Do spowodowania ruchu powietrza w przewodach wentylacyjnych i klimatyzacyjnych służą wentylatory i niekiedy ejektory. Wentylatory są maszynami, które przetwarzają energię mechaniczną, przekazywaną przez wał silnika napędowego, na energię ciśnienia i energię kinetyczną powietrza.

Do podstawowych parametrów technicznych stosowanych przy doborze wentylatora należy zaliczyć:

* wydajność wentylatora – jest równa sumarycznej wydajności wylotów nawiewnych lub wlotów wywiewnych zwiększonej o 10% ze względu na możliwość wypływu powietrza przez nieszczelności. W przypadku odciągów miejscowych ilość powietrza należy zwiększyć o 15%;

* prędkość przepływu;

* ciśnienie dyspozycyjne; ciśnienie całkowite wentylatora współpracującego z siecią przewodów jest sumą bezwzględnych wartości ciśnienia całkowitego w przewodach przed i za wentylatorem, czyli są to łączne opory, jakie stanowią elementy instalacji wentylacyjnych; jego wielkość może również zależeć od wymagań technologicznych;

* temperaturę, skład chemiczny medium itp.;

* poziom dźwięku;

* rodzaj napędu, liczba obrotów wirnika (liczba obrotów może być zmienna w zakresie +/-30%, co może wpłynąć na sprawność wentylatora w granicach ~5%);

* typ silnika, moc, napięcie zasilania, rodzaj łożysk i ich chłodzenie itp.;

* określenie typu wentylatora: promieniowy, osiowy, kanałowy itp. oraz materiału, z którego ma być wykonany.

Po ustaleniu powyższych ustalamy wyposażenie dodatkowe, tj.: regulatory, przepustnice, złącza, tłumiki, filtry i inne.

Dobór w punkt

Przy doborze wentylatora należy określić punkt pracy wentylatora w zależności od wymagań układu wentylacyjnego. Dla tego punktu, przy założonej wydajności, ciśnienie wentylatora powinno być co najmniej równe ciśnieniu związanemu z oporami układu wentylacyjnego.

Wentylator dobiera się na podstawie charakterystyki wyrażającej zależność Hcw = f(Vw), w ten sposób, żeby punkt pracy leżał w obszarze maksymalnej sprawności wentylatora (Hcw – ciśnienie całkowite wentylatora [Pa], Vw – wydajność wentylatora [m3/h]).

Charakterystyki wentylatorów są sporządzane dla powietrza o gęstości r = 1, 2 kg/m3, przy temperaturze t = 20oC i ciśnieniu p = 101 308 Pa.

W przypadku, gdy parametry powietrza wentylacyjnego odbiegają od wyżej wymienionych, to wentylator należy dobrać do rzeczywistych parametrów, tj. obliczyć całkowite ciśnienie i rzeczywiste zapotrzebowanie mocy wentylatora przy danej temperaturze –20ºC < tmedium < +20ºC.

Wytyczne do montażu wentylatorów

Aby zminimalizować spadek sprawności wentylatora spowodowany turbulentnym przepływem medium, zaleca się:

* za i przed wlotem wentylatora montaż prostego odcinka kanału lub tłumika:

– po stronie ssawnej – L = D;

– po stronie tłocznej – L = 3* D.

Dla kanałów o przekroju prostokątnym średnicę równoważną oblicza się ze wzoru:

D = 2 * (a * b)/(a + b) [mm],

gdzie:

a i b: wymiary boków w [mm]

* wielkość kanałów wentylacyjnych powinna być nie mniejsza niż przekroje kanałów na wlocie i wylocie z wentylatora,

* montaż złączy przeciwdrganiowych pomiędzy wentylatorem a kanałami wentylacyjnymi, również zastosowanie zamocowań tłumiących drgania, które mogą być przenoszone na inne konstrukcje,

* przed uruchomieniem wentylatora zapoznać się z DTR lub instrukcją obsługi, aby poznać sposób podłączenia elektrycznego z uwzględnieniem ewentualnych zabezpieczeń, oraz sposobem rozruchu wentylatora.

Przy wyborze wentylatora oprócz wyżej wymienionych parametrów technicznych musimy zastanowić się, czy zastosujemy ręczne włączanie wentylatora, czy zainwestujemy dodatkowe środki w automatykę.

Materiały i konstrukcje

Konstruktorzy wentylatorów mogą zastosować do ich budowy wszystkie dostępne materiały, które spełnią praktycznie większość oczekiwań użytkowników. Również konstrukcja wirników oraz ich napędów daje szerokie pole do inwencji. Współczesne, inteligentne konstrukcje wentylatorów pozwalają na:

* regulację prędkości obrotowej, a tym samym wydajności,

* montaż w dowolnej pozycji,

* emitowanie minimalnego poziomu głośności,

* włączanie ich w określonym czasie i pracę w ustalonym czasie,

* włączanie ich na skutek zwiększonej niż projektowana wilgotności,

* regulację na podczerwień,

* ograniczenie wnikania światła dziennego do pomieszczeń itp.

Szczególne miejsce zajmują wentylatory do zadań specjalnych, tj.:

* transport gazów agresywnych,

* transport pneumatyczny,

* transport powietrza silnie zapylonego,

* oddymianie i usuwanie gorących gazów i dymów powstałych w wyniku pożaru.

Wentylatory do zadań specjalnych

Tylko w przypadku transportu gazów agresywnych wymagana jest konieczność zastosowania materiałów, które nie będą wchodziły w reakcje chemiczną z transportowanym medium. W pozostałych przypadkach wystarczy tworzywo sztuczne (winidur, PCV i inne) oraz stal, a także blacha stalowa ocynkowana.

Szczególne miejsce w typoszeregu wentylatorów zajmują wentylatory oddymiające przeznaczone do usuwania gorących gazów i dymów powstających wskutek pożaru. Mogą być również stosowane do pracy ciągłej w instalacjach wentylacyjnych i klimatyzacyjnych. Pracujące jako oddymiające powinny być podłączone do sieci zasilającej przed wyłącznikiem głównym lub powinny posiadać niezależne źródło zasilania. Wentylatory te mają duże wydajności do 300 000 m3/h i spręż do 3000 Pa oraz odporność ogniową nawet przy 600oC wynoszącą 120 minut.

Włącza się je:

* automatycznie – sterowne za pomocą czujki dymowej lub termicznej,

* automatycznie – za pomocą sygnału z centrali ppoż.,

* ręcznie za pomocą przycisku oddymiania.

W technice wentylacyjnej i klimatyzacyjnej stosowane są wentylatory o różnych konstrukcjach, o różnych możliwościach zastosowania. Trzeba tylko wybrać odpowiedni model.

Dorota Węgrzyn

Fot. z archiwum firmy Uniwersal.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij