Wszyscy jesteśmy narażeni na działanie pyłów, a ponieważ praktycznie każdy pył stanowi zagrożenie dla człowieka, to trzeba w miarę możliwości stosować środki ograniczające ich negatywne działanie na organizm.

Zanieczyszczenie powietrza to problem globalny, z którym trudno sobie poradzić w ramach indywidualnych działań. Każdy może jednak zadbać o swoje środowisko lokalnie. Najprostszym środkiem, jaki przychodzi na myśl, to maska przeciwpyłowa, niestety jej noszenie nie jest zbyt wygodne i raczej trudne do użytkowania w sposób ciągły, a ponieważ prawie 90% czasu spędzamy wewnątrz różnych pomieszczeń, to stosowanie środków ochronnych i ograniczających zapylenie powietrza powinno być stosowane przede wszystkim w budynkach.

Skutecznym rozwiązaniem, które można stosować w zamkniętych systemach powietrza, są oczyszczacze powietrza. Niestety one nie zapewnią wymiany powietrza, a jedynie usuwają zanieczyszczenia z powietrza wewnętrznego. Ciągle trzeba wentylować w sposób naturalny, co powoduje ciągły napływ zanieczyszczeń z zewnątrz.

Najsensowniejszym rozwiązaniem wydaje się w tej sytuacji zastosowanie wentylacji mechanicznej, która pozwala na filtrację powietrza już na wejściu do budynku, a ponieważ zgodnie z aktualnymi wymaganiami należy stosować rozwiązania ograniczające straty energii przez wentylację, to wg mnie optymalne będzie zastosowanie wentylacji nawiewno-wywiewnej z rekuperatorem, przy czym każdorazowo należy rozpatrzyć możliwości stosowania odzysku ciepła w układzie.

Zanieczyszczenie powietrza – stopnie filtracji

W zależności potrzeb można zastosować filtrację kilkustopniową. Podstawą jest filtracja w jednostkach centralnych. W urządzeniach wyposażonych w wymienniki ciepła zgodnie z przepisami wymagana jest minimalna filtracja w klasie G4. W budynkach, gdzie nie ma specjalnych wymagań, a więc w domach, biurach itp., jest wystarczająca, przy czym standardem staje się filtracja w klasie M5 i F7. Dodatkowo zaleca się, by na odcinku od czerpni do centrali, jeśli ma on powyżej 1 m, zastosować filtrację wstępną w klasie G3 lub G4.

W pomieszczeniach o podwyższonych wymaganiach, np. pomieszczeniach czystych, stosuje się filtrację 3-stopniową:

* 1 stopień – filtrację wstępną (G3-G4);

* 2 stopień – filtrację bardzo dokładną (F7-F8);

* 3 stopień – filtrację absolutną (H10-H13) z lokalnymi strefami laminarnymi (H14).

W przypadku dużego zanieczyszczenia powietrza zewnętrznego lub dla uzyskania warunków aseptycznych stosuje się filtrację 4-kaskadową poprzez filtrację powietrza świeżego [rys. 1].

Filtracja 4-kaskadowa

Rys. Przykład rozwiązania układu wentylacji w produkcji farmaceutycznej.

Klasyfikację filtrów podawałem w poprzednich artykułach i nie będę jej tym razem przytaczał.

Coraz bardziej popularne stają się, także w układach domowych, urządzenia wykorzystujące procesy, takie jak np. promieniowa jonizacja katalityczna do usuwania zanieczyszczeń i zapachów z powietrza wentylacyjnego. Urządzenia tego typu montuje się podobnie jak filtry kanałowe wewnątrz instalacji, z tym że do ich pracy jest potrzebne zasilanie elektryczne (fot. 1).

promieniowa jonizacja katalityczna do usuwania zanieczyszczeń i zapachów z powietrza wentylacyjnego

Zanieczyszczenie powietrza – skuteczność wentylacji

Wprowadzenie do pomieszczenia oczyszczonego powietrza świeżego to połowa sukcesu w walce o czystość. Równie istotne jest jednoczesne wyprowadzanie z pomieszczeń istniejących w nich zanieczyszczeń. Sposób rozwiązania instalacji wyciągowej jest zależny od rodzaju oraz intensywności zanieczyszczeń. W większości budynków wystarcza zbiorcza wentylacja wyciągowa. W przypadku miejscowych źródeł stosuje się indywidualne rozwiązania wyciągowe zaprojektowane na potrzeby określonej sytuacji. Typowym przykładem są okapy zlokalizowane nad źródłem powstania zanieczyszczeń, np. w gastronomii lub przemyśle (fot. 2).

okapy zlokalizowane nad źródłem powstania zanieczyszczeń

Jeśli uwzględnimy zanieczyszczenia przedostające się do pomieszczenia za pośrednictwem instalacji wentylacyjnej oraz emisję wewnątrz i założymy jednorodny rozkład zanieczyszczeń wewnątrz przestrzeni, to stężenie zanieczyszczenia powietrza można opisać poniższym wzorem:

S = (m/V) + Sn,

gdzie:

S – stężenie zanieczyszczeń powietrza w pomieszczeniu w stanie ustalonym;

Sn – stężenie zanieczyszczeń w powietrzu nawiewanym;

m – emisja zanieczyszczeń w pomieszczeniu w [1/h];

V – ilość powietrza nawiewanego w [m3/h];

Określenie stężenia zanieczyszczeń pozwala dalej na określenie ogólnej skuteczności wentylacji, którą opisuje zależność:

e = (S – Sn)/(Sr – Sn),

gdzie:

e – ogólna skuteczność wentylacji;

S – przeciętne stężenie zanieczyszczeń powietrza w pomieszczeniu w [1/m3];

Sr – rzeczywiste stężenie zanieczyszczeń w pomieszczeniu w [1/m3];

Sn – stężenie zanieczyszczeń w powietrzu nawiewanym w [1/m3];

Powyższa zależność jest związana ze skutecznością usuwania zanieczyszczeń przez system wentylacji.

Większa skuteczność wentylacji oznacza bardziej efektywne wyprowadzanie zanieczyszczeń i tak:

e < 1 dla rzeczywistego systemu mieszczącego,

e =1 dla idealnego systemu mieszającego,

e > 1 dla systemu wyporowego.

Z punktu widzenia komfortu człowieka istotna jest miejscowa skuteczność wentylacji, np. w strefie przebywania człowieka i określa ją zależność:

em = (Sw-Sn)/(Sm-Sn),

gdzie:

em – miejscowa skuteczność wentylacji;

Sn – stężenie zanieczyszczeń w powietrzu nawiewanym w [1/m3];

Sw – stężenie substancji szkodliwych w powietrzu wylotowym w [1/m3];

Sm – miejscowe stężenie substancji szkodliwych np. w strefie przebywania ludzi.

Jeśli w powietrzu nawiewanym nie ma substancji szkodliwych, wówczas miejscowa skuteczność wentylacji określona jest przez zależność:

em = S/Sm.

Określając skuteczność wentylacji, należy odnieść się przede wszystkim do rodzaju pomieszczenia, przy czym trzeba uwzględnić fakt, że wartość skuteczności ogólnej w tym samym pomieszczeniu może być inna aniżeli wartość lokalna miejscowa wyznaczona w tej samej kubaturze.

Dodatkowo trzeba pamiętać, że zdefiniowana powyżej skuteczność wentylacji nie ma bezpośrednio związku z rzeczywistym stężeniem zanieczyszczeń powietrza w pomieszczeniu, a określa jedynie wpływ takich czynników jak sposób rozdziału powietrza i gradient temperatury na stężenie zanieczyszczeń (tabela).

Tabela - skuteczność wentylacji

Tabela. Przykładowe wartości skuteczności wentylacji w zależności od rozdziału powietrza oraz rozkładu temperatury powietrza wg Addendum ANSI/ASHRAE Standard 62-2001.

Sławomir Mencel

Literatura:

Krzysztof Kaiser, Andrzej Wolski, „Hałas i zanieczyszczenia w wentylacji pomieszczeń”.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij