W wentylacji, podobnie jak w życiu, najważniejszy jest odpowiedni wybór, który nie tylko decyduje o dalszym „życiu” instalacji, ale pośrednio wpływa na jej użytkowników.

Często mam wrażenie, iż zapomina się o tym, że inwestor, zgodnie z Prawem Budowlanym, jest uczestnikiem procesu budowlanego, w związku z czym ma też odpowiednie do pełnionej „funkcji” obowiązki. Najważniejszym obowiązkiem jest zapewnienie dokumentacji budowlanej stosowanej do planowanego zamierzenia budowlanego. Inwestor musi więc już na samym początku dokonać wyboru projektanta oraz sposobu realizacji budowy.

Projekt budowlany czy wykonawczy?

Warunkiem rozpoczęcia budowy jest uzyskanie pozwolenia na budowę, a tego nie otrzymamy bez wykonania projektu budowlanego. Ostatnio trwała dyskusja, czy projekt budowlany będzie wymagany dla instalacji sanitarnych, w tym też wentylacyjnych. Póki co nadal jest wymagany dla niemal wszystkich obiektów budowlanych przewidzianych dla ludzi, oprócz budynków mieszkalnych oraz tych, które zgodnie z Prawem Budowlanym pozwolenia nie wymagają.

W przypadku budynków mieszkalnych należy jedynie pamiętać o tym, że jeśli projekt przewidywał zastosowanie wentylacji grawitacyjnej, to należy ten fakt uwzględnić w dzienniku budowy. O ile projekt budowlany jest niezbędny, o tyle projekt wykonawczy często jest niestety pomijany ze względów ekonomicznych. Zdarza się często, że jest to pozorna oszczędność, ponieważ wykonanie i posiadanie projektów wykonawczych często pozwala uniknąć wielu kosztownych błędów podczas realizacji inwestycji, inwestorzy jednak zdają sobie z tego sprawę na końcu, gdy jest już za późno.

W przypadku instalacji sanitarnych projekt budowlany często odbiega od dokumentacji wykonawczej, niemniej w przypadku wentylacji powinien zachować najważniejsze założenia:

  • rodzaju zastosowanego systemu,
  • wydajności aerodynamicznej.

Przy zgłaszaniu budynku do użytkowania niezbędny jest protokół pomiaru wydajności, który powinien potwierdzić założone wydatki oraz oświadczenie kierownika robót o możliwości użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem. Zgodnie z przepisami zapewnienie kierownika robót, w tym przypadku robót instalacyjnych, należy do obowiązków inwestora.

W przypadku instalacji sanitarnych – wentylacyjnych – oświadczenie może wydać osoba posiadająca uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej oraz przynależna do okręgowej izby inżynierów budownictwa. Natomiast zgodnie z ustawą Prawo budowlane kontrolę, czyli też pomiary aerodynamiczne przewodów kominowych, mogą przeprowadzać:

  • osoby posiadające kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim – w odniesieniu do przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych,
  • osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności – w odniesieniu do przewodów kominowych, o których mowa w pkt. 1, oraz kominów przemysłowych, kominów wolnostojących oraz kominów lub przewodów kominowych, w których ciąg jest wymuszony pracą urządzeń mechanicznych.

Instalacja wentylacyjna  – sztuka odbioru

Jednym z najważniejszych punktów w procesie budowlanym jest odbiór prac:

  • częściowy,
  • końcowy.

Niestety, specyfika niektórych budów powoduje, że wykonawca wentylacji kończy realizację, a budowa jeszcze trwa… często w nieskończoność (wykończanie wnętrz, malowanie itd.). W związku z tym wielu wykonawców instalacji ma problem z dokonaniem odbioru końcowego i rozliczeniem prac, gdyż inwestor często przeciąga ten moment aż do samego końca. Natomiast zgodnie z Kodeksem Cywilnym art. 647 – jeśli wykonawca zgłosi zakończenie robót, to inwestor jest zobowiązany do odbioru. W protokole należy wówczas dokonać zapisów dotyczących jakości wykonanych prac oraz określić rodzaj przekazanej podczas odbioru dokumentacji powykonawczej, np. instrukcję obsługi, karty gwarancyjne, schematy powykonawcze, protokoły z pomiarów, sprawdzeń itp.

Odmowa podpisana protokołu jest możliwa tylko wtedy, gdy prace zostały wykonane niezgodnie z dokumentacją lub zasadami wiedzy technicznej lub popełnione zostały rażące błędy wykonawcze.

Ponadto protokół odbioru zgodnie z ustawą Prawo budowlane – zarówno częściowy, jak i końcowy – stanowi część dokumentacji budowy. Jednocześnie trzeba pamiętać, że dokonanie odbioru prac stanowi podstawę do zgłaszania żądania usunięcia ewentualnych wad lub usterek wynikających z gwarancji oraz rękojmi, jaką daję wykonawca w ramach usługi.

Wentylacja czy ogrzewanie?

Kolejnym aspektem, który mnie ostatnio frapuje, oprócz zagadnień formalno-prawnych związanych z procesem budowlanym, jest tym razem aspekt techniczny. Wybór, przed jakim staje zazwyczaj projektant, to rodzaj i grubość izolacji, jakie należy przewidzieć w ramach realizacji instalacji wentylacji mechanicznej. Często w tym miejscu pojawia się tabelka wklejona bezpośrednio z aktualnych przepisów (tabela 1).

wymagania-izolacji-cieplnej-przewodow-i-komponentow-tabela

Zapomina się, że układ wentylacji może, ale nie musi, być ogrzewaniem powietrznym. Kolejnym punktem, jaki jest często pomijany, zwłaszcza w przypadku instalacji rekuperacji w budynkach mieszkalnych, jest zapis dotyczący konieczności stosowania izolacji na przewodach. Paragraf 153 (Przewody wentylacyjne – wymogi) pkt 7 Warunków Technicznych mówi, że: „Przewody instalacji klimatyzacji, przewody stosowane do recyrkulacji powietrza oraz prowadzące do urządzeń do odzyskiwania ciepła, a także przewody prowadzące powietrze zewnętrzne przez ogrzewane pomieszczenia, powinny mieć izolację cieplną i przeciwwilgociową”.

Na etapie realizacji często podejmowana jest decyzja o rezygnacji z izolacji, gdyż wydaje się to technicznie nieuzasadnione. Niestety taka decyzja powinna zostać dobrze przemyślana. Z mojego doświadczenia wynika, że instalacje, mimo iż prowadzone są w izolowanych częściach budynku, mają duże straty ciepła w porównaniu do analogicznych instalacji w całości izolowanych wełną z paraizolacją. Problem dotyczy zwłaszcza coraz bardziej popularnych instalacji z tworzywa sztucznego, stosowanych głównie w domowych systemach wentylacji (fot. 1).

instalacje-wentylacyjne-z-tworzywa-sztucznego,-stosowanych-głównie-w-domowych-systemach-wentylacji

Instalacja wentylacyjna – serwisować czy nie serwisować?

To jest pytanie, na które odpowiedź wydaje się jednoznaczna, niestety z moich kilkuletnich obserwacji wynika, że wcale taka być nie musi. Prawidłowe zaprojektowanie i wykonanie instalacji wentylacyjnych to tylko jeden z warunków ich prawidłowego działania. Kolejnym, równie ważnym, jest ich regularne serwisowanie, które gwarantuje zachowanie założonych parametrów technicznych. Brak wykonywania regularnych przeglądów nie tyko wpłynie na pogorszenie parametrów urządzeń, ale może też doprowadzić do uszkodzenia urządzeń wentylacyjnych.

Oszczędność na tej czynności jest pozorna. Należy pamiętać, że większość central wentylacyjnych jest dziś wyposażonych w system utrzymania zadanego wydatku powietrza. Zabrudzenie filtrów (fot. 2) powoduje więc wzrost oporów i tym samym prędkości obrotowej wentylatorów. Za tym idzie wzrost zużycia energii elektrycznej zużywanej do ich pracy.

Wentylacja-Zabrudzenie-filtrów

Ponadto w takim przypadku następuje wzrost temperatury generowanej przez pracę urządzenia, co nie tylko może przyspieszyć zużycie elementów ruchomych, ale też latem wpłynie na zwiększenie zapotrzebowania mocy urządzeń chłodniczych.

W przypadku niektórych urządzeń, zwłaszcza klimatyzacyjnych, regularny serwis stanowi podstawę roszczeń gwarancyjnych. Decyzja o podjęciu działań serwisowych należy jednak zazwyczaj do właściciela lub zarządcy. Instalatorzy i serwisanci mogą się jedynie przypominać, powołując się na odpowiednie przepisy i wytyczne branżowe, które podano w tabeli 2.

tabela-2-Wytyczne-branżowe-dotyczące-serwisowaniaurzadzeń-wentylacyjnych-i-klimatyzacyjnych

Sławomir Mencel

Zdjęcia z arch. Klimatsystem.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij