Instalacja ciepłej wody użytkowej i urządzenia na niej zainstalowane narażone są na wiele zagrożeń, takich jak osadzanie się kamienia, tworzenie się biofilmu i tym samym rozmnażanie i rozprzestrzenianie się bakterii.

Biofilm jest naturalnie występującym zjawiskiem w armaturze sanitarnej i kanalizacji. Jest kolonią mikroorganizmów (bakterii, glonów, grzybów), które wykazują zdolności adhezyjne do powierzchni z reguły w kontakcie z wodą oraz do siebie nawzajem. Cechą wyróżniającą dla biofilmu jest formowanie się matrycy pełniącej funkcję przywiązującą i ochronną.

Liczne badania wykazały, że biofilm tworzy się systematycznie w okresie kilku tygodni lub po paru miesiącach, bez względu na rodzaj użytego tworzywa (miedź, C-PVC, Inox, polipropylen). Osady wapienne tworzą nisze bakteryjne i sprzyjają rozwojowi biofilmu i bakterii, które mogą rozprzestrzenić się w instalacji.

Dodatkowo z biegiem czasu osady mogą zapychać rury i ograniczać przepływ wody. Innymi skutkami zakamienionej instalacji są: blokowanie instalacji wodnej, utrata ciśnienia wody spowodowana zmniejszeniem średnicy rur, częste naprawy ze względu na złe funkcjonowanie urządzeń lub ich wymiana, wymiana instalacji wodnej, utrata energii w obiegu wody ciepłej i wysokie koszty podgrzania, wysokie koszty produkcji ciepłej wody wynikające z konserwacji, przerwy w produkcji ciepłej wody związane z konserwacją i czyszczeniem, mniejsza wydajność.

Armatura zakamieniona i z biofilmem oraz bez biofilmu

Osad wapienny może się osadzać już w zbiorniku produkcji ciepłej wody użytkowej, w instalacji, zainstalowanych urządzeniach i armaturze czerpalnej oraz na jej końcowych elementach. Oczywiście zaleca się stosowanie różnego rodzaju zmiękczaczy wody, aby uchronić instalację przed negatywnym działaniem kamienia na właściwie każdy jej element. Jednak nie jest to jedyne działanie, jakie można wykonać.

Spłukiwanie okresowe w instalacji ciepłej wody

Dodatkowo można wdrożyć okresowe, regularne opróżnianie instalacji, aby uniknąć stagnacji wody. Jest to szczególnie ważne zwłaszcza w budynkach użyteczności publicznej, gdyż zdarza się, że takie obiekty jak szkoły lub sale sportowe mogą być nieczynne przez kilka miesięcy (np. w wakacje). W tym czasie w instalacji, na wewnętrznych ściankach rur tworzą się osady. Aby zapobiec stagnacji, można zastosować armaturę elektroniczną na punktach czerpalnych z automatycznym spłukiwaniem okresowym przez 60 sekund co 24 godziny po ostatnim użyciu.

Taką armaturę można regulować, a jeśli istnieje taka konieczność – można ustawić spłukiwanie co 12 godzin po ostatnim użyciu. W przypadku dłuższej przerwy w użytkowaniu armatura uruchomi się samoczynnie np. raz na 24 godziny i opróżni instalację z wody w stagnacji. Armatura elektroniczna do umywalki nastawiona na 3 litry na minutę pozwoli nam na całkowite odnowienie wody we wszystkich częściach wewnętrznych armatury i instalacji w ciągu 60 sekund. 3 litry wody to 15 metrów rur o średnicy ½ cala. W przypadku natrysków możemy opróżnić instalację z 6 litrów wody. Jest to optymalne rozwiązanie gwarantujące niskie zużycie wody.

Mniejsze średnice rur

Kolejnym przykładem dbania o czystość i brak osadów w instalacji jest preferowanie mniejszych średnic rur. Urządzenia sanitarne, które możemy zakupić na polskim rynku, są przystosowane do minimalnych wypływów. W dobie oszczędności wody coraz więcej producentów proponuje różne rozwiązania, które pozwalają na uzyskanie najwyższej punktacji w ekologicznych certyfikatach budynków typu LEED, BREEAM, HQE itp.

Przekrój wylewki - gładki korpus wewnątrz

Dzięki nowoczesnym i oszczędnym rozwiązaniom urządzeń w punktach czerpalnych możemy również projektować instalacje o mniejszych średnicach. Dzięki temu zwiększamy prędkość wody w instalacji, co pozwala zerwać biofilm i osady z wewnętrznych ścianek rur. Dodatkowo w punkcie czerpalnym można stosować baterie o korpusach z małymi rurkami wewnątrz, mogącymi pomieścić ograniczoną ilość wody i pozwalającymi zwiększyć prędkość wody w korpusie samego urządzenia.

Gładkie wnętrza

Niektórzy producenci proponują wszystkie wewnętrzne elementy wybranych modeli armatury całkowicie gładkie wewnątrz i bez chropowatości, co ogranicza przywieranie biofilmu, bakterii, kamienia i ułatwia ich usuwanie. Badania przeprowadzone w czerwcu 2010 roku w laboratorium BioPI i na Wydziale Biologii na Uniwersytecie Jules Verne w Amiens wykazały, że w statycznych warunkach skażenie armatury z gładkim korpusem przez bakterię Pseudomonas Aeruginosa jest 14 razy mniejsze niż armatury z chropowatym wnętrzem. Możemy w ten sposób zagwarantować czyste wnętrza zainstalowanych urządzeń.

Odpowiednie tworzywa

Na rynku możemy znaleźć różnego rodzaju tworzywa, z których produkowane są rury, zbiorniki, złączki, wnętrza armatury, głowice, sitka wypływowe, itp. W zależności od doboru tworzywa osady wapienne będą się osadzały szybciej lub wolniej. We wnętrzach urządzeń, np. w głowicach czasowych, możemy zobaczyć tworzywa antyosadowe typu Hostaform®, które są twarde i gładkie, dzięki czemu kamień osadza się 10 razy wolniej. To znacznie ogranicza konserwację urządzeń. Jeśli dodamy do tego możliwość samooczyszczenia się głowicy podczas użycia, to maksymalnie ograniczamy ilość interwencji na danym urządzeniu i zwiększamy czas użytkowania nawet do 500 tysięcy uruchomień.

Widocznym dla użytkownika miejscem, gdzie może dostrzec osady z kamienia, jest często sitko wypływowe armatury czerpalnej. W instalacji domowej zazwyczaj bardziej starannie dbamy o zainstalowane urządzenia, natomiast w miejscach publicznych ciężko jest zadbać o każdy mały element instalacji. Rozwiązaniem jest wyjście armatury z wolnym wypływem bez sitka i jego ścianek w kontakcie z wodą. Unikamy w ten sposób stagnacji wody w elementach wewnętrznych sitka i osadzania się kamienia. Tego typu rozwiązania również produkowane są z tworzywa antyosadowego, co gwarantuje dłuższe użytkowanie bez konieczności czasochłonnego czyszczenia.

Wylewka z końcówką Biosafe

W niektórych przypadkach nie tylko sitko wypływowe jest zakamienione, ale i cała wylewka wewnątrz, co ogranicza przepływ wody. Bardzo ciężko jest wyczyścić wnętrze wylewki, zwłaszcza, że baterie posiadają dzisiaj różne kształty. Armatura z zatrzaskową wylewką idealnie wpisuje się w rozwiązanie tego problemu. Jedna wylewka ze stali nierdzewnej, która jest gładka wewnątrz, może zostać zdjęta i włożona do roztworu odkamieniającego. W tym czasie, aby nie przerywać pracy punktu czerpalnego, można założyć jednorazową wylewkę z Hostaformu®. Dzięki takiemu rozwiązaniu mamy gwarancję pozbycia się kamienia z końcowych elementów armatury.

Kamień w zbiornikach w.c.

Urządzeniami, które najbardziej kojarzą nam się z zakamienioną instalacją, są zbiorniki WC do misek ustępowych. Woda w nich przez większość czasu pozostaje w stagnacji. Osady wapienne osiadają na dnie zbiornika oraz na uszczelkach, które w szybszym czasie się zużywają i powodują niechciane przecieki. Są one jedną z głównych przyczyn marnotrawienia wody w instalacji. Alternatywą dla zbiorników były automaty spłukujące typu Tajfun.

Jednak nikt ich nie wspomina zbyt ciepło ze względu na hałas i uderzenia hydrauliczne. W dzisiejszych czasach producenci udoskonalili to rozwiązanie i istnieją zawory do spłukiwania bezpośredniego, które korzystają z ciśnienia wody z instalacji do opłukania miski ustępowej. Uderzenia hydrauliczne nie są już problemem, dzięki zastosowaniu powolnego, czasowego zamknięcia. Urządzenia nie wymagają tak częstej konserwacji, jak w przypadku zbiorników, gdyż woda nie pozostaje w stagnacji, a strumień wody jest silny i zrywa ewentualne osady.

W zależności od regionu jakość wody oraz zawartość soli wapnia i magnezu może być inna. Powinna jednak odpowiadać parametrom i wymaganiom określonym w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Niestety w niektórych miejscach osady wapienne potrafią być zmorą każdej instalacji. W takiej sytuacji należy przewidzieć różne rozwiązania, aby ochronić instalację i urządzenia na niej zainstalowane. Na pewno taka inwestycja szybko się zwróci. Natomiast my zyskujemy ograniczoną do niezbędnego minimum konserwację, wydłużony czas użytkowania, brak konieczności wymiany sprzętu oraz czystą wodę bez chorobotwórczych mikroorganizmów.

Katarzyna Dziedziulo

Fot. z arch. Delabie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij