O wodoszczelności i trwałości w basenach zewnętrznych decyduje przede wszystkim rodzaj zastosowanego betonu. Im bardziej wytrzymały, tym większa jego wodoszczelność.

Gdy mamy na myśl basen, to kojarzy nam się on z miejscem wypełnionym wodą, a przecież w tych sezonowych woda nie wypełnia go przez cały rok. Na sezon zimowy jest spuszczana do kanalizacji. Baseny takie są dużo bardziej obciążone wpływami środowiska niż obiekty zamknięte pod dachem. W basenie wewnętrznym mamy stałą temperaturę, a czynniki niszczące to napór wody, jej falowanie i działanie związków mineralnych oraz chemicznych. W zewnętrznych dochodzą nam jeszcze czynniki pogodowe, takie jak zmienna temperatura, a właściwie wysoka amplituda rozpatrywana zarówno w ciągu dnia, jak i roku, cykle mrozowe, opady atmosferyczne, zmienny napór wody (woda jest spuszczana i napełniana).

Basen betonowy

Obecnie takie baseny budowane są w różnych technologiach, te starsze najczęściej to betonowe niecki o zmiennej głębokości, które często są pomalowane farbami chlorokauczukowymi lub podobnymi, które dają nam pewną wodoszczelność oraz odporność mechaniczną powłoki. Niektóre pokrywane były płytkami ceramicznymi. Cześć z tych obiektów pracuje do dziś, a wymagają one odpowiedniej corocznej konserwacji oraz napraw. Dziś zajmiemy się jednak tymi starszymi wymagającymi konserwacji.

Polaczyk213-1

Wodoszczelność

O wodoszczelności i trwałości w basenach zewnętrznych decyduje przede wszystkim rodzaj zastosowanego betonu. Im bardziej wytrzymały, tym większa jego wodoszczelność. Najlepsze rozwiązanie to specjalne gatunki wodoszczelne. Jednak pod wpływem czynników zewnętrznych beton w miarę upływu lat niszczeje. Najgorsze dla każdego materiału mineralnego, który może nasiąkać wodą, są cykle mrozowe. Każde przejście przez 0˚C powoduje, że woda wypełniająca pory zamienia się w lód, który krystalizując, zwiększa swoją objętość, powodując przyrost naprężeń. Wielość cykli mrozowych wywołuje w miarę upływu czasu niszczenie, kruszenie warstw wierzchnich. Tak jak kropla drąży skałę i najtwardsze betony, tak korozja niszczy od wewnątrz żelbet. Korozja betonu spowodowana jest procesem karbonatyzacji, który pozbawia go właściwości ochronnych wobec stali zbrojeniowej. Dwutlenek węgla znajdujący się w powietrzu reaguje z wodorotlenkiem wapnia znajdującym się w betonie, przez co beton zmniejsza swoje pH, a na stali zbrojeniowej zaczyna powstawać tlenek żelaza, który zwiększa swoją objętość. Powoduje to przyrost naprężeń, pojawianie się rys, a po pewnym czasie odpadanie otuliny betonowej zbrojenia. Najczęściej widoczne jest to na starych płytach balkonowych. Innym czynnikiem niszczącym będą wpływy opadów atmosferycznych, które oprócz zawilgocenia mogą powodować transport związków mineralnych. Każdy roztwór soli pod wpływem parowania wody krystalizuje, co tak jak proces zamiany wody w lód powoduje przyrost naprężeń w porach elementu budowlanego, a tym samym jego niszczenie. Najczęściej jest to widoczne w postaci białych wykwitów na powierzchni danego elementu budowlanego.

Na początku…

Przed przystąpieniem do wykonywania prac naprawczych zaleca się przeprowadzenie dokładnej analizy stanu zniszczenia podłoża. Podłoża powinny być oczywiście trwałe, sztywne, nieodkształcające się. Książkowo naprawiane powierzchnie powinny być wolne od kurzu, sadzy, tłuszczów, smarów, środków antyadhezyjnych itp. Skorodowany i skarbonatyzowany beton należy usunąć, jego powierzchnia powinna być szorstka i o dobrej przyczepności oraz wykazywać wytrzymałość na odrywanie > 0,8 MPa. Oznacza to, że podłoże przed nałożeniem jakichkolwiek zapraw naprawczych powinno być oczyszczone ze wszelkich warstw nienośnych, które się tam znajdują. Najprościej jest to zrobić w sposób mechaniczny poprzez frezowanie, śrutowanie itp. Ręcznie dużych powierzchni nie da się w szybki i trwały sposób oczyścić. Dobre oczyszczenie podłoża to połowa sukcesu, dzięki temu każde kolejne warstwy będą trwale związane z naprawianym betonem. Najlepszy sposób to stosowanie odpowiednich zapraw do naprawy betonów. Są to zupełnie inne produkty niż zwykłe produkty wyrównujące czy też jastrychy cementowe. Wytrzymałością są zwykle kompatybilne z zastosowanym betonem, to znaczy mają dużo większe wytrzymałości niż standardowe zaprawy wyrównawcze. Dodatkowo mają też duży opór karbonatyzacji, a więc są zabezpieczone przed działaniem jednego z czynników destrukcyjnych. Przed karbonatyzacją nie są zabezpieczone zaprawy wyrównujące, jastrychy czy tynki. Aby zwiększyć przyczepność zapraw do naprawy do betonu stosuje się specjalną zaprawę kontaktową. Zwykle taka substancja ma dużo wyższe przyczepności niż standardowe akrylowe grunty, dzięki niej trwałość takiego systemu jest zdecydowanie większa.

Uszczelnienie podłoża

Osobnym tematem jest dodatkowe uszczelnienie podłoża. Jest to czynność ewentualna, ponieważ zwykle sam zastosowany beton powinien być na tyle wodoszczelny, żeby w sposób trwały utrzymać napór wody. Problemem mogą być łącza technologiczne. Wiadomo, że dużych płaszczyzn betonu nie wylejemy w sposób trwały w jednej płycie. Będą tam dylatacje, które należy uszczelnić. Oczywiście, gdy były nowe, na pewno spełniały swoje funkcje, jednakże obecnie są zwykle zniszczone. Odtworzenie ich można wykonać właśnie z użyciem zapraw polimerowo-cementowych i taśm uszczelniających. Taśmę po prostu wkleja się w zaprawę. Można w ten sposób uszczelnić połączenia pionowe i poziome, tak jak w przypadku tarasów i balkonów. Rzadziej wykonuje się uszczelnienia całych powierzchni. Z reguły, jeśli nie ma w planach przyklejania płytek, to nie ma to większego sensu, z tego względu, że każda izolacja jest czuła na uszkodzenia mechaniczne, a te mogą wystąpić w trakcie eksploatacji, wystarczy rozbita butelka…. Uszkodzeniom nie da się zapobiec, stosując odpowiednie pokrycie farbą. Farba delikatnie powierzchniowo wzmocni samą powierzchnię izolacji, jednak nie musi być odporna na czynniki mechanicznie. Z reguły wykonuje się tylko powłokę malarską, która chroni beton, nadaje mu estetycznego wyglądu. Dzięki farbom polepsza się warunki eksploatacji, takie jak czyszczenie, zmywanie powierzchni.

Basen malowany

Jeśli chodzi o farby, najtańszym rozwiązaniem będą wyroby chlorokauczukowe o dużej odporności mechanicznej. Aby powłoka była bardziej odporna na zniszczenie, łuszczenie, podłoże powinno być zagruntowane odpowiednim rodzajem gruntu, dostosowanym kompozycją żywic i rozpuszczalnika do receptury farby. W takim przypadku najlepiej zrezygnować z najtańszych gruntów wodnych, z reguły akrylowych. Grunty te będą miały zbyt słabe właściwości wiążące. Innym rozwiązaniem są farby epoksydowe, zwykle dużo bardziej odporne mechanicznie. Tu jednak należy zwrócić uwagę na ich odporność na temperatury. Nie wszystkie epoksydy muszą być odporne na działanie wysokich temperatur. Odporność ta powinna być zapisana w kartach technicznych wyrobu. Przy wyborze farby warto zwrócić uwagę na ich odporność na UV oraz odporność na działanie chemiczne, szczególnie chloru, który jest kolejnym czynnikiem niszczącym w basenach.

Polaczyk213-3

Ceramika pod wodą

W naszych szerokościach geograficznych rzadkie rozwiązania to baseny zewnętrzne pokryte płytkami ceramicznymi. W przypadku ewentualnych odspojeń płytek zastosowany do naprawy klej musi być mrozo- i wodoodporny oraz wysoce elastyczny, aby mógł odkształcać pod wpływem naprężeń od rozszerzalności termicznej materiałów. Obecnie kleje odkształcalne są klasyfikowane symbolem S1 (odkształcalne – ugięcie na próbce od 2,5 do 5 mm) oraz S2 (wysoce odkształcalne – ugięcie > 5 mm), nie wszyscy producenci klasyfikują tak kleje, ponieważ jest to parametr dodatkowy wg EN 12004. Bardzo ważna jest też przyczepność w każdych warunkach użytkowania, a będzie on pracować w warunkach stałego zawilgocenia, a może być narażony (przy basenach zewnętrznych) na działanie mrozu oraz wysokich temperatur. Dlatego też do basenów poleca się zwykle kleje klasy C2 (przyczepność > 1,0 MPa w każdych warunkach). Zaprawy takie charakteryzują się dużą uniwersalnością, przeznaczone są zwykle do przyklejania wszystkich rodzajów płytek ceramicznych ściennych i podłogowych (glazury, terakoty, klinkieru, gresu, także wielkoformatowych) zarówno do podłoży sztywnych, jak i podatnych lub odkształcalnych.

Basen składany

Jeśli nie jesteśmy zarządcami wielkiego basenu czy też nie wzięliśmy go w ajencję na sezon, nie martwmy się. Cała ta opisana chemia budowlana zwykle nie jest stosowana w basenach przydomowych. W ogrodach stawiamy baseny nadziemne, kupione w markecie, wykonane z gotowych elementów z blachy lub tworzywa sztucznego, z odpowiednią instalacją oczyszczającą wodę. Do postawienia takiego basenu nie trzeba specjalnych umiejętności, wystarczy zacięcie majsterkowicza, trochę chęci i czasu, a między kąpielami niezapominanie o jego czyszczeniu. A po sezonie wyczyszczenie go i schowanie do następnego sezonu.

Bartosz Polaczyk

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij