Technologie bezwykopowe w renowacji sieci wodociągowych i kanalizacyjnych (5)

W dzisiejszym odcinku poświęconym technologiom bezwykopowym przedstawimy Państwu technologie luźno pasowane, tzw. reliningi oraz technologię rury spiralnie zwijanej.

W odróżnieniu od metody ciasno pasowanej, renowacja rurociągów w technologii reliningu polega na wsunięciu bądź wciągnięciu do remontowanego rurociągu nowych rur zmniejszonych o 1-2 dymensje w stosunku do starego przewodu. Następnie powstałą w ten sposób przestrzeń międzyrurową pomiędzy starą (zewnętrzną – istniejącą) a nową (wewnętrzną) rurą wypełnia się odpowiednio dobranym iniektem, dzięki czemu nowe rury zostają unieruchomione, a tak powstała konstrukcja przejmie obciążenia statyczne i dynamiczne remontowanego rurociągu.

Wypełnienie iniektem

Wypełnienie przestrzeni międzyrurowej iniektem, w zależności od konsystencji iniektu oraz długości odcinka rurociągu, na jaki należy wprowadzić mieszankę wypełniającą, może odbywać się w sposób grawitacyjny (od czoła remontowanego odcinka) lub ciśnieniowy (przewodami wprowadzonymi do przestrzeni międzyrurowej lub poprzez dysze zamontowane w rurze reliningowej).

Metoda ta może być wykorzystywana przy renowacji rurociągów kanalizacyjnych, wodociągowych, gazowych i instalacji przemysłowych, bez większych ograniczeń w zakresie średnic i długości odcinków.

Jednak podstawowym warunkiem umożliwiającym zastosowanie technologii RELININGU jest możliwość lub konieczność redukcji przekroju poprzecznego remontowanego rurociągu.

Relining długi

Technologia reliningu długiego (sliplining) polega na wprowadzeniu do uszkodzonego kanału nowej samonośnej rury, najczęściej z polietylenu PEHD. Odcinki rur przygotowuje się, łącząc je ze sobą na powierzchni terenu poprzez zgrzewanie doczołowe, aż do osiągnięcia wymaganego wymiaru (długości) niezbędnego do przeciągnięcia nowej rury pomiędzy dwoma lub więcej komorami roboczymi (studzienkami kanalizacyjnymi lub wykopami montażowymi). Wielkość wykopu startowego uzależniona jest od promienia ugięcia oraz średnicy wciąganej rury oraz od głębokości remontowanego odcinka rurociągu.

Po wciągnięciu rury następuje proces iniekcji, tzn. wypełnienia wolnej przestrzeni międzyrurowej mieszanką iniekcyjną, która oprócz funkcji stabilizacyjnej pełni również rolę zabezpieczenia przed zawaleniem się uszkodzonego odcinka rurociągu oraz zabezpiecza przed wyporem rurociągu w przypadku dostania się wody do wolnej przestrzeni między rurociągiem a kanałem.

Zalety

* uzyskanie 100% szczelności przewodu,

* poprawa parametrów hydraulicznych remontowanego rurociągu,

* krótki czas realizacji inwestycji,

* poprawa parametrów nośności rurociągu,

* ograniczona ingerencja w środowisko naturalne,

* małe prawdopodobieństwo uszkodzenia istniejącej infrastruktury podziemnej.

Wady

* redukcja przekroju poprzecznego remontowanego rurociągu,

* znaczna wielkość wykopu montażowego oraz zajęcia terenu na potrzeby przygotowania (zgrzania) wciąganego rurociągu.

Relining krótki

Metoda ta polega na wprowadzeniu do wnętrza starego rurociągu krótkich samonośnych segmentów (modułów) rurowych przez istniejące studnie lub komory robocze (wykopy montażowe). W zależności od rodzaju, kształtu i wymiarów istniejącego rurociągu poddawanego renowacji – transport modułów w starym rurociągu odbywa się metodą przeciągania za pomocą wciągarki linowej w kierunku komory odbiorczej lub za pomocą specjalnie skonstruowanego wózka transportowego (dla dużych średnic).

Cwiertnia213-4

W przypadku renowacji rurociągów o przekrojach kołowych – jako moduły wykorzystuje się rury kanalizacyjne, z takich materiałów jak GRP, PEHD, PCV. W zależności dopuszczalnej redukcji przekroju kanału moduły łączone są za pomocą połączeń kielichowych lub połączeń zlicowanych.

Technologia reliningu krótkiego daje również możliwość renowacji kanałów o przekrojach niekołowych, np. jajowych, płaszczowych, dzwonowych itd. W przypadku skomplikowanych kształtów rurociągu segmenty (moduły) wykonywane są indywidualnie jako odwzorowanie kształtu rurociągu poddawanego renowacji. Najczęściej stosowanym materiałem przy tego typu konstrukcjach jest GRP.

Cwiertnia213-2

Podobnie jak w przypadku slipliningu – po zainstalowaniu w rurociągu poddanym renowacji segmentów (modułów) rurowych, następuje proces iniekcji, tzn. wypełnienia wolnej przestrzeni międzyrurowej mieszanką iniekcyjną. Należy zwrócić szczególną uwagę na zabezpieczenie (rozparcie i zaklinowanie) modułów przed wyporem podczas iniektowania.

Cwiertnia213-3

Zalety

* uzyskanie 100% szczelności przewodu,

* poprawa parametrów konstrukcyjnych remontowanego rurociągu,

* krótki czas realizacji inwestycji,

* ograniczona ingerencja w środowisko naturalne,

* brak ograniczeń w zakresie kształtu i wymiaru,

* możliwość reprofilacji spadku w przypadku „poklawiszowanych” kanałów,

* małe prawdopodobieństwo uszkodzenia istniejącej infrastruktury podziemnej,

Wady

* redukcja przekroju poprzecznego odnawianego rurociągu,

* renowacja odcinków prostoliniowych.

Technologia rury spiralnie zwijanej SPR

Technologia SPR wykorzystuje specjalnie przygotowany profil (użebrowaną taśmę) z tworzywa sztucznego (PCV, PEHD) o wysokiej sztywności, która za pomocą maszyny nawojowej zwija go spiralnie i formuje w istniejącym rurociągu w nową powłokę rurową.

Kolejne zwoje profilu są łączone ze sobą kształtowo w procesie nawijania dzięki zintegrowanym w profilu elementom kształtowym zamykającym. Istnieje też możliwość wzmocnienia profilu paskiem stalowym, dzięki czemu nowo powstała powłoka rurowa jest samonośna.

Metoda ta ma zastosowanie w renowacji rurociągów o przekroju kołowym oraz niekołowym, w średnicach do 5500 mm (w zależności od konstrukcji i profilu użebrowania taśmy).

Procedury

W zależności od warunków, jakie panują w miejscu przeprowadzanej renowacji, można zastosować jedną z dwóch procedur układania powłoki, tzn. maszyną pchającą lub maszyną samojezdną:

* Technologia układania profilu maszyną pchającą odbywa się bez udziału człowieka. Maszyna układająca jest umieszczana w istniejącej studzience na kanale poddawanym renowacji, natomiast profil (taśma) jest podawany do maszyny układającej ze szpuli znajdującej się na powierzchni terenu. W miarę jak profil jest wprowadzany spiralnie przez maszynę układająca, krawędzie kolejnych zwojów łączą się ze sobą, tworząc rurę wewnątrz istniejącego rurociągu.

* Technologia układania profilu maszyną samojezdną odbywa się z udziałem człowieka. Maszyna układająca jest umieszczana w istniejącej studzience na kanale poddawanym renowacji lub w dowolnym miejscu wewnątrz tego rurociągu. Profil jest podawany do maszyny ze środka szpuli specjalnie zaprojektowanej do tego procesu. Następnie maszyna obraca się, przesuwając się wewnątrz rurociągu i spiralnie układa profil (taśmę), tworząc za nią rurę. Ponieważ w metodzie tej nowa powłoka rurowa pozostaje za maszyną, nie występują opory tarcia między materiałem SPR a istniejącym rurociągiem, dzięki czemu możliwe jest prowadzenie renowacji na długich odcinkach.

Podobnie jak w przypadku wyżej omawianych metod nową powłokę rurową można wykonać jako ciasno lub luźno pasowaną.

Zalety

– możliwość renowacji przewodów o różnych przekrojach poprzecznych,

– szeroki zakres zastosowania,

– poprawa szczelności rurociągu,

– nieznaczne zmniejszenie przekroju kanału,

– nadanie powłoce sztywności obwodowej.

Wady

– skomplikowana technologia,

– wysoki koszt wykonania renowacji,

– długi czas procesu renowacyjnego,

– konieczność posiadania bardzo wyspecjalizowanego sprzętu.

Technologie wyburzeniowe

* Burstlining/cracking statyczny

Burstlining, zwany także crackingiem (krakingiem) statycznym, jest technologią umożliwiającą wymianę rurociągów poprzez wciąganie przy użyciu wysokiej mocy wciągarek oraz specjalnych głowic tnących, nowych rur tworzywowych w miejsce niszczonych i rozpychanych rur starych (kawałki starej rury są wciskane w grunt).

Jest to jedyna technologia, która pozwala na wymianę lub wydatne zwiększenie średnicy rurociągu (o jedną lub dwie dymensje) i która nie wymaga często kłopotliwego czyszczenia istniejącego przewodu.

Nowy rurociąg stanowi zazwyczaj rura segmentowa (PVC, PE) lub rura ciągła polietylenowa z wzmocnioną powierzchnią zewnętrzną. Ma to na celu zabezpieczenie nowo powstałego rurociągu przed wystąpieniem zjawiska karbu i propagacji pęknięć.

Wymiana odcinka rurociągu wymaga wykonania dwóch komór roboczych, którymi mogą być np. wykopy lub studzienki kanalizacyjne, pomiędzy którymi przeprowadza się stalową żerdź. Następnie instalowane są noże tnące wraz z głowicą poszerzającą, do której przymocowuje się nową rurę. Nóż tnący jest w sposób statyczny ciągnięty w kierunku komory odbiorczej, w wyniku czego niszczony jest stary rurociąg. W trakcie przeciągania głowica poszerzająca rozpycha grunt, wciskając w niego kawałki pokruszonej rury i w ten sposób w utworzoną przestrzeń wprowadzana jest rura nowa.

Po zakończeniu prac nowy rurociąg w pełni przejmuje wszelkie funkcje starego, tzn. jest samonośny oraz zapewnia wymaganą wydajność hydrauliczną. W wyniku zastosowania krakingu statycznego kalibracyjnego uzyskujemy efekt podobny do tego, jaki otrzymujemy w wyniku renowacji kanału metodą ciasnopasowaną lub za pomocą rękawa.

Technologia ta znajduje zastosowanie w przypadku wymiany istniejących rurociągów wykonanych przede wszystkim z materiałów kruchych, takich jak: kamionka, beton, azbestocement.

W przypadku rurociągów ze stali lub żeliwa głowica zaopatrzona jest w specjalne noże rolkowe. Głowica nie kruszy istniejącego rurociągu, tylko go rozcina, a następnie rozgina go na boki, tworząc w ten sposób przestrzeń dla wciągnięcia nowego przewodu.

Rury z PVC i innych tworzyw sztucznych mogą być wymieniane przy zastosowaniu głowic stożkowych, jak i głowic zaopatrzonych w noże stożkowe.

Zalety

– szeroki zakres stosowania w zakresie średnic (DN 100-600 mm),

– ograniczenie robót ziemnych do wykopów punktowych,

– możliwość powiększenia średnicy rurociągu o jedną lub dwie dymensje,

– brak konieczności czyszczenia istniejącego rurociągu,

– brak konieczności składowania i utylizacji starych rur,

– duże tempo prac (100-150 m/dzień).

Wady

– konieczność odbudowy przyłączy zniszczonych podczas burzenia starego rurociągu,

– możliwość prowadzenia robót wyłącznie na odcinkach prostych,

– konieczność posiadania wyspecjalizowanego sprzętu.

* Shortlining

Shortlining (relining krótkimi modułami) jest odmianą burstliningu charakteryzującą się tym, iż odcinki rur posiadają długość całkowitą ok. 50-58 cm (w zależności od producenta modułów), co pozwala prowadzić prace z wnętrza studzienek kanalizacyjnej, dzięki czemu nie ma konieczności wykonywania jakichkolwiek prac ziemnych, a nawet zatrzymywania przepływu ścieków.

Roman Ćwiertnia

Tomasz Ćwiertnia

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij