Polska osiągnęła istotny postęp w realizacji krajowego celu w zakresie oszczędnego gospodarowania energią, tj. uzyskania w 2016 r. oszczędności energii finalnej w ilości nie mniejszej niż 9% średniego krajowego zużycia tej energii z lat 2001-2005. Efektem wzrostu PKB, szybszego od tempa zużycia energii, jest zaobserwowana malejąca energochłonność pierwotna i finalna PKB.

Wydawanie świadectw efektywności energetycznej ma na celu zmotywowanie podmiotów określonych w ustawie, w tym w szczególności przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców końcowych, do podjęcia działań inwestycyjnych przyspieszających osiągnięcie krajowego celu w zakresie efektywności energetycznej oraz przyczyniających się, przez zmniejszenie zużycia energii, do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i innych substancji szkodliwych do atmosfery.

Świadectwo albo opłata

Obowiązujący system świadectw efektywności energetycznej jest już rozwiązaniem sprawdzonym w praktyce. W Polsce system zobowiązujący do efektywności energetycznej został wprowadzony na podstawie pierwotnej ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej i funkcjonuje od 1 stycznia 2013 r.

Ustawa nakłada na przedsiębiorstwa energetyczne, które sprzedają odbiorcom końcowym energię elektryczną, ciepło lub gaz ziemny, obowiązek uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki (URE) świadectwa efektywności energetycznej, zwanego potocznie „białym certyfikatem”, lub uiszczenia opłaty zastępczej. Ze świadectwa efektywności energetycznej wynikają zbywalne prawa majątkowe, które są towarem giełdowym w rozumieniu ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych, czyli podlegają obrotowi na Towarowej Giełdzie Energii.

Wartość świadectwa efektywności energetycznej wymaganą do pozyskania i umorzenia w latach 2013-2015 określa się na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 września 2012 r. w sprawie sposobu obliczania ilości energii pierwotnej odpowiadającej wartości świadectwa efektywności energetycznej oraz wysokości jednostkowej opłaty zastępczej (Dz. U. poz. 1039).

W odróżnieniu od dotychczas obowiązującej ustawy – w jej nowelizacji:

1) ustalono zakres obowiązku na tym samym poziomie, tj. w wysokości 1,5% w każdym roku, począwszy od 2016 r.;

2) dopuszczono możliwość realizacji obowiązku nałożonego na podmioty zobowiązane w zakresie: 30% tego obowiązku w 2016 r., 20% tego obowiązku w 2017 r., 10% tego obowiązku w 2018 r., przez uiszczanie opłaty zastępczej;

3) określono wysokość jednostkowej opłaty zastępczej, która będzie wynosić 1000 zł za 2016 r. i 1500 zł za 2017 r. – za tonę oleju ekwiwalentnego, i będzie ona zwiększana od 2018 r. corocznie o 5%.

Ograniczenie możliwości wypełnienia obowiązku przez podmioty zobowiązane przez uiszczenie opłaty zastępczej zaliczyć należy do podstawowych zmian wprowadzonych w ustawie. Obecnie wiele podmiotów zobowiązanych korzysta z możliwości uiszczenia opłaty zastępczej zamiast uzyskiwać i przedstawiać do umorzenia Prezesowi URE świadectwa efektywności energetycznej.

W ustawie zmieniono też sposób wykonywania obowiązku przez podmioty zobowiązane oraz zasady uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectwa efektywności energetycznej. Zgodnie z art. 10 ust. 1 projektu ustawy podmiot zobowiązany będzie musiał:

1) zrealizować przedsięwzięcie lub przedsięwzięcia służące poprawie efektywności energetycznej u odbiorcy końcowego, w wyniku których uzyskuje się określone oszczędności energii finalnej, potwierdzone audytem efektywności energetycznej, lub 2) uzyskać i przedstawić do umorzenia Prezesowi URE świadectwo efektywności energetycznej.

Obowiązek może być rozliczony przez podmiot zobowiązany do dnia 30 czerwca trzeciego roku następującego po roku, którego dotyczy obowiązek, chyba że podmiot ten wystąpi do Prezesa URE z wnioskiem o łączne rozliczenie obowiązku w okresie dwu- lub trzyletnim. W takim przypadku realizacja obowiązku następuje do dnia 30 czerwca roku następującego po ostatnim roku z dwu- lub trzyletniego okresu realizacji obowiązku.

Podmiot zobowiązany może w całości zrealizować swój obowiązek przez uiszczenie opłaty zastępczej, ale tylko wtedy, jeżeli wykaże, że w roku kalendarzowym, którego dotyczy ten obowiązek, składał zlecenia kupna praw majątkowych wynikających ze świadectw efektywności energetycznej w transakcjach sesyjnych, lecz z powodu niewystarczającej ilości ofert sprzedaży tych praw, lub gdy oferowana cena tych praw była wyższa niż jednostkowa opłata zastępcza, nie nabył praw na sześciu sesjach w ciągu roku kalendarzowego, którego dotyczy obowiązek.

Świadectwo efektywności energetycznej będzie wydawane dla potwierdzenia deklarowanej oszczędności energii finalnej, wynikającej z realizacji określonego przedsięwzięcia lub przedsięwzięć tego samego rodzaju, służących poprawie efektywności energetycznej, przy czym rodzaje przedsięwzięć określone w art. 19 ustawy, stanowią ich katalog zamknięty.

Wielkość oszczędności energii ustalono w wysokości 1,5% rocznego wolumenu sprzedaży energii odbiorcom końcowym, uśrednionego w ostatnim trzyletnim okresie przed dniem 1 stycznia 2013 r. W związku z tym, zgodnie z art. 14 ustawy, zakres obowiązku dotyczącego realizacji przedsięwzięcia służącego poprawie efektywności energetycznej lub uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectwa efektywności energetycznej określono, począwszy od 2016 r., jako uzyskanie w każdym roku oszczędności energii finalnej w wysokości 1,5%:

1) ilości (wyrażonej w toe) energii elektrycznej, ciepła lub gazu ziemnego, sprzedanych w danym roku odbiorcom końcowym przyłączonym do sieci na terytorium RP, pomniejszonej o ilość energii zaoszczędzonej przez odbiorców końcowych, określonej w oświadczeniu przedkładanym przez tych odbiorców;

2) ilości (wyrażonej w toe) energii elektrycznej lub gazu ziemnego, zakupionych w danym roku na giełdzie towarowej lub na rynku organizowanym przez podmiot prowadzący na terytorium RP rynek regulowany, lub poza nimi, zawieranych we własnym imieniu przez odbiorców końcowych, a także przez towarowy dom maklerski, w odniesieniu do transakcji realizowanych na zlecenie odbiorców końcowych;

3) ilości (wyrażonej w toe) gazu ziemnego, sprowadzonego w danym roku na terytorium RP i zużytego na własny użytek, inny niż cele nieenergetyczne.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy dla zużywającego energię elektryczną odbiorcy końcowego, który przedstawi oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia służącego poprawie efektywności energetycznej, obniżono próg zużycia energii elektrycznej do 100 GWh oraz przesunięto termin zakończenia tego przedsięwzięcia na nie wcześniej niż w dniu 1 stycznia 2014 r.

Zrezygnowano również z obowiązku przeprowadzenia przetargu, w wyniku którego Prezes URE dokonuje wyboru przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej, za które można uzyskać świadectwa efektywności energetycznej. Zgodnie z projektem ustawy świadectwa efektywności energetycznej nie będą wydawane za przedsięwzięcia, które zostały już zrealizowane. Zgodnie z art. 20 ust. 2 projektu ustawy nie będzie można otrzymać świadectwa efektywności energetycznej dla przedsięwzięcia lub przedsięwzięć tego samego rodzaju, służących poprawie efektywności energetycznej przede wszystkim w przypadkach:

1) jeżeli na ich realizację przyznano:

a) premię termomodernizacyjną w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów;

b) pomoc inwestycyjną, w przypadku gdy przyznanie tego świadectwa spowoduje przekroczenie dopuszczalnej wysokości pomocy publicznej na to przedsięwzięcie, przyjmując, że wartość praw majątkowych wynikających ze świadectwa stanowi iloczyn kwoty 1500 zł za tonę oleju ekwiwalentnego oraz ilości energii finalnej, planowanej do zaoszczędzenia średnio w ciągu roku w wyniku realizacji tego przedsięwzięcia;

2) jeżeli w wyniku ich realizacji uzyskuje się oszczędność energii albo łączną oszczędność energii w ilości mniejszej niż 10 ton oleju ekwiwalentnego średnio w ciągu roku.

W pozostałym zakresie przepisy dotyczące zasad uzyskiwania i umarzania świadectw efektywności energetycznej oraz sporządzania audytu efektywności energetycznej nie uległy istotnym zmianom.

Zasady audytu

Przepisy rozdziału 5 projektu ustawy wdrażają art. 8 dyrektywy 2012/27/UE. Zgodnie z ustawą audyt energetyczny przedsiębiorstwa jest procedurą mającą na celu przeprowadzenie szczegółowych i potwierdzonych obliczeń dotyczących proponowanych przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej oraz dostarczenie informacji o potencjalnych oszczędnościach energii.

Zobowiązanym do jego przeprowadzenia lub do zlecenia jego przeprowadzenia, co cztery lata, będzie przedsiębiorca w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, z wyjątkiem mikroprzedsiębiorcy, małego lub średniego przedsiębiorcy.

Z obowiązku tego będzie zwolniony przedsiębiorca:

1) posiadający system zarządzania energią określony we właściwych normach lub

2) posiadający system zarządzania środowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 z 25 listopada 2009 r. w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie – jeżeli w ramach tych systemów przeprowadzono audyt energetyczny przedsiębiorstwa.

Audyt energetyczny przedsiębiorstwa powinien być przeprowadzany przez podmiot niezależny od audytowanego przedsiębiorcy, posiadający wiedzę oraz doświadczenie zawodowe w przeprowadzaniu tego rodzaju audytu. Stąd w przypadku gdy audyt energetyczny przedsiębiorstwa jest przeprowadzany przez ekspertów audytowanego przedsiębiorcy, nie mogą być oni bezpośrednio zaangażowani w audytowaną działalność tego przedsiębiorcy.

dr inż. Piotr Kubski

Fot. Viessmann.

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij