Montaż filtrów mechanicznych w instalacji c.o. i c.w.u.

Prawidłowo zaprojektowana i wykonana instalacja wodociągowa lub ogrzewcza w budynku czy mieszkaniu powinna posiadać na zasilaniu instalacji zabezpieczenie przed zanieczyszczeniami mechanicznymi. Ze względu na powszechną dostępność na rynku oraz niską cenę instalatorzy najczęściej decydują się na zainstalowanie w tego typu instalacjach tak zwanych filtrów mechanicznych. Są to proste konstrukcje przeznaczone do wyłapywania z przepływającej wody zanieczyszczeń mechanicznych, takich jak: piasek, kawałki rdzy, resztki uszczelek, strzępy materiałów uszczelniających, nakrętki spod grzybków w zaworach oraz grudki węglanów wapnia i magnezu.

Montaż filtrów mechanicznych – miejsce montażu

Większość filtrów mechanicznych powinna być zainstalowana na instalacji tuż za zestawem wodomierzowym w budynku, w ten sposób, aby zanieczyszczenia gromadziły się wewnątrz siatki filtracyjnej, a konkretnie na jej końcu – w miejscu, gdzie wkręcona jest zaślepka umożliwiająca oczyszczenie filtra ze zgromadzonych zanieczyszczeń. Filtry tego typu mogą również wchodzić w skład „zespołu zabezpieczającego” budynek, w którego skład wchodzi zawór antyskażeniowy. Filtr mechaniczny umieszczony przed tym urządzeniem zabezpieczającym umożliwia prawidłową pracę zaworu antyskażeniowego, którego konstrukcja jest bardzo wrażliwa na zanieczyszczenia mechaniczne. Bardziej zaawansowane technologicznie konstrukcje urządzeń antyskażeniowych wręcz wymagają zainstalowania przed nimi filtra mechanicznego, aby zapewnić jego poprawne i niezakłócone działanie.

Montaż filtrów mechanicznych – prawidłowy montaż

Podstawowymi warunkami prawidłowego działania tego typu konstrukcji jest:

* montaż zgodnie ze strzałką (oznaczającą kierunek przepływu wody) na korpusie;

* usytuowanie korpusu filtra na instalacji w taki sposób, aby osadnik filtra skierowany był ku dołowi;

* skierowanie zaślepki filtra w takim kierunku, aby możliwy był do niej łatwy dostęp w celu odkręcenia i wyjęcia wkładu filtracyjnego z siatki nierdzewnej, aby go oczyścić.

Filtry mechaniczne – okresowe czynności

Każdy filtr musi (!) być okresowo czyszczony. Częstotliwość tych zabiegów uzależniona jest od jakości wody, która przez niego przepływa. Więcej zanieczyszczeń będzie gromadzić się w instalacjach starych wykonanych z rur stalowych oraz tam, gdzie częściej dochodzi do awarii wodociągowych. Oczyszczenie filtra należy przeprowadzić po odcięciu dopływu wody do instalacji. Po odkręceniu zaślepki wkładu powinniśmy przepłukać w misce siatkę filtracyjną, a następnie przedmuchać ją sprężonym powietrzem.

W przypadku zapchania siatki kamieniem kotłowym należy ją wrzucić na jakiś czas do octu spożywczego, który rozpuści zgromadzony osad. Zabrania się stosowania do oczyszczania siatki: igieł, szczotek drucianych czy gwoździ. Użycie tych przyrządów może doprowadzić do rozkalibrowania oczek siatki, co w konsekwencji doprowadzi do jej uszkodzenia. Aby usunąć uporczywe zanieczyszczenia zgromadzone w siatce, można do tego celu wykorzystać miękką szczoteczkę do zębów.

Jeden z instalatorów „chciał dobrze” i zainstalował na instalacji (fot. 1 i 2) filtry do zanieczyszczeń mechanicznych zgodnie z kierunkiem przepływu, lecz nie skierował osadników do dołu!

Nieprawidłowy montaż filtrów mechanicznych

Nieprawidłowy montaż filtrów mechanicznych

Błędny montaż filtrów mechanicznych

Błędny montaż filtrów mechanicznych

Po odcięciu przepływu wody cięższe zanieczyszczenia (jak np. nakrętka spod grzybka) zgromadzone na zewnętrznej powierzchni siatki filtrującej opadną grawitacyjnie w dolne partie instalacji. Przy takim usytuowaniu osadnika instalacja praktycznie jest nie do oczyszczenia. Po zamontowaniu oczyszczonej siatki przepływająca woda ponownie podniesie zanieczyszczenia mechaniczne do góry, powodując powtórne zapchanie zewnętrznej powierzchni siatki. Filtr nigdy nie będzie działał prawidłowo, gdyż nie będzie możliwości wyciągnięcia zanieczyszczeń z instalacji. Prowizorycznym rozwiązaniem może być przepłukanie instalacji silnym strumieniem wody przy wyjętym wkładzie filtracyjnym, odkręconej zaślepce i zamkniętym wypływie z armatury. Jedynym prawidłowym rozwiązaniem w takiej sytuacji jest zainstalowanie widocznych na zdjęciu filtrów na odcinkach poziomych przewodów wodociągowych z osadnikiem skierowanym ku dołowi.

Innym rozwiązaniem, które mogłoby być zastosowane, gdyby nie było kotła kondensacyjnego za filtrem (bez ingerencji w istniejącą instalację), jest wyjęcie siatki filtracyjnej z filtra i zakręcenie zaślepki do korpusu oraz zainstalowanie odcinających zaworów kątowych z filtrem pod baterie. Tego typu konstrukcje zabezpieczają przed zanieczyszczeniami mechanicznymi armaturę sanitarną (przede wszystkim baterie wodociągowe). Korpus filtra będzie wówczas spełniał tylko funkcję przewodu rurowego.

W celu zagwarantowania niezakłóconego funkcjonowania całego systemu kanalizacyjnego w budynku (również w domku letniskowym – na zdjęciu 3) powinno się przewidzieć i zaprojektować jego prawidłową wentylację. Zakończenia pionów kanalizacyjnych powinny być wyprowadzone ponad konstrukcję budynku i powinny być zlokalizowane tam, gdzie nieprzyjemne odory wydobywające się z systemu kanalizacyjnego nie będą przedostawały się do wnętrza pomieszczeń.

Wywiewka w układzie kanalizacyjnym

Szczególną uwagę należy zwrócić na odpowiednią odległość wywiewek od okien połaciowych zamontowanych na połaci dachowej. Przewody wentylacyjne powinny obsługiwać tylko i wyłącznie system kanalizacyjny. W przypadku stosowania zaworów napowietrzających powinny być one instalowane zgodnie z przepisami krajowymi i lokalnymi. Rura wywiewna wyprowadzona ponad dach stanowi zakończenie każdego pionu kanalizacyjnego w budynku. Jest ona przedłużeniem pionu kanalizacyjnego ponad najwyżej położonym podejściem kanalizacyjnym, stanowiącym jego zakończenie i mająca połączenie z atmosferą.

Głównym przewodem wentylacyjnym podłączonym do pionu kanalizacyjnego jest pion wentylacyjny. Jego zadaniem jest ograniczenie wahań ciśnienia w konkretnym pionie kanalizacyjnym obsługującym grupę przyborów sanitarnych. Dzięki wywiewce instalacja ma bezpośrednie połączenie z atmosferą. Podczas odprowadzania ścieków powietrze atmosferyczne zasysane jest automatycznie przez wywiewkę do pionu wentylacyjnego i dzięki temu kanalizacja działa prawidłowo.

Niezainstalowanie wywiewki powoduje, że powietrze pobierane jest przez najbliższe zamknięcie wodne, które posiada najmniejszą wysokość zamknięcia wodnego. Skutkiem tego jest obniżanie się lustra wody w syfonie lub też w sytuacji ekstremalnej całkowite wyssanie wody z zamknięcia wodnego do kanalizacji, wynikiem czego jest wydostawanie się niebezpiecznych (wybuchowych) odorów do wnętrza pomieszczeń (gazy kanałowe), w których zainstalowane są urządzenia sanitarne.

Wywiewka musi mieć średnicę równą lub większą (zależnie od rozwiązania systemowego) od średnicy wentylowanego pionu kanalizacyjnego. Prawidłowa i niezakłócona praca całego dobrze zaprojektowanego i wykonanego systemu kanalizacyjnego w budynku zależy w bardzo dużym stopniu od jego prawidłowego napowietrzania i odpowietrzania. Głównym zadaniem napowietrzania jest utrzymanie w określonych granicach nadciśnienia i podciśnienia występującego w przewodach podczas wprowadzania ścieków do kanalizacji.

Każdy zbiornik bezodpływowy (szambo na zdjęciu) musi posiadać własną wywiewkę, która odprowadza gazy kanałowe gromadzące się wewnątrz konstrukcji na zewnątrz zbiornika do atmosfery. W żadnym przypadku (!) nie może to być zawór napowietrzający. Nie spełni on tego warunku. Zawór działa tylko na podciśnienie, a w zbiorniku bezodpływowym nie powstaje podciśnienie, gdyż zbiornik cały czas cyklicznie się wypełnia.

Zawór napowietrzający jest urządzeniem, które umożliwia dopływ powietrza do systemu kanalizacyjnego w przypadku powstania w przewodach podciśnienia, jednocześnie uniemożliwiając jego wypływ z systemu (w tym ze zbiornika bezodpływowego). W przypadku szamba w jego wnętrzu powstaje cyklicznie nadciśnienie w trakcie dopływu ścieków.

Zawór stosowany jest w celu ograniczenia wahań ciśnienia wewnątrz kanalizacji sanitarnej. Nie wolno instalować zaworów poza budynkiem, gdyż może on zamarznąć (przymarznięcie membrany gumowej do gniazda). Zamontowanie zaworu napowietrzającego na pokrywie zbiornika bezodpływowego nie poprawi jego wentylacji w ogóle. Zawór nigdy nie zadziała i jego montaż w tym miejscu jest bez sensu.

Przypomina mi się opowieść mego kolegi, który był namawiany przez sprzedawcę jednego z hipermarketów budowlanych do zakupu zaworu do odpowietrzania szamba. Na koniec sprzedawca stwierdził, że jak będzie źle działał, to „weźmie pan wiertarkę i go ponawierca”. Nie będę tego komentował. Takie stwierdzenie świadczy o kompletnym braku podstawowej wiedzy o działaniu zaworów napowietrzających.

Andrzej Świerszcz

Prenumerata Magazynu Instalatora

Jedna myśl na temat “Montaż filtrów mechanicznych w instalacji c.o. i c.w.u.

  • 12 stycznia 2019 o 22:50
    Permalink

    posiadam w dwurodzinnym domu kompletną instalację co i zbiornik 100 l na wodę użytkową ciepłą.
    obie instalacje są wykonane w miedzi i funkcjonują już 20 lat. Od 3-4 lat męczy nas uciążliwa naprawa popękanych kolanek miedzianych tylko w instalacji wody użytkowej gorącej – już około 20 napraw kolanek które uległy perforacji. Wizyty hydraulików nie znaleźli sposobu wyeliminowania problemu.
    Problem jest poważny ponieważ część instalacji przebiega w stropie. Jeżeli ktoś potrafi mi pomóc
    bardzo proszę o kontakt, podam wtedy wszystkie parametry instalacji oraz jakości wody.
    Z poważaniem Wiesław Bernaś – tel. 698 885 105.
    Pozdrawiam

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij