Na trwałość systemu ociepleń największy wpływ ma odpowiedni dobór materiałów wykończeniowych (przede wszystkim farb i tynków), prawidłowe wykonawstwo oraz odpowiednia konserwacja.

Inwestor podjął ważną decyzję dla budynku: zdecydował się go ocieplić. Po wykonaniu inwestycji przyszedł czas zadumy i kolejne pytanie, jak długo ten system wytrzyma? Czy trzeba go konserwować? Czy nie będzie tak, że po paru latach styropian zniknie od temperatury i ocieplenie samo spadnie? Czy może będzie trwały jak beton czy cegła? Uspokajając, systemy ociepleń z warstwą tynkarską wytrzymają wiele dziesiątek lat. No tak, ale kiedy system ociepleń będzie zniszczony? Wtedy gdy ulegnie uszkodzeniu warstwa zbrojąca oraz warstwa termoizolacji. Zniszczenie warstwy tynkarskiej nie można uznać za zniszczenie systemu, ponieważ tynk można wymienić na nowy – to w skrócie.

Żywotność systemów ociepleń

Gdy powstawały systemy ociepleń w Europie, mówiono często o żywotności ok. 20-25-letniej. Ten okres już dawno się skończył, a wiele z pierwszych realizacji funkcjonuje do dziś. W Polsce systemy ociepleń realizowaliśmy nieśmiało w latach 80., a na szerszą skalę pod koniec lat 90. Dziś jest rok 2016 i minęło jakieś 20 lat od okresu niemowlęcego, a systemy ociepleń nadal funkcjonują na budynkach.

Na ten czas trudno oceniać żywotność systemu, materiały są coraz bardziej nowoczesne i odporne na działanie środowiska zewnętrznego i czynników starzeniowych. Można przyjąć, że okres ten waha się od 30 do 50 lat, a przy dbałości o odpowiednią konserwację systemu ociepleń ten czas można pewnie wydłużyć. Analogiczna sytuacja była, gdy oddawano budynki wielkopłytowe, które wg założeń już dawno powinny zamienić się w gruz, a stoją do dnia dzisiejszego i tak naprawdę mają się całkiem nieźle. Jednym z powodów, że tak jest, jest właśnie zastosowanie na nich systemów ociepleń.

Konserwacja i przeglądy

Na trwałość systemu ociepleń największy wpływ ma odpowiedni dobór materiałów wykończeniowych (przede wszystkim farb i tynków), prawidłowe wykonawstwo oraz odpowiednia konserwacja. Z konserwacją związane są wykonywane co parę lat przeglądy elewacji budynku. Zajmijmy się tym ostatnim, czyli pracami konserwacyjnymi. W trakcie wykonywania okresowego przeglądu elewacji powinno się zwrócić uwagę przede wszystkim na możliwe ewentualne pęknięcia, zabrudzenia warstwy wierzchniej (z uwzględnieniem ewentualnego porastania budynku), złuszczenia, wykwity solne czy też przebarwienia powierzchni elewacji.

Wykwit na ścianie

Występowanie wykwitów, przebarwień może świadczyć o penetracji wody opadowej od źle wykonanych lub uszkodzonych obróbek blacharskich czy też rynien i rur spustowych. Ma to szczególnie istotne znaczenie pod kątem trwałości całego systemu. Krystalizująca sól potrafi zniszczyć każdy, nawet najbardziej trwały produkt.

Niszczy często miejsca oddalone od wykrytego uszkodzenia. Prosty przykład to obróbki blacharskie na dachu: jeśli wejdzie pod nie woda, to po powierzchni ściany czy też styropianu może „wyjść” na parterze budynku. Zabrudzone rynny i zatkane rury spustowe powodują, że przy każdym większym opadzie po elewacji cieknie woda, która po pewnym czasie zrobi trwałe przebarwienie lub uszkodzenie.

Wyroby, choć wodo- i mrozoodporne, po przejściu wielu cykli mrozowych oraz krystalizującej soli zawsze ulegną zniszczeniu, dlatego też warto sprawdzić, czy na elewacji nie ma ewentualnych uszkodzeń, złuszczeń warstwy wierzchniej (tynku, farby czy nawet warstwy zbrojącej).

Szybka reakcja

Każde uszkodzenia należy wypełnić i naprawić, tak aby nie dopuścić do dalszej degradacji ocieplenia, a przede wszystkim zniszczenia termoizolacji. Zresztą po każdym wykonanym przeglądzie powinno się przemyśleć ewentualne prace konserwacyjne, czyszczenie, odgrzybianie czy też malowanie elewacji. Odświeżające malowanie elewacji możemy w tym przypadku włożyć do jednego worka z konserwacją, ponieważ wydanie może podnieść żywotność systemu.

Jak oczyścić elewację

Czyszczenie elewacji polega najczęściej na umyciu jej przy użyciu myjki ciśnieniowej z ewentualnym dodatkiem chemii czyszczącej. Przy korzystaniu ze środków czyszczących należy uważać na ich skład, aby nie były zbyt agresywne, co może spowodować przebarwienia elewacji lub osłabienie struktury tynku lub farby. Czyszczenie na dużych elewacjach jest trudne, ze względu na to, że koszty prac wokół (rusztowanie, robocizna) wielokrotnie przekraczają koszty materiałowe, dlatego czyszczenie wykonuje się w naszych warunkach bardzo rzadko. Zwykle przeprowadza się je z odgrzybianiem oraz malowaniem.

Kiedy przeprowadzić czyszczenie?

Tylko wtedy, gdy elewacja jest już brudna. To samo dotyczy porastania biologicznego. Jeśli nie potrafimy odróżnić korozji biologicznej od brudu, warto poprosić o pomoc specjalistę. Zwykle brud zejdzie pod wpływem zwykłego zmywania, a korozja biologiczna niestety nie. Unieszkodliwianie agresji biologicznej wykonuje się zawsze przed malowaniem, tak aby ewentualny porost biologiczny nie zainfekował nowej powłoki malarskiej.

Malowanie

Malowanie elewacji wykonuje się najczęściej co ok. 8-15 lat i w takim okresie zwykle wykonuje się czyszczenie. Budynki małe, jednorodzinne ze względu na małą powierzchnię elewacji czyścić można częściej i to się opłaca, bo wydłużamy okresy między odświeżającym malowaniem. Ogólnie czasookresy między czyszczeniem i malowaniem zależą od rodzaju zastosowanego tynku oraz jego struktury, środowiska zewnętrznego, czyli szybkości procesów starzeniowych.

Często jednak kolor elewacji nudzi się szybciej, niż środowisko zrobi swoje na jej powierzchni. Trzeba tu wspomnieć, że farba oprócz nowego ładnego koloru ma też drugie znaczenie, którego się nie docenia – dzięki wypełnieniu nierówności strukturalnych na tynku powoduje, że elewacja jest bardziej gładka, co polepsza jej naturalne czyszczenie pod wpływem deszczu. Dodatkowo wyoblenie struktury powoduje, że brud oraz algi i glony nie mają gdzie się „zaczepić”. Farba farbie nie równa – ważny jest jej odpowiedni dobór.

Do renowacji najczęściej stosuje się farby silikonowe, gdyż mają one najlepsze właściwości techniczne, a więc wspomniane już w poprzednim artykule właściwości samoczyszczące. Zresztą zwykle do prac renowacyjnych wykorzystuje się właśnie tego typu wyroby. Warto też spojrzeć na najnowsze osiągnięcia w tych powłokach, które dostępne są na rynku, np. specjalne biocydy, które aktywnie przeciwdziałają porostowi. Inne rozwiązania związane są z pochłanianiem wilgoci przez farbę. Dzięki temu farba jest sucha przez cały rok, co uniemożliwia rozrost glonów i grzybów, które najczęściej postrzegane są jako zabrudzenia.

Wymiana tynku

Przy zniszczeniu warstwy tynkarskiej można ją wymienić, czyli usunąć starą i wykonać nową. Przy niewielkich uszkodzeniach, gdy odspajają się niewielkie jej fragmenty, ubytki wypełnia się tynkiem, jednakże takie naprawy zwykle są widoczne. Nie można zrobić idealnego przejścia między „starym” a „nowym” tynkiem, tu zawsze będzie widoczne zgrubienie. Jedyną formą naprawy, która nie jest widoczna, jest ponowne tynkowanie całej powierzchni, jednakże to może być czasem nieuzasadnione ekonomiczne.

Pomimo tego, że takie prace naprawcze mogą być widoczne, zaleca się je przeprowadzić ze względu na trwałość całości systemu. Niewielkie pęknięcie może być przyczynkiem do dużego uszkodzenia. Te niewielkie pęknięcia można wypełnić odpowiednimi zaprawami – najczęściej są to tzw. akryle zewnętrzne odporne na mróz i wodę. W przypadku dużych uszkodzeń tynku najczęściej trzeba go usunąć i nanieść nowy. Ewentualnie wykonać szpachlowanie i wykonanie tynku.

Ostateczność przy renowacji systemu ociepleń to wykonanie na już istniejącym nowej warstwy termoizolacyjnej (nowego ocieplenia) lub usunięcie starego ocieplenia i wykonanie nowego. W przypadku ocieplenia na ocieplenie dodatkowo poprawia się charakterystyki energetyczne budynku. Pamiętać trzeba, że przy takich pracach wcześniej należy wykonać ekspertyzę.

Pamiętajmy – przy odpowiedniej konserwacji system ociepleń wytrzyma wiele dekad i energooszczędnym budynkiem cieszyć się będą następne pokolenia.

Bartosz Polaczyk

Fot. Zabytkowy budynek w Raciborzu poddany renowacji i ociepleniu. (Fot. Kreisel).

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij