Czy wymieniać komin przy wymianie kotła?

Planując zastosowanie kotłów kondensacyjnych w miejsce istniejących kotłów turbo, nie uciekniemy od zagadnienia związanego z odpornością przewodu spalinowego na substancje wilgotne. Do odprowadzania spalin z kotłów turbo stosowano przede wszystkim ceramikę plastyczną odporną na spaliny wilgotne.

We wrześniu 2015 r. weszła w życie Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. (zwana również dyrektywą ErP – Energy related Products) obejmująca swym zakresem kotły, pojemnościowe podgrzewacze ciepłej wody użytkowej o mocy do 400 kW oraz zasobniki ciepłej wody użytkowej o pojemności do 2000 l. Zasadniczym celem wspomnianego dokumentu jest poprawa efektywności energetycznej urządzeń oraz minimalizacja ich wpływu na środowisko.

Realizacja tego celu wyraża się w programie 20/20/20, który to zakłada, że do roku 2020 zwiększenie efektywności energetycznej, a także całkowity udział energii odnawialnej w UE, powinien osiągnąć poziom 20%. Kolejnym elementem jest ograniczenie emisji gazów cieplarnianych, w tym redukcji CO2, również o 20%. Wyznacznikiem stosowania się producentów do wymagań Dyrektywy ErP jest etykieta z oznakowaniem energetycznym, którą producent jest zobowiązany umieścić na urządzeniu grzewczym o mocy nie większej niż 70 kW i zasobniku o pojemności do 500 l. Etykiety takie znamy już na przykład ze sprzętu AGD i RTV. Dzięki graficznej prezentacji informacji konsument w sposób łatwy i skuteczny jest w stanie zweryfikować poziom zużycia energii przez konkretne urządzenie. Etykiety znacznie ułatwiają też porównywanie parametrów różnych urządzeń.

Wymiana turbo na kondensat

Jednym z widocznych efektów realizacji Dyrektywy ErP jest wycofanie z rynku niekondensacyjnych gazowych kotłów z zamkniętą komorą spalania, zwanych powszechnie kotłami turbo. I nie ma w tym właściwie nic zaskakującego, bo takiej sytuacji można się było spodziewać z powodu zbyt niskiego współczynnika efektywności tych urządzeń. Dla obecnego użytkownika kotła turbo temat niedostępności tych urządzeń praktycznie nie istnieje.

Problem pojawi się jednak w momencie, gdy wspomniany użytkownik stanie przed koniecznością wymiany urządzenia, np. z powodu jego awarii, czy też po prostu zechce wymienić urządzenie na nowsze i efektywniejsze. Zamienniki nie są już w tej chwili dostępne na rynku, więc użytkownik siłą rzeczy musi wziąć pod uwagę zakup kotła kondensacyjnego. Czy podłączenie nowego urządzenia do istniejącego komina jest rozwiązaniem prawidłowym? Czy właściwości istniejącego komina pozwalają na jego eksploatację we współpracy z kotłem kondensacyjnym? Czy wymiana jedynie części urządzeń podłączonych do wspólnego przewodu nie zakłóci prawidłowości działania całego układu odprowadzania spalin?

Na powyższe i podobne pytania z pewnością nie uda się jednoznacznie odpowiedzieć w poniższym artykule, gdyż wszystko będzie zależało od uwarunkowań konkretnego przypadku, a każdy przypadek należy traktować indywidualnie. Próba rozwiania powyższych wątpliwości jest na dodatek o tyle trudna, że nie istnieją żadne oficjalne wytyczne w tym zakresie. Należy kierować się przede wszystkim zdrowym rozsądkiem i starać się posiłkować doświadczeniem producentów urządzeń grzewczych i systemów odprowadzania spalin. W przypadku zbiorczych systemów spalinowych jest jednak kilka obszarów, na które w kontekście planowanej zmiany urządzeń należy zwrócić szczególną uwagę.

Odporność systemu

Planując zastosowanie kotłów kondensacyjnych w miejsce istniejących kotłów turbo nie uciekniemy od zagadnienia związanego z odpornością przewodu spalinowego na substancje wilgotne. Ceramika stosowana do odprowadzania spalin z kotłów turbo posiadała właściwości, które w zupełności odpowiadały wymaganiom tych urządzeń. Trudno jednak z całkowitą pewnością określić jak istniejący wkład poradzi sobie z nowymi warunkami pracy w perspektywie kolejnych sezonów grzewczych. Nie można wykluczyć sytuacji, w której zastosowanie znajdzie wkład stalowy. Warto jednak najpierw podjąć takie działania, które pozwolą na wykorzystanie istniejącego przewodu.

Dokonując wymiany kotłów, najlepiej stosować urządzenia o parametrach pracy zbliżonych do istniejących urządzeń grzewczych, lecz – jak już wiemy – w tym przypadku nie jest to możliwe. Najefektywniejsze kotły kondensacyjne są w stanie generować spaliny o temperaturze znacznie poniżej 40°C, jednak są i takie, które nawet przy mocy częściowej wytwarzają spaliny o temperaturze przekraczającej wyraźnie 50°C. Warto więc poszukiwać takich kotłów, w których deklarowana przez producenta temperatura spalin będzie możliwie najwyższa. Parametr ten nie jest bez znaczenia, bo ma ścisły związek z ilością kondensatu pojawiającego się w kominie.

Schemat rozdzielnia strumienia spalin i powietrza w systemie koncentrycznym

Fot. 1. Schemat rozdzielnia strumienia spalin i powietrza w systemie koncentrycznym.

Podejście kompleksowe

Do wymiany urządzeń w odniesieniu do zbiorczego komina powietrzno-spalinowego należy podejść kompleksowo. Wymianie powinny podlegać wszystkie kotły w danym układzie (podłączone do wspólnego przewodu) i powinny być to kotły tego samego typu. Taki sam sposób postępowania przyjmowano w momencie projektowania istniejącego układu odprowadzania spalin.

Wymiana jedynie części urządzeń lub wymiana na kotły różnych typów może skutkować nieprawidłowym funkcjonowaniem układu odprowadzania spalin. Przed podjęciem jakichkolwiek działań związanych z wymianą warto skontaktować się chociażby z producentem istniejącego systemu kominowego czy z producentem kotła po to, by skonsultować prawidłowość działania takiego układu w oparciu o parametry nowych urządzeń oraz dane techniczne dotyczące istniejącego komina.

Kontrola elementów

Podejmując temat adaptacji istniejącego komina do nowych warunków pracy, koniecznie należy sprawdzić wybrane elementy funkcjonalne komina. W pierwszej kolejności należy skontrolować, czy odpływ kondensatu jest drożny. Z uwagi na ilości kondensatu, zdecydowanie większe niż w przypadku kotłów turbo, musi on być na bieżąco odprowadzany z komina. W przypadku zatkania odpływu czy przewężenia jego średnicy może dojść do przelania kondensatu przez otwór wyczystkowy lub otwór wyrównujący ciśnienie.

Kolejnym elementem, który powinien być poddany weryfikacji, jest średnica uszczelek powietrznych i spalinowych w przyłączu komina. Z reguły łącznik koncentryczny między urządzeniem grzewczym a kominem ma średnicę 80/125 mm lub 60/100 mm. Może się zatem zdarzyć, że po demontażu starego łącznika otwór w uszczelce przyłącza okaże się po prostu za duży dla nowego elementu podłączeniowego. W takiej sytuacji nie ma innego wyjścia – uszczelki należy usunąć, a w ich miejsce umieścić (wkleić) nowe, uprzednio docinając je do wymaganej średnicy.

Zabieg taki może się również okazać konieczny, gdy stan gumowych uszczelek, z racji ich wieku, będzie tego wymagał. Dokonując przeglądu zbiorczego komina powietrzno-spalinowego, warto się również przyjrzeć obecności otworu wyrównującego ciśnienie, a konkretnie odległości między nim a najniżej usytuowanym kotłem. Odległość taką wskazuje producent systemu kominowego i warto ją zweryfikować przed podłączeniem nowych urządzeń. Niezachowanie wytycznych może bowiem skutkować np. wyłączaniem się kotłów.

Na koniec warto pamiętać, że po zainstalowaniu nowych kotłów do zbiorczego przewodu spalinowego powinien być on odebrany przez Rejonowego Mistrza Kominiarskiego.

Uwaga na ograniczenia

Dokonując adaptacji istniejącego komina do nowych warunków eksploatacyjnych, siłą rzeczy napotkamy szereg ograniczeń. Można je oczywiście pominąć, lecz tym samym zwiększy się ryzyko nieprawidłowego funkcjonowania układu odprowadzania spalin. Dopasowanie istniejącego zbiorczego komina do warunków, jakie będą generowały kotły kondensacyjne, z pewnością nie jest łatwe, szczególnie, że nie istnieją żadne procedury i wytyczne w tym obszarze.

Zakres działań musi być dopiero wypracowany, a zebrane doświadczenia z pewnością ułatwią realizację takich tematów w przyszłości. Gdy nowe kotły będą już funkcjonowały, warto systematycznie kontrolować skuteczność działania ścieku kondensatu i obserwować, czy nie dochodzi do przenikania wilgoci. Należy bowiem mieć świadomość, że w niektórych przypadkach istniejący komin ceramiczny będzie trzeba wyposażyć we wkład stalowy. Jest to jednak rozwiązanie, moim zdaniem, ostateczne i warto na wstępie podjąć wszelkie działania, które pozwolą na adaptację i wykorzystanie istniejącej instalacji odprowadzania spalin.

Łukasz Chęciński

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij