W artykule tym postaram się odpowiedzieć na pytania: co to jest grupa mieszająca, jak jest zbudowana i do czego służy? Przedstawię też podział grup mieszających ze względu na montaż i rodzaj stosowanych zaworów. Na końcu wskażę często popełniane błędy przy doborze tej armatury.

Obecnie różnorodność stosowanych rozwiązań w instalacjach centralnego ogrzewania wymusza stosowanie grup mieszających praktycznie w każdej instalacji. Jest to najczęściej związane z różnymi parametrami pracy poszczególnych urządzeń lub fragmentów instalacji tworzących jeden system grzewczy, np. kocioł na eko-groszek, ogrzewanie podłogowe, ogrzewanie grzejnikowe.

Grupa mieszająca ma za zadanie obniżyć parametr pracy w części instalacji, która tego wymaga. Jej głównym elementem jest zawór mieszający, zazwyczaj trzy- lub czterodrogowy. Gorąca woda pochodząca ze źródła ciepła miesza się w nim z wodą powracającą z instalacji. Woda zmieszana przy pomocy pompy zostaje przetransportowana do dalszej części systemu. Grupa mieszająca może być dodatkowo wyposażona w izolacje termiczną, armaturę odcinającą, zawory zwrotne oraz armaturę kontrolną w postaci termometrów. Jeden z nich zawsze montowany jest na wodzie zmieszanej, natomiast drugi – jeżeli występuje – na powrocie (fot. 1).

Grupy-pompowe-Grupa-mieszajaca-Ottone-z-zaworem-trzydrogowym-do-montazu-siłownika-230V-1

Fot. 1. Grupa mieszająca z zaworem trzydrogowym do montażu siłownika 230 V (z arch. Ottone).

 

Grupy mieszające – podział

Podziału grup mieszających można dokonać ze względu na rodzaj zastosowanego zaworu mieszającego lub ze względu na miejsce montażu. Zacznijmy może od wyjaśnienia różnic występujących pomiędzy zaworami mieszającymi stosowanymi w grupach. Jedne z nich posiadają już wbudowany czujnik, który umożliwia automatyczną regulację temperatury czynnika grzewczego. Zawory termostatyczne tego typu posiadają pokrętło ze skalą, dzięki któremu możliwe jest ustawienie konkretnej temperatury, jaka powinna być utrzymywana.

Grupy mieszające oparte na takich zaworach nie potrzebują zewnętrznego sterowania, natomiast wymagają niekiedy ręcznej korekty nastawy temperatury w momencie, kiedy warunki pogodowe ulegną zmianie (fot. 3). Drugim rodzajem zaworów używanych do konstrukcji grup mieszających są takie, które w połączeniu z siłownikiem elektrycznym ściśle współpracują z automatyką kotła.

Grupy-pompowe-Grupa-mieszajaca-Ottone-łaczaca-dwa-rozdzielacze

Fot. 2. Grupa mieszająca Ottone łącząca dwa rozdzielacze (z arch. Ottone).

 

Dzięki temu zmiana temperatury wody zmieszanej dokonywana jest automatycznie przez kocioł wyposażony w regulator pogodowy. Takie rozwiązanie umożliwia dostosowanie odpowiedniej temperatury czynnika grzewczego do warunków atmosferycznych i nie wymaga ingerencji użytkownika. Pozwala także na pewne oszczędności z tytułu obniżenia temperatury w układzie, kiedy na zewnątrz zrobi się cieplej.

Ze względu na miejsce montażu grupy mieszające możemy podzielić na centralne oraz miejscowe. Pierwsze z nich instalowane są w kotłowni i odpowiadają za obniżenie parametru czynnika grzewczego w całym pionie. Tego typu rozwiązania są w pełni wyposażone i oprócz standardowych składowych posiadają dodatkowo: izolację termiczną, zawory odcinające na zasilaniu i powrocie, zawór zwrotny oraz termometry. Ich przyłącza dostosowane są do połączenia z rozdzielaczem kotłowym, tworzącym wraz z grupami centralny system mieszający (fot. 3).

Grupy mieszające – miejsce montażu

Grupy mieszające miejscowe instaluje się bezpośrednio przy rozdzielaczach. Odpowiadają za obniżenie parametru tylko w pewnym fragmencie instalacji. Zazwyczaj jest to jedna kondygnacja lub tylko jej część. Mają kompaktową budowę po to, by z łatwością można je było schować w szafce rozdzielaczowej. W przeciwieństwie do centralnych grup mieszających oparte są w większości na zaworach termostatycznych trzy lub cztero-drogowych. Zdarzają się natomiast grupy mieszające miejscowe, które bazują na nieco innym rozwiązaniu. Są mniej popularne wśród instalatorów, ale posiadają bardzo przydatną funkcję.

Umożliwiają połączenie rozdzielacza do ogrzewania podłogowego pracującego na niskim parametrze z rozdzielaczem do ogrzewania grzejnikowego (fot. 2). W ten sposób pod względem parametrów pracy w jednej szafce połączone są dwa różne systemy. Taka grupa mieszająca wykorzystuje zawór termostatyczny grzejnikowy oraz głowicę z kapilarą. Jest to idealne rozwiązanie dla niewielkich budynków (domy jednorodzinne), gdzie występuje ogrzewanie podłogowe i grzejnikowe. Pozwala zaoszczędzić pieniądze wydane na dodatkową szafkę i fragment instalacji obsługujący tylko grzejniki.

Grupy-pompowe-Grupa-mieszajaca-z-zaworem-trzydrogowym-termostatycznym

Fot. 3. Grupa mieszająca z zaworem trzy drogowym termostatycznym.

 

Kiedy montujemy grupy pomowe?

Grupy mieszające należy montować zawsze tam, gdzie w instalacji posiadamy dwa systemy ogrzewania: niskotemperaturowy (ogrzewanie podłogowe) i wysokotemperaturowy (ogrzewanie grzejnikowe). Drugi przypadek, kiedy powinniśmy zastosować tego typu rozwiązanie, to posiadanie źródła ciepła na paliwo stałe, np. kotła z podajnikiem. Według instrukcji producenta nie powinny one pracować na niższej temperaturze niż 55ºC na zasilaniu.

Często takie zabezpieczenie wprowadzone jest już fabrycznie do automatyki kotła. Jak powszechnie wiadomo, jest to za wysoki parametr dla instalacji podłogowej, ale też za wysoki dla grzejników w okresach przejściowych, czyli jesienią lub wczesna wiosną. W tym wypadku nawet instalacja grzejnikowa powinna być wyposażona w grupę mieszającą. Tego typu rozwiązanie to także komfort użytkowania instalacji i oszczędności, które się z tym wiążą. Kocioł na paliwo stałe posiada wysoką sprawność oraz niską emisję szkodliwych pyłów tworzących smog tylko wtedy, kiedy pracuje na odpowiednio wysokim parametrze temperaturowym. Wydłuża się wtedy także jego żywotność, co wiąże się z mniejszymi wydatkami w przyszłości.

Grupy-pompowe-Schemat-dzialania-grupy-mieszajacej-z-zaworem-trzy-drogowym-termostatycznym

Rys. Schemat działania grupy mieszającej z zaworem trzydrogowym termostatycznym.

Dobór oraz najczęstsze błędy

Dobór grup mieszających powinniśmy dokonywać, patrząc na aspekt ekonomiczny oraz techniczny (parametry pracy). Często budynki posiadają ogrzewanie podłogowe na kilku kondygnacjach. Powoduje to, że na każdym poziomie będzie zamontowany przynajmniej jeden rozdzielacz. Z ekonomicznego punktu widzenia lepiej wyposażyć taką instalację w jedną lub kilka centralnych odpowiednio wydajnych grup mieszających niż w kilkanaście mniejszych przy każdym rozdzielaczu. Bardzo istotne w takim przypadku jest odpowiednie dobranie zaworu i pompy występującej w grupie pod względem przepływów.

Częstym błędem jest dobór zbyt małej pompy albo zaworu mieszającego o małym współczynniku kv. Pompa nie jest w stanie pokonać oporów hydraulicznych w pętlach ogrzewania podłogowego, a przez zawór nie przepływa wystarczająca ilość medium potrzebnego do obsłużenia wszystkich pętli. Bardzo ważna jest odpowiednia regulacja temperatury w grupach mieszających. Dość częstym błędem – zwłaszcza w rozwiązaniach z zaworami termostatycznymi – jest ustawienie zbyt wysokiej lub zbyt niskiej temperatury.

Zbyt niska powoduje niedogrzanie pomieszczeń, a zbyt wysoka niepotrzebne przegrzewy. Często też użytkownik nie zostaje poinformowany, że w przypadku zmiany warunków pogodowych powinien dokonać ręcznej zmiany temperatury na zaworze. Zdarzają się również błędy w postaci złego ustawienia pomp w grupach mieszających. Zawsze należy dostosować pompę do każdej instalacji indywidualnie, tzn. ustawić ją na odpowiednim biegu. Większość pomp fabrycznie ustawiona jest na maksymalną wydajność po to, by po zamontowaniu usunąć powietrze z wnętrza korpusu.

Często taka nastawa nie zostaje zmieniona i pompa niepotrzebnie tłoczy zbyt dużą ilość czynnika grzewczego. W ten sposób woda nie zdąży się schłodzić i różnica pomiędzy zasilaniem a powrotem jest zbyt mała. W takim przypadku występuje dodatkowo zwiększone zużycie energii elektrycznej przez pompę.

Podsumowując, grupy mieszające stały się w obecnych instalacjach standardem. Ważny jest ich prawidłowy dobór i montaż, bo tylko wtedy spełnią swoją funkcję i zapewnią komfort użytkowania instalacji.

Łukasz Biernacki

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij