Gdy nie można odprowadzić ścieków sanitarnych z budynku do odbiornika w sposób grawitacyjny, stosuje się wtedy urządzenia zwane pompowniami ścieków (przydomowe pompownie ścieków): odbiornikiem dla ścieków surowych jest kanalizacja, zbiornik bezodpływowy (szambo) lub zbiornik przydomowej oczyszczalni, a w przypadku cieczy oczyszczonych – układ rozsączania w gruncie bądź inny odbiornik, np. rów lub ciek wodny.

Przydomowa pompownia ścieków to element układu kanalizacyjnego, który stosowany jest wszędzie tam, gdzie nie ma możliwości odprowadzenia ścieków całkowicie grawitacyjnie. Pompownia może znajdować się w budynku lub zaraz przy nim, ale również za zbiornikiem przydomowej oczyszczalni ścieków. W skład pompowni wchodzą: komora pompowni oraz pompa lub pompy wraz z układem hydraulicznym i sygnalizacyjnym. Pompownia działa na takiej zasadzie, że gdy dopływające do niej z budynku ścieki po osiągnięciu zadanego stopnia napełnienia komory są przetłaczane dalej – w zależności od zapotrzebowania dla danego obiektu – na wyższy poziom lub odległość, która może dochodzić nawet do kilkudziesięciu metrów.

Przydomowe pompownie ścieków – pompownie zewnętrzne

Pompownia może transportować surowe ścieki do kanalizacji, która przebiega w pobliżu posesji, ale na poziomie uniemożliwiającym wykonanie tego grawitacyjnie. Może również współpracować ze zbiornikiem bezodpływowym lub z przydomową oczyszczalnią ścieków: przenosić do oczyszczalni ścieki surowe spływające grawitacyjnie z domostwa lub pompować oczyszczone ścieki do układu rozsączania.

Jeżeli jesteśmy jeszcze na wstępnym etapie planowania inwestycji i istnieje taka możliwość, to najkorzystniejszym rozwiązaniem jest zastosowanie pompowni za osadnikiem gnilnym lub zbiornikiem biologicznej oczyszczalni ścieków, gdyż wówczas pompownia ma do czynienia ze ściekami oczyszczonymi biologicznie (np. przy systemach SBR) lub podczyszczonymi w komorach osadnika, gdzie w procesach flotacji i sedymentacji ścieki zostają pozbawione zanieczyszczeń o gęstości mniejszej i większej niż gęstość wody. Pompownia nie musi być wówczas wyposażona w pompę z rozdrabniaczem – przynosi to oszczędności przy zakupie, a także eksploatacji, ponieważ zmniejsza ryzyko awarii pompy oraz powstania niedrożności rurociągu.

Pompownie montowane poza budyniem mogą również należeć do większego układu tzw. kanalizacji ciśnieniowej, której praca polega na odpompowywaniu do np. miejskiej oczyszczalni ścieków rurociągami o małej średnicy, co przynosi wymierne oszczędności inwestycyjne. W takich rozwiązaniach stosuje się pompy próżniowe.

Przydomowe pompownie ścieków – komora

Komora pompowni może być wykonana z różnych materiałów: betonu lub tworzyw sztucznych, ale najpopularniejsze w ostatnim czasie są produkty tworzywowe, najczęściej z polietylenu LDPE lub HDPE lub żywic. Na rynku dostępne są już kompletne urządzenia wyposażone w pompy i pozostałe elementy niezbędne do pracy urządzenia.

Przykładowa pompownia wewnętrzna: komora wykonana z PE, wyposażona w niezbędne elementy.

Norma PN-EN 752-4:2001 wskazuje, aby w projektach dotyczących systemów kanalizacyjnych dla budynków indywidualnych, gdzie odpływy posiadają charakter nieregularny, do obliczeń stosować maksymalne wartości natężenia przepływu.

Dokładne określenie ilości ścieków dopływających do pompowni ścieków jest bardzo istotne pod kątem czysto eksploatacyjnym i co za tym idzie – również ekonomicznym. Zaprojektowanie zbyt dużej komory przepompowni może skutkować długim czasem przetrzymania ścieków, a to powoduje zagniwanie i problem w postaci nieprzyjemnych zapachów. Natomiast dobór zbyt małej pojemności może spowodować wzrost kosztów użytkowania – częstsza praca pompy, która prowadzi do jej mniejszej żywotności oraz większych kosztów zużywanej energii elektrycznej.

Komora powinna umożliwiać zgromadzenie ścieków dopływających do niej przez co najmniej jedną dobę na wypadek awarii pompy. Przy określaniu pojemności komory należy brać pod uwagę nie tylko aktualną liczbę mieszkańców, ale również ewentualne ich zmiany, które mogą nastąpić w najbliższym czasie.

Cenną cechą komory pompowni jest jej odpowiednio wyprofilowane dno umożliwiające pobór przez pompę prawie całej objętości ścieków. Zapobiega to przetrzymywaniu ścieków i ich zagniwaniu w zbiorniku pompowni.

Przydomowe pompownie ścieków – pompa

Dobór pompy często jest dokonywany przez producenta lub dostawcę pompowni. W katalogach producentów pojawiają się konkretne modele pomp przypisane konkretnym pompowniom. Ogranicza to inwestora pod kątem optymalnej pompy, gdyż wiele czynników ma wpływ na to, jaka konkretnie pompa ma zostać użyta. Dlatego przy wyborze rozwiązania należy brać pod uwagę nie tylko pojemność komory, ale także rodzaj i parametry pompy. Pierwsze pytanie to, jakie ścieki będzie dana pompa pompować? Jeśli np. ścieki surowe, to potrzebny jest model z rozdrabniaczem.

Pompa wirowa ze stali nierdzewnej ze zintegrowanym wyłącznikiem pływakowym.

Fot. 1. Pompa wirowa ze stali nierdzewnej ze zintegrowanym wyłącznikiem pływakowym.

Najważniejsze parametry pracy pompy to wydajność i wysokość podnoszenia. Te parametry pozwalają określić, czy pompa jest dostatecznie „mocna” dla danego przypadku. Prędkość przepływu ma znaczenie dla rurociągów, szczególnie dla tych prowadzących ścieki surowe. Zbyt mała prędkość może bowiem powodować odkładanie się osadów we wnętrzu rur oraz ich zatykanie. Dla dużych przepływów należy przewidzieć również studzienki rozprężne. Najpopularniejsze pompy stosowane do opisywanych celów to pompy wirowe.

Przeciętny okres życia pompy wirowej to około 10-15 lat; na żywotność pompy ma jednak wpływ jej eksploatacja, np. rodzaj ścieków, które przepływają przez pompę. Przy istotnych budynkach, takich jak np. szpitale, projektuje się dwie pompy o takich samych parametrach, aby zabezpieczyć układ przed problemami związanymi z awarią. Pompy uruchamiane są naprzemiennie – ten zabieg przedłuża ich żywotność.

Pompownie wewnętrzne

Pompownie wewnętrzne to relatywnie niewielkie urządzenia do montażu pod podłogą najniższej kondygnacji budynku. Dopływające do takiej pompowni ścieki zostają odprowadzone poza budynek. Pompownie te zwykle wyposażone są we wpusty podłogowe, by mogły odbierać również wodę spływającą po powierzchni podłogi danego pomieszczenia. Budowa takich urządzeń daje wysoki komfort ich użytkowania, gdyż zaizolowana akustycznie pompa nie generuje uciążliwych dźwięków, natomiast całość urządzeń ukryta jest pod podłogą i w żaden sposób nie wpływa na korzystanie z pomieszczenia.

Pompownia zintegrowana

Niektóre przydomowe oczyszczalnie ścieków występują w opcji wyposażonej w zintegrowaną pompownię. Budowa takiego urządzenia polega na tym, iż np. w komorze biologicznej oczyszczalni SBR zawieszona jest pompa, dzięki której nie potrzeba już osobnej pompowni poza oczyszczalnią – stanowi to niewątpliwą oszczędność w kosztach inwestycji. Pompa, po zakończonej fazie sedymentacji w komorze reaktora biologicznego, uruchamiana jest przez sterownik. Powoduje to wypompowywanie wyłącznie oczyszczonych ścieków bez osadu czynnego lub/oraz obumarłych bakterii.

Montaż pompowni

Podczas montażu przydomowej pompowni ścieków należy przestrzegać zasad zawartych w dostarczonych wraz z urządzeniem instrukcjach producentów. Szczególnie należy zwrócić uwagę na wymagane wielkości ziaren podsypki i obsypki komory, szczelne podłączenia przewodów, prawidłowe ułożenie pływaków i innych czujników poziomu oraz zabezpieczenie komory przed wyporem – o ile istnieje zagrożenie wyporu związane z możliwością występowania na działce wysokiego poziomu wód gruntowych, nawet krótkotrwałego. Bardzo istotne jest też zabezpieczenie pompowni przed przepływem zwrotnym. Niedopuszczalne jest doprowadzenie do pompowni ścieków sanitarnych, również wody deszczowej spływającej z dachów i terenów utwardzonych.

Eksploatacja

Jeżeli podczas eksploatacji nie wystąpią awarie wynikające z przyczyn niezależnych, np. spowodowane błędami w produkcji pompy lub błędami w doborze lub instalacji, to przepompownie powinny pracować bezawaryjnie wiele lat, oczywiście przy założeniu, że użytkownicy będą przestrzegać zasad i zaleceń podanych przez producenta. Szczególnym zagrożeniem dla pomp są dopływające do komory ścieki niosące ze sobą piasek, żwir, gruz, substancje chemiczne (rozpuszczalniki, farby, oleje), szmaty, watę, chusteczki nawilżone (!), podpaski, patyczki do uszu, resztki pokarmów (np. kości) itp. Wszystkie te elementy mogą być przyczyną awarii lub nieprawidłowego działania układu. Dobrą praktyką każdego użytkownika jest poddawanie pompowni regularnym przeglądom i serwisom. Szybkie wykrycie nieodpowiedniej eksploatacji, a w konsekwencji zmiana sposobu użytkowania urządzenia mogą spowodować przeciwdziałanie usterkom i poważnym uszkodzeniom.

Mariusz Piasny

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij