Modernizacja źródła ciepła w domu jednorodzinnym to inwestycja mogąca w niedalekiej przyszłości przynieść użytkownikowi znaczne oszczędności eksploatacyjne, ale pochopne decyzje lub powielanie wcześniej sprawdzonych schematów mogą czasami oznaczać niepotrzebne koszty zarówno podczas samej modernizacji, jak i użytkowania systemu grzewczego.

Przed wykonaniem modernizacji warto zastanowić się, które elementy instalacji hydraulicznych i instalacji spalinowej pozostawić bez zmian lub tylko nieznacznie zmodernizować, a które wymienić lub zbudować od nowa.
Dlatego przed podjęciem decyzji o zastosowaniu nowego źródła ciepła należy porównać koszty inwestycyjne, oszacować koszty eksploatacyjne oraz wziąć pod uwagę oczekiwania inwestorów odnośnie do komfortu użytkowania.

Węglowy na kondensat

Ponieważ wyżej wymienione kwestie zależą od wielu czynników, to porównanie takie zawsze powinno być wykonane indywidualnie dla konkretnego przypadku modernizacji. Przykładem może być wymiana starego kotła węglowego na gazowy kocioł kondensacyjny. Z pewnością rozwiązanie takie spowoduje, że ze względu na bezobsługowość tego typu kotłów możliwość programowania czasów pracy instalacji i temperatury oraz jej stabilność, komfort użytkowania systemu grzewczego zdecydowanie wzrośnie, nie powodując znaczącego wzrostu kosztów eksploatacyjnych. Jednak koszty inwestycyjne mogą różnić się znacznie, nie tylko ze względu na cenę zakupu samego źródła ciepła – w tym przypadku kotła, ale ze względu na konieczność wykonania dodatkowych prac związanych np. z modernizacją instalacji kominowej lub doprowadzeniem gazu do ogrzewanego budynku. W innym przypadku – wręcz odwrotnie – wymiana starego kotła węglowego na niedrogi kocioł tego samego typu sprawi, że pomimo wykonanej modernizacji i jej niskich kosztów użytkownik nie odczuje poprawy komfortu, a rachunki za ogrzewanie pozostaną na tym samym poziomie, co przed modernizacją. Dodatkowo w przypadku tzw. wymiany jeden do jednego może okazać się, że w trakcie użytkowania dotychczasowego źródła ciepła budynek został docieplony i nie wymaga już zastosowania urządzenia o dotychczasowej mocy cieplnej. W jakich przypadkach stosować więc różne rodzaje źródeł ciepła?
Na początek przyjrzyjmy się gazowym kotłom kondensacyjnym do 30 kW.

Kotły wiszące

W przypadku tego typu źródeł ciepła decydującą kwestią jest oczywiście dostępność zewnętrznej instalacji gazowej, a ważnym czynnikiem ekonomicznym odległość od gazociągu do posesji i budynku, czyli długość przyłącza gazowego. Oczywiście jest to czynnik istotny tylko w przypadku modernizacji polegającej na zastosowaniu kotła gazowego w zamian za inne źródło ciepła, np. kocioł na paliwo stałe lub olej. Jeśli modernizacja polega na wymianie gazowego kotła konwencjonalnego na gazowy kocioł kondensacyjny, to możemy wykorzystać istniejące przyłącze. Wydajność gazociągu powinna być wystarczająca, bo ze względu na sprawność nowego kotła, przy tej samej mocy, ilość spalanego gazu powinna być mniejsza.

Na wybór konkretnego rodzaju kotła kondensacyjnego największy wpływ mają wymagania dotyczące ciepłej wody użytkowej. Jeśli punkty poboru znajdują się blisko miejsca, w którym ma zostać zainstalowany kocioł, i jeśli będzie on zaopatrywał w ciepłą wodę małą liczbę punktów czerpalnych, np. baterię zlewozmywakową i natrysk, to wystarczającym rozwiązaniem jest zastosowanie kotła dwufunkcyjnego, podgrzewającego wodę przepływowo w wymienniku płytowym lub tzw. rura w rurze, znajdującym się w kotle. Jeśli jednak wymagania co do ilości ciepłej wody są większe lub punkty poboru wody są oddalone od kotła, to ze względu na oczekiwaną wydajność komfort użytkowania, a także możliwość zastosowania cyrkulacji ciepłej wody, należy zastosować kocioł jednofunkcyjny i dodatkowy zasobnik – podgrzewacz pojemnościowy zasilany z kotła. Oczywiście w przypadku, gdy nie dysponujemy wystarczającą ilością miejsca, żeby zamontować kocioł z dodatkowym wolnostojącym zasobnikiem lub gdy taki zestaw miałby znajdować się w widocznym miejscu, a armatura i rurki łączące oba urządzenia mogłyby wpływać ujemnie na estetykę pomieszczenia, dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie kotła ze zintegrowanym zasobnikiem warstwowym lub podgrzewaczem z wężownicą.
Ważną kwestią jest też rodzaj gazu zasilającego kocioł. W przypadku kotłów zasilanych tzw. gazem płynnym (o gęstości większej od gęstości powietrza) kotły nie mogą być instalowane w pomieszczeniach, których nawet jedna ściana znajduje się poniżej poziomu terenu. Jeśli więc dotychczasowe źródło ciepła było zainstalowane w tak usytuowanym pomieszczeniu, to można w nim zainstalować kocioł gazowy, ale opalany gazem lżejszym od powietrza, czyli gazem ziemnym. Jeśli natomiast kocioł ma być zasilany gazem płynnym, to należy zainstalować go w innym pomieszczeniu, spełniającym wyżej wymienione wymaganie oraz w obu przypadkach należy uwzględnić wymagania odnośnie wentylacji. Ograniczeniem w zastosowaniu kotła na gaz płynny może być też miejsce montażu zbiornika paliwa, które musi być zgodne z aktualnymi przepisami.
Oczywiście zastosowanie gazowego kotła kondensacyjnego uzależnione jest również od możliwości wykonania odpowiednich instalacji odprowadzania spalin i odpływu kondensatu.

Kotły stojące

Gazowe kotły stojące można w zasadzie stosować podobnie jak kotły wiszące. O wyborze między stojącym a wiszącym kotłem może decydować jednak dostępne miejsce niezbędne do montażu urządzenia i ewentualnego osprzętu. Ze względów estetycznych kotły stojące montowane są zwykle w oddzielnych kotłowniach, piwnicach lub pomieszczeniach technicznych. Wyjątkiem są kotły ze zintegrowanymi zasobnikami lub podgrzewaczami ciepłej wody, które ze względu na estetyczny wygląd – podobieństwo do lodówek – często montowane są w bardziej eksponowanych miejscach.

Bosch216-2OK

Kotły na paliwa stałe

Jedną z możliwości, gdy źródło ciepła nie może być zasilane gazem lub gdy koszt wykonania przyłącza gazowego jest zbyt wysoki, jest zastosowanie kotła zasilanego paliwem stałym (np. węglem, koksem, drewnem lub peletem). Zdecydowanie najtańszym rozwiązaniem są kotły z zasypem ręcznym. Niestety w tym przypadku trudno jest mówić o komforcie obsługi ze względu na ręczny załadunek paliwa, jak i o komforcie użytkowania związanym z wahaniami temperatury wody w instalacji. Nieco lepszym rozwiązaniem są kotły na pelet lub ekogroszek z automatycznym podajnikiem paliwa i możliwością automatycznego sterowania. W przypadku kotłów na paliwa stałe należy również zadbać o odpowiednią wentylację pomieszczenia kotła, dostarczenie właściwej ilości powietrza potrzebnego do spalania, o właściwy system spalinowy oraz skład paliwa.

Olejowe kotły kondensacyjne

Kotły olejowe to bardziej komfortowa alternatywa dla kotłów na paliwa stałe. W przypadku braku możliwości zastosowania kotłów gazowych – kotły olejowe są zdecydowanie bardziej komfortowym rozwiązaniem niż kotły na paliwa stałe. Przy odpowiednio dobranych zbiornikach uzupełnianie paliwa można ograniczyć nawet do jednego lub dwóch razy w roku, jednak ograniczeniem może być miejsce przeznaczone na skład paliwa. Niedogodnością dla użytkowników może być również charakterystyczny zapach oleju opałowego oraz wyższe, w porównaniu do wcześniej opisanych źródeł ciepła, koszty inwestycyjne oraz eksploatacyjne. Pod względem komfortu użytkowania – sterowania instalacją – kotły olejowe nie ustępują natomiast kotłom gazowym. W przypadku kotłów olejowych należ również zadbać o odpowiednią wentylację pomieszczenia kotła i składu paliwa, dostarczenie odpowiedniej ilości powietrza potrzebnego do spalania oraz o właściwy system odprowadzania spalin.

Pompy ciepła

Pompy ciepła to kolejne rozwiązanie stosowane w przypadku braku dostępu do gazu, ale nie tylko.  Do zalet pomp ciepła należy na pewno zaliczyć brak konieczności zasilania jakimkolwiek paliwem (wystarczy jedynie energia elektryczna). Pompy ciepła nie wymagają stosowania składów paliwa, dostarczania powietrza potrzebnego do spalania gazu, oleju czy paliw stałych oraz nie potrzebują systemu odprowadzania spalin. Pod względem komfortu obsługi i użytkowania to rozwiązanie z pewnością porównać można z kotłami gazowymi. Pod względem kosztów inwestycyjnych zarówno powietrzne, jak i gruntowe pompy ciepła to rozwiązania droższe od wcześniej wymienionych. W przypadku powietrznych pomp ciepła są one związane z samymi urządzeniami, natomiast w przypadku pomp gruntowych do ceny urządzeń należy doliczyć koszty robót ziemnych, instalacji doprowadzającej ciepło z gruntu oraz ewentualnych odwiertów (dolnego źródła ciepła). Oczywiście rekompensatą są niskie koszty w trakcie ich użytkowania.

Bosch216-4OK

Ciekawym i coraz chętniej stosowanym rozwiązaniem – również podczas modernizacji – są pompy ciepła do ciepłej wody użytkowej. Wyposażone w zasobnik z wężownicą, do której można podłączyć jako dodatkowe źródło zasilania np. gazowy kocioł kondensacyjny, stanowią świetną propozycję dla inwestorów, którym zależy na obniżeniu kosztów ogrzewania wody.

Systemy solarne

Systemy solarne to znakomite uzupełnienie wcześniej opisanych rozwiązań, ze względów klimatycznych (nasłonecznienie) stosowane w Polsce najczęściej jako wspomaganie podgrzewania wody użytkowej, rzadziej jako wspomaganie ogrzewania. Decydując się na zastosowanie systemu solarnego, należy przewidzieć miejsce na montaż kolektorów słonecznych, poprowadzenie dodatkowej instalacji solarnej oraz nieco większego niż standardowo zasobnika ciepłej wody użytkowej lub bufora w przypadku wspomagania ogrzewania. Podobnie jak pompy ciepła – systemy solarne to rozwiązanie dla inwestorów oczekujących ograniczenia kosztów eksploatacyjnych kosztem wydatków inwestycyjnych. By uzyskać najlepszy efekt ekonomiczny i zapewnić wysoki komfort użytkownikom, najlepiej jeśli system solarny wspomagający podgrzewanie wody lub ogrzewanie komunikuje się inteligentnie z automatyką podstawowego źródła ciepła, czyli np. kotła kondensacyjnego.

Bosch216-5OK

Edmund Słupek

Pytanie do…
W jakich sytuacjach, modernizując instalację, warto zainstalować wiszący, kondensacyjny kocioł gazowy?

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij