Błędy w instalacjach grzewczych i wodociągowych

Zdecydowana większość nowo budowanych lub remontowanych instalacji wodociągowych, kanalizacyjnych lub ogrzewczych jest wykonana prawidłowo. Są jednak miejsca, w których można spotkać bardzo ciekawe, a nawet ,,nowatorskie” rozwiązania konstrukcyjne. Zlikwidowanie wiele lat temu szkolnictwa zawodowego (w tym szkół dla instalatorów sanitarnych) spowodowało brak wykwalifikowanej kadry pracowników na rynku.

Pomysłowość domorosłych instalatorów nie zna granic, co przedstawię czytelnikom na podstawie poniższych przykładów. Spora część tzw. instalatorów nie posiada specjalistycznego wykształcenia zawodowego w tej dziedzinie i trudno się temu dziwić, skoro brakuje szkół zawodowych w tym kierunku. Kilka lat temu miałem przyjemność prowadzić szkolenie dla ponad pięćdziesięciu osób w jednym z przedsiębiorstw zaopatrujących duże miasto wojewódzkie w wodę.

Zapytałem uczestników tego dwudniowego szkolenia o to, kto z nich posiada wykształcenie zawodowe w branży sanitarnej. Tylko jedna osoba podniosła rękę do góry. Był to pan, który skończył kierunek: ,,monter rurociągów okrętowych”. Przy okazji warto dodać, że średnia wieku uczestników szkolenia wynosiła 50-60 lat. Brak młodych ludzi chętnych do nauki i wykonywania tego zawodu jest dużym problemem dla przedsiębiorców budowlanych poszukujących specjalistów w tej dziedzinie. Niebawem na szczęście ma się to zmienić. Rząd pragnie reaktywować szkolnictwo zawodowe i chwała mu za to. Szkoda tylko, że tak późno zrozumiano ten problem. Zanim jednak wyszkolimy kolejne pokolenie instalatorów-fachowców, a nie instalatorów-amatorów, minie wiele lat.

„Nie takie rzeczy my ze szwagrem robilim…”

Bardzo często nauka zawodu instalatora polega na przekazywaniu swojej wiedzy praktycznej przez bliskiego członka rodziny pracującego w tym zawodzie. Najczęściej wiedzę przekazuje ojciec synowi. Nauka zawodu poprzez pracę jest bardzo dobrym rozwiązaniem, jednak bez podstaw teoretycznych jest niepełna. Można wykształcić pewne umiejętności praktyczne, ale brak umiejętności powiązania ze sobą pewnych faktów, brak znajomości przyczynowo-skutkowej pewnych sytuacji spowoduje, że taki wyuczony amator będzie wykonywał coś na zasadzie „tak ma być, bo tak”.

Osoba ta nie będzie wiedziała, dlaczego coś musi być wykonane w taki, a nie inny sposób. Kiedyś były technika budowlane, które kształciły instalatorów sanitarnych. Absolwenci tych szkół nie mieli problemów z zatrudnieniem na rynku pracy. Zlikwidowanie na wiele lat wielu techników kształcących na potrzeby budownictwa spowodowało niedobór na rynku wysokospecjalizowanych fachowców w branży budowlanej. Dużym problemem jest starzenie się kadry wykładowców tego zawodu. I tu pojawia się pytanie: kto będzie uczył tego zawodu, gdy wszyscy nauczyciele mogący przekazać swoją bezcenną wiedzę przejdą na emeryturę?

Tak stało się z jednym z moich bardzo dobrych znajomych, który był niezwykłą skarbnicą wiedzy praktycznej dla kolejnych pokoleń instalatorów. Takich ludzi prawie już nie ma. Na rynku brak również fachowej literatury, chociaż jak wiadomo – nie wszystko da się przekazać w podręcznikach czy fachowych czasopismach branżowych, do których dostęp mają tylko nieliczni. W poniższym artykule przedstawię czytelnikom przykłady tego, jak bardzo brakuje edukacji teoretycznej i praktycznej w zawodzie instalatora. Pokażę czytelnikom kilka „ciekawych” i „bardzo oryginalnych” rozwiązań instalacyjnych, których autorzy z pewnością nie mają nic wspólnego z zawodem instalatora.

Zlewozmywak w kuchni

Nieodłącznym wyposażeniem każdej kuchni jest zlewozmywak. Podłączenie tego sanitariatu nie powinno nastręczać większego problemu pod warunkiem prawidłowego wyprowadzenia ze ściany podejść z instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej. Nieco trudniej wykonać podłączenie zlewozmywaka wraz z dodatkowym wyprowadzeniem zaworu zasilającego zmywarkę lub pralkę oraz odprowadzenie wody z tego urządzenia. Na zamieszczonym poniżej zdjęciu ,,instalator” próbował jakoś sobie z tym problemem poradzić. Wprawne oko zawodowego instalatora wychwyci mnóstwo błędów popełnionych podczas montażu.

Na fotografii 1 pokazano podejście kanalizacyjne do zlewozmywaka. Przewód odpływowy powinien być (a nie jest) ułożony ze spadkiem w kierunku pionu kanalizacyjnego (min. 2-3%). Na przewodzie odpływowym jest bardzo duży przeciwspadek – to powoduje, że podejście kanalizacyjne będzie zawsze niedrożne i obciążone zalegającą wewnątrz wodą i zanieczyszczeniami. Wszelkie odpadki kuchenne z naczyń będą gromadzić się w zamknięciu wodnym (syfonie) oraz w samym podejściu. To może (na skutek wysokiej temperatury wody) doprowadzić do wysunięcia się krócca odpływowego z zamknięcia wodnego i spowodować zalanie pomieszczenia.

podejście kanalizacyjne do zlewozmywaka

Wprowadzenie węża odpływowego z pralki automatycznej poprzez gumę redukcyjną i trójnik do podejścia kanalizacyjnego może spowodować zmniejszenie przekroju czynnego rury odprowadzającej ścieki oraz przepływ ścieków w kierunku pralki automatycznej. Tak też się stało w tym przypadku. Przewód odpływowy był wciśnięty za głęboko i skutecznie blokował swobodny przepływ wody w kierunku pionu. Wnętrze przewodu odpływowego po dłuższym nieużywaniu pralki automatycznej było wypełnione ściekami. Styk węża odpływowego z gumą redukcyjną znajdował się niżej od odgałęzienia z trójnika na pionie 110/50 mm, co powodowało wyciek (kapanie) wody w tym miejscu. W celu prawidłowego odprowadzenia wody z pralki automatycznej powinien być zastosowany syfon zlewozmywakowy z dodatkowym króćcem (na zaworze spustowym u góry) do podłączenia węża odpływowego. Zamocowania podejścia kanalizacyjnego za pomocą wężyka igielitowego przywiązanego do rury gazowej nawet nie będę komentował.

Podejście wodociągowe zostało wykonane z rur miedzianych, a następnie rozbudowane w końcowym odcinku złączkami z żeliwa (ocynkowanymi). Takie wykonanie instalacji jest niedopuszczalne ze względu na korozję elektrochemiczną. Za instalacją wykonaną z miedzi nie wolno stosować złączek ocynkowanych, gdyż w krótkim czasie ulegną one korozji. Wykonawca tego podłączenia nawet nie zastosował zaworu odcinającego pralkę automatyczną (na wodzie zimnej).

Wszelkie zanieczyszczenia mechaniczne pochodzące z sieci i instalacji wodociągowej będą się gromadziły w dyszach elektrozaworów pralki automatycznej, co doprowadzi do jej uszkodzenia. Zastosowanie zaworu z filtrem lub uszczelki z siatką zabezpieczyłoby skutecznie urządzenie piorące przed zanieczyszczeniami oraz umożliwiłoby odcięcie dopływu wody do pralki. Pęknięcia przewodów zasilających urządzenia piorące lub zmywarki są najczęstszą przyczyną awarii wodociągowych w budynkach.

W przypadku zbyt dużej odległości korpusu baterii od wyjść wodociągowych ze ściany instalator zamiast sztukować wężyki za pomocą nypli powinien kupić nowe wężyki o odpowiedniej długości lub namówić użytkownika do wymiany baterii z odpowiednio długimi przyłączami. Każda bateria sztorcowa (montowana do przyboru sanitarnego) powinna być podłączona za pomocą zaworów kątowych wyposażonych w filtr siatkowy w korpusie lub uszczelkę z siatką filtrującą pomiędzy nakrętką wężyka baterii a korpusem zaworu. Zastosowanie filtra w zaworach odcinających skutecznie wydłuża okres bezawaryjnej pracy baterii.

Jak widać na załączonym zdjęciu, instalator nie zastosował w ogóle zaworów odcinających baterię. Każda awaria baterii lub jej wymiana skutkować będzie zamknięciem dopływu wody w całym mieszkaniu. Proszę zwrócić uwagę na końce wężyków elastycznych podłączonych do nypli ocynkowanych, których końce są załamane. To jest niedopuszczalne, gdyż w każdej chwili istnieje ryzyko pęknięcia wężyka i zalania pomieszczenia. Wężyki elastyczne nie powinny być przykręcane do nypli ocynkowanych, które posiadają na swoim korpusie gwint calowy stożkowy. Nakrętki wężyków wyposażone są w gwint prosty, a w ich wnętrzu znajdują się płaskie uszczelki gumowe.

Zgodnie z normą jedynym sposobem uszczelnienia połączenia jest uszczelnienie doczołowe i nakręcenie nakrętki np. na zawór kątowy wyposażony w gwint prosty lub złączkę z gwintem prostym. W przeciwnym wypadku może dojść do rozsadzenia nakrętki wężyka. Wężyki elastyczne nie mogą być naciągnięte i w żadnym miejscu załamane. Zastosowana przy zlewozmywaku bateria posiada wyciąganą wylewkę (słuchawkę) – widać to po ciężarku na wężu elastycznym zasilającym wylewkę. Ciężarek znajdujący się w najniższym punkcie węża zasilającego powinien znajdować się w takim położeniu, aby nie ocierał on o żadne elementy instalacji wodociągowej lub kanalizacyjnej, gdyż podczas wyciągania lub opuszczania wylewki może je uszkodzić.

Zawór z kurkiem spustowym

Większość domów jednorodzinnych z ogródkiem posiada wyprowadzone na zewnątrz budynku zawory czerpalne do podlewania zieleni. Są to najczęściej kurki kulowe z końcówką do węża ¾ cala lub większe. W naszej strefie klimatycznej nie powinno się montować na zewnątrz budynku kurków kulowych ze względu na możliwość zamarznięcia wody we wnętrzu kuli (w położeniu zamkniętym), co w konsekwencji może doprowadzić do rozsadzenia korpusu kurka i wycieku wody. Bardzo dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie specjalnych zaworów odcinających (grzybkowych) o zróżnicowanej długości korpusów.

Długość zaworu dobiera się do grubości ściany, przez którą będzie on przechodził. Zawory te produkowane przez jednego ze skandynawskich producentów posiadają przedłużony trzpień sterujący zaworem zakończony pokrętłem motylkowym. Główny korpus zaworu z gniazdem pod grzybek znajduje się wewnątrz ogrzewanego pomieszczenia. Przez ścianę na zewnątrz budynku przechodzi tylko trzpień sterujący, na którego końcu zamontowuje się pokrętło motylkowe. Zawór posiada tuż pod pokrętłem nakręcaną gwintowaną końcówkę do podłączenia węża. Taka konstrukcja uniemożliwia zamarznięcie wody we wnętrzu zaworu.

podłączenia wody na zewnątrz budynku

Będąc kiedyś na wczasach, w jednej z nadmorskich miejscowości natknąłem się na takie rozwiązanie podłączenia wody na zewnątrz budynku, które przedstawia zdjęcie nr 2. Prawdopodobnie ,,instalator” chciał zastosować tzw. kurek zasilający z zaworem spustowym w celu spuszczania wody na okres zimowy. Zastanawiam się tylko, dlaczego jako kurek spustowy użył do tego celu zaworu grzejnikowego (starego typu z okrągłym pokrętłem ebonitowym). Tego typu konstrukcje posiadają grzybek mosiężny, który jest dociskany do gniazda również wykonanego z mosiądzu. Taki zawór prawie zawsze cieknie, pomimo że jest zamknięty i naraża użytkownika na straty finansowe. Z tego co widzę na zdjęciu, najczęściej używanym zaworem jest właśnie zawór spustowy – z tego względu, że posiada on króciec do węża ogrodowego. Proponowanym rozwiązaniem konstrukcyjnym jest zastosowanie w tym miejscu kurka czerpalnego z głowicą suwakową (grzybkową) z zaworem spustowym w korpusie i końcówką do węża.

Skorodowany grzejnik w toalecie publicznej

Grzejniki stalowe płytowe nie powinny być montowane w pomieszczeniach o wilgotności przekraczającej 60%. Grozi to przedwczesnym zniszczeniem grzejnika oraz utratą gwarancji na niego. Nie nadają się one do zamontowania w łazienkach lub toaletach. Zdecydowanie nie powinno się ich instalować w toaletach publicznych, w szczególności w pobliżu pisuaru, zlewu lub miski ustępowej. Zdarza się, że korzystający z pisuaru ,,nie trafią do celu” i uryna na powierzchni grzejnika przyśpieszy jego proces korozji. Jednak największym niebezpieczeństwem dla tak zamontowanego grzejnika (jak na zdjęciu 3) będą środki czyszcząco-dezynfekujące stosowane w toaletach.

Skorodowany grzejnik w łazience

Są to najczęściej substancje żrące, które w kontakcie z powłoką grzejnika spowodują na jego powierzchni wżery. Środki czyszczące będą podczas mycia pisuaru pryskać na grzejnik, doprowadzając w krótkim czasie do jego korozji. W tego typu pomieszczeniach powinny być montowane grzejniki łazienkowe wykończone powłoką odporną na wilgoć. Sam grzejnik powinien być zamontowany nad przyborem sanitarnym.

W następnym odcinku tego cyklu przedstawię kolejne ,,nowatorskie” rozwiązania w instalacjach kanalizacyjnych i wodociągowych.

Andrzej Świerszcz

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij