągowej na rurach stalowych w sposób tradycyjny, tj. przy użyciu gwintownicy, instalator musi wyciąć z przewodu odcinek rury, a następnie zamontować odgałęzienie, stosując najczęściej złączkę śrubunkową. W przypadku instalacji wykonanej z rur stalowych niezbędne jest wykonanie nowych gwintów na końcach przewodów.

Każdy zawodowy instalator, który posiada gwintownicę, imadło do rur i odpowiednie klucze, poradzi sobie z tym problemem. Inaczej jest w przypadku właściciela, dla którego naprawa uszkodzonej i cieknącej instalacji jest nie lada wyzwaniem. Jest to dość poważna ingerencja w instalację często prowadzącą do jej dalszego uszkodzenia. Jedynym rozwiązaniem, aby zahamować przeciek lub zrobić dodatkową wcinkę w instalacji jest zastosowanie specjalnych obejm remontowo-naprawczych.

Czynności związane z naprawą oprócz dodatkowych kosztów wymagają poświęcenia dużej ilości czasu. Czasami nagwintowanie rury w trudno dostępnym miejscu jest wręcz niemożliwe (fot.). W szczególności jeśli rurociągi są poprowadzone bardzo blisko powierzchni ściany i przewody instalacyjne znajdują się w niewielkiej odległości od siebie.

W chwili obecnej wykonanie dodatkowego podejścia wodociągowego (np. do zasilania pralki lub zmywarki) lub naprawa uszkodzonego odcinka rury bez gwintowania, cięcia, lutowania i spawania nie jest problemem. Warunkiem poprawnego wykonania tej czynności jest zapewnienie dostatecznego miejsca wokół uszkodzonego odcinka przewodu.

Obejmy wykonane z żeliwa ciągliwego lub z żeliwa sferoidalnego należy odpowiednio dobrać do rodzaju materiału, z którego wykonany jest rurociąg, pamiętając także o ich odpowiednim dopasowaniu do średnicy przewodu (umożliwi to szybki i łatwy montaż dodatkowych odgałęzień lub naprawę uszkodzonego rurociągu bez konieczności wycięcia uszkodzonego odcinka rury).

Obejmy naprawczo-remontowe

W produkcji tego typu łączników i obejm specjalizuje się kilka firm. Są one producentami obejm remontowo-naprawczych do instalacji zimnej i ciepłej wody, centralnego ogrzewania, instalacji gazowych oraz do sieci wodociągowych zewnętrznych. Produkowane łączniki przeznaczone są do rur stalowych i z tworzyw sztucznych oraz wykonanych z cementu włóknistego. Wszystkie oferowane wyroby to produkty najwyższej klasy, spełniające wszystkie międzynarodowe normy i wymagania. Dopuszczalne ciśnienie pracy dla obejm wynosi PN 16, natomiast w przypadku zastosowania ich na instalacjach sprężonego powietrza dopuszczalne ciśnienie pracy wynosi PN10.

* Dwudzielne obejmy naprawcze i remontowo-naprawcze DSK.

Produkowane są w zakresie średnic od 3/8 do 4″. Obejmy naprawcze tego typu wykonane są z żeliwa ciągliwego i przeznaczone są do rur stalowych. Dopuszczalna temperatura pracy dla tych obejm w instalacji grzewczej wynosi 95°C. Dopuszczalne ciśnienie wody to PN16 (PN10 dla instalacji sprężonego powietrza). Standardowym miejscem zastosowania tych obejm są:

– nieszczelności z dziur powstałych przez uszkodzenia mechaniczne w rurach z wodą,

– nieszczelności powstałe na skutek korozji na rurach,

– nieszczelności w instalacji sprężonego powietrza (naprawy doraźne),

– nieszczelności powstałe na skutek zamarznięcia wody w rurach.

* Dwudzielne obejmy remontowo-naprawcze ANB (wykonane z żeliwa ciągliwego).

Przeznaczone do zastosowania na rurach stalowych. Konstrukcja tych obejm wyposażona jest w dodatkowe odgałęzienie z gwintem wewnętrznym. Zakres produkowanych średnic znajduje się w przedziale od 1/2 do 4″. Średnica odgałęzienia mieści się w przedziale od 1/2 do 2″ (w zależności od średnicy rury, do której została dobrana). Typowym miejscem zastosowania tych obejm są:

– budowa dodatkowych odgałęzień na istniejącej instalacji (bez rozkręcania i przecinania rur),

– budowa dodatkowych odgałęzień instalacji ogrzewczej,

– budowa dodatkowych odprowadzeń w instalacjach sprężonego powietrza (naprawy doraźne).

* Obejmy uszczelniające DS z żeliwa sferoidalnego do rur stalowych.

Stosowane do uszczelniania pęknięć spowodowanych przez mróz w rurach wodociągowych. W przypadku zimnej wody możliwy jest montaż podtynkowy (przed zamurowaniem konieczne jest wykonanie próby ciśnienia).

Typowym miejscem ich zastosowania są:

– uszczelnianie otworów spowodowanych przez uszkodzenia mechaniczne w przewodach wodociągowych,

– uszczelnienie otworów spowodowanych przez korozję w przewodach wodociągowych,

– tymczasowe uszczelnianie instalacji sprężonego powietrza.

* Dwudzielne obejmy uszczelniające z żeliwa sferoidalnego od DN 15 mm (1/2″) do DN 100 (4″).

Obejmy te doskonale nadają się do uszczelniania otworów i pęknięć spowodowanych przez korozję lub uszkodzenia mechaniczne rurociągów. Zastosowana w nich uszczelka wykonana jest z gumy, która może mieć kontakt z wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi.

Szczegółowa instrukcja montażu obejm dołączana jest do produktu.

Zastosowanie obejm remontowo-naprawczych w starych, skorodowanych w całości instalacjach nie jest rozwiązaniem ostatecznym. Jednak w przypadku punktowej korozji (gdzie pozostała część rurociągu znajduje się w dobrym stanie) obejma zabezpieczy miejsce uszkodzenia na okres nawet kilkudziesięciu lat. Zbędna będzie wówczas wymiana całej instalacji na nową.

Zamontowanie obejmy naprawczej pozwala instalatorowi na doraźne zabezpieczenie obiektu przed zalaniem i zagwarantowanie ciągłości w dostawie wody do odbiorcy. Montaż obejmy naprawczej na uszkodzonej instalacji ogrzewczej w trakcie sezonu grzewczego zabezpiecza również dostawy ciepła do poszczególnych mieszkań bez konieczności spuszczania wody z całej instalacji w celu dokonania naprawy. Po zakończeniu okresu grzewczego można będzie przystąpić do naprawy uszkodzonej instalacji. Dzięki temu właściciel (zarządca) instalacji zyskuje bardzo dużo czasu na przygotowanie się finansowo i organizacyjnie do kompleksowej wymiany całej instalacji w obiekcie.

Andrzej Świerszcz

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij