Pytania (i odpowiedzi) o szkolenia BHP…

Pracodawca, u którego jestem zatrudniony, będzie realizował projekt modernizacji urządzeń centralnego ogrzewania budynku. Czy pracodawca powinien przeszkolić pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przed rozpoczęciem prac montażowych urządzeń centralnego ogrzewania, czy wystarczy ogólne przeszkolenie bhp, jakie przechodziliśmy na początku zatrudnienia? Czy pracodawca powinien nam zapewnić środki ochrony indywidualnej, czy mamy sami dokonać ich zakupu?

Planując prace montażowe urządzeń centralnego ogrzewania, pracownicy je wykonujący powinni mieć aktualne szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Przewidują to przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej w skrócie kp.) dotyczące szkoleń bhp. W przypadku prac montażowych grzejników główne zagrożenia, jakie mogą wystąpić w związku z ich montażem, to: zranienia, skaleczenia, stłuczenia czy poparzenia. Stąd zachowanie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ich montażu pozwala chronić życie i zdrowie pracownika oraz pozwala wywiązać się z obowiązku szkoleniowego przez pracodawcę.

Obligatoryjne przeszkolenie z bhp

Zgodnie z art. 2373 kp. nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Pracodawca jest obowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go do pracy oraz prowadzenie okresowych szkoleń w tym zakresie.

Kiedy szkolenie nie jest wymagane?

Szkolenie pracownika przed dopuszczeniem do pracy nie jest wymagane w przypadku podjęcia przez niego pracy na tym samym stanowisku pracy, które zajmował u danego pracodawcy bezpośrednio przed nawiązaniem z tym pracodawcą kolejnej umowy o pracę. Należy wspomnieć, że obowiązek szkolenia w dziedzinie bhp ciąży ponadto na samym pracodawcy. Jest on obowiązany odbyć szkolenie w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nim obowiązków. Szkolenie to powinno być okresowo powtarzane. Zgodnie z przepisami kodeksu pracy szkolenia pracownicze w dziedzinie bhp odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy.

Przed przystąpieniem do robót

Przed przystąpieniem do robót budowlanych pracownicy powinni posiadać aktualne szkolenia wstępne i okresowe w zakresie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz badania lekarskie. Bezpośrednie szkolenie przed montażem nie jest konieczne. Jednak zgodnie z art. 2071 kp. pracodawca jest zobowiązany przekazywać pracownikom informacje o zagrożeniach dla zdrowia i życia występujących w miejscu montażu, na poszczególnych stanowiskach pracy i przy wykonywanych pracach. Informacje te obejmują zasady postępowania w przypadku awarii i innych sytuacji zagrażających zdrowiu i życiu pracowników. Pracodawca powinien ponadto podejmować działania ochronne i zapobiegawcze w celu wyeliminowania lub ograniczenia zagrożeń.

Montaż grzejników – zgodnie z instrukcją montażu

W ramach aktualnego szkolenia bhp pracownicy powinni być przeszkoleni w zakresie obsługi urządzeń, maszyn i narzędzi, które będą wykorzystywali podczas prac montażowych, a także poinstruowani w zakresie sposobu realizacji robót, ze szczególnym uwzględnieniem robót, przy których mogą wystąpić zagrożenie zdrowia lub życia. Należy pamiętać, że montaż grzejników powinien odbywać się zgodnie z instrukcją montażu. Do montażu grzejników wykorzystywane są najczęściej ogólnodostępne narzędzia: wiertarka z udarem, młotek, wkrętaki płaskie lub krzyżowe oraz klucze nasadowe, ewentualnie płaskie. Jeśli pojawia się konieczność użycia klucza imbusowego, zwykle jest on dołączany do zestawu mocowań. Bardzo często w zestawie mocowań są obecne także śruby i kołki montażowe. Zwykle są to kołki do ścian betonowych. Jeśli ściana, na której montowany jest grzejnik, wykonana jest z innego materiału, należy bezwzględnie użyć systemu mocowań odpowiedniego dla tego rodzaju ściany. Bardzo ważna jest także nośność ściany. Konstrukcje oparte na płycie gipsowo-kartonowej wymagają dodatkowego wzmocnienia. Taka modyfikacja powinna zostać wprowadzona już na etapie konstruowania ściany z uwzględnieniem wielkości oraz punktów mocowania grzejnika. Należy pamiętać, aby nie modyfikować mocowań we własnym zakresie. Wszelkie osłabianie konstrukcji poprzez rozcinanie mocowania, zmiany położenia mocowań czy użycie ich w mniejszej ilości, niż przewidział producent, nie powinny mieć miejsca.

Zapoznanie pracowników z planem robót

Sposób i kolejność wykonywania robót powinien określać plan realizacji robót, z którym wszyscy pracownicy powinni być zapoznani przed rozpoczęciem pracy. Wszystkie roboty montażowe powinny być wykonywane pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w specjalności instalacyjnej w zakresie instalacji oraz sieci i urządzeń cieplnych.

Organizacja montażu

Za organizację montażu grzejników odpowiedzialny jest kierownik projektu. Jest on zobowiązany zorganizować warunki pracy zapewniające bezpieczeństwo wykonywania robót, w szczególności:

– polecić i dopilnować rozmieszczenia w odpowiednich miejscach tablic zabraniających osobom trzecim wstępu na teren robót,

– sprawdzić, czy sprzęt montażowy jest sprawny,

– zapoznać pracowników z przebiegiem montażu, przepisami bhp, ustaleniami co do sposobu porozumiewania się i sygnalizacji podczas pracy sprzętu wykorzystywanego do montażu,

– dopilnować używania środków ochrony osobistej, w tym m.in. kasków oraz rękawic ochronnych,

– zapewnić prawidłowe oświetlenie stanowisk pracy w czasie prowadzenia prac przy świetle sztucznym,

– zapewnić używanie materiałów dopuszczonych do stosowania w budownictwie, tj. oznakowanych znakiem CE lub znakiem budowlanym, zgodnie z ustawą z dnia 16.04.2006 r. o wyrobach budowlanych, Dz. U. nr 92, poz. 881 z 2004 r. ze zm.,

– prowadzić bieżącą kontrolę pod względem bhp w miejscu realizacji robót i eliminować ewentualne zagrożenia.

Środki ochrony indywidualnej

Należy pamiętać, że pracownicy realizujący prace montażowe powinni posiadać podstawowy sprzęt ochronny w postaci kasków ochronnych, rękawic oraz ubioru ochronnego. W czasie przerw w pracy oraz po zakończeniu pracy urządzenia trzeba zabezpieczyć przed ich przypadkowym uruchomieniem bądź uszkodzeniem. W trakcie wykonywania montażu grzejników należy zwrócić uwagę na mogące wystąpić skaleczenia czy zranienia podczas prac montażowych. Stąd w trakcie wykonywania robót budowlanych pracownicy powinni posiadać w pobliżu apteczkę.

Obowiązek oceny ryzyka zawodowego

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 stycznia 2011 r. sygn. akt. II OSK 58/10 LEX 786596 pracodawca ma obowiązek ocenić ryzyko zawodowe występujące przy wykonywanych pracach, w szczególności przy doborze wyposażenia stanowisk i miejsc pracy, stosowanych substancji i preparatów chemicznych, biologicznych, rakotwórczych lub mutagennych oraz zmianie organizacji pracy. Oznacza to obowiązek przeprowadzania oceny ryzyka zawodowego występującego przy montażu instalacji centralnego ogrzewania zarówno dla stanowisk pracy, jak i miejsc, w których praca jest wykonywana. Realizacja ww. obowiązku ułatwia to zidentyfikowanie mogących pojawić się zagrożeń przy pracach monterskich.

Odpowiedź na postawione pytanie

W odpowiedzi na postawione we wstępie pytanie wyjaśniam, że pracownicy przystępujący do montażu urządzeń centralnego ogrzewania powinni posiadać aktualne wstępne i okresowe przeszkolenia w dziedzinie bhp wynikające z art. 2373 kp. Szkolenie pracownika przed dopuszczeniem do pracy nie jest wymagane w przypadku podjęcia przez niego pracy na tym samym stanowisku pracy, które zajmował u danego pracodawcy bezpośrednio przed nawiązaniem z tym pracodawcą kolejnej umowy o pracę. Odnośnie do dostarczenia środków ochrony indywidualnej, zgodnie z art. 2376 kp., pracodawca jest obowiązany dostarczyć je pracownikowi nieodpłatnie oraz informować go o sposobach posługiwania się tymi środkami. Dostarczone środki powinny zabezpieczać pracowników przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy.

Anna Słowińska

Podstawa prawna:

[1] Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2016, poz. 1666).

[2] Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. z 2016, poz. 290).

[3] Skomorowski R., „Mocowanie grzejników”, www.instalator.pl

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij