Preparaty poślizgowe w instalacjach kanalizacyjnych i wodociągowych

Większość wewnętrznych instalacji kanalizacyjnych łączona jest za pomocą połączeń kielichowych. Aby ułatwić montaż i późniejszą pracę instalacji rurowej, konieczne jest użycie specjalnego środka poślizgowego na etapie montażu.

Wiele lat temu kielichy rur z tworzyw sztucznych wyposażone były w uszczelki gumowe (o-ringi) o przekroju kołowym, które podczas montażu instalacji bardzo często wysuwały się z gniazda kielicha. Aby ułatwić sobie składanie poszczególnych rur i złączek w kielichach, stosowano rożnego rodzaju substancje poślizgowe. Było to mydło, płyn do mycia naczyń, szampon do włosów, pasta BHP, olej, a nawet pokost, który służył na budowie do impregnowania pakuł konopnych w połączeniach gwintowanych rur stalowych. Najbardziej „niebezpiecznym” preparatem dla uszczelek był pokost oraz pasta BHP.

Po kilkuletniej eksploatacji instalacji z uszczelkami posmarowanymi pokostem preparat ten rozpuszczał uszczelki gumowe, które przyklejały się do ścianek przewodów kanalizacyjnych. Instalacja zaczynała przeciekać. Rozebranie takiej kanalizacji lub obrócenie kolan i trójników podczas prac remontowych było bardzo trudne. Obrót trójnika na pionie był możliwy tylko za pomocą klucza łańcuchowego lub skórzanego. Obrócenie rury lub złączki za pomocą rąk było niemożliwe do wykonania. Prawie w każdym przypadku kończyło się to zniszczeniem uszczelek rozpuszczonych przez pokost.

Drugim takim niebezpiecznym preparatem, którym pokrywano końce rur i powierzchnie uszczelek, była bardzo popularna na budowie pasta BHP do mycia rąk (bez ścierniwa w mikrogranulkach). Pasta w swoim składzie zawierała szkodliwe dla zdrowia substancje, jak np. etoksylowane alkohole (w przypadku rur kanalizacyjnych nie ma to dużego znaczenia), ale już w przypadku instalacji wodociągowych ma bardzo istotne znaczenie. Pasta potrafi czasem rozpuszczać powierzchnie uszczelek gumowych. Sama pasta posiada w swoim składzie związki, które zmywają z rąk nawet smołę oraz lepik! Niewielka ilość preparatu zawsze pozostaje między uszczelką a rurą (pomiędzy bosym końcem a kielichem) i właśnie tam uszczelka szybko parcieje i ulega zniszczeniu.

Pasta do mycia rąk pozostawiona w tym miejscu powoduje, że po pewnym czasie połączenie zaczyna przeciekać. W przypadku rur kanalizacyjnych umieszczonych w gruncie przecieków nie widać. Gorzej, jeśli są to przewody wewnątrz budynku. Tam przecieki na pewno będą widoczne. Stosowanie kiedyś tych pseudopreparatów poślizgowych nie pozwalało na wykonanie w sposób prawidłowy kompensacji między kielichem a bosym końcem rury. Dzisiaj do uszczelniania połączeń kielichowych stosuje się uszczelki wargowe (jedno- lub dwuwargowe z pierścieniem rozprężnym).

Wydłużenia termiczne rur kanalizacyjnych

Długie odcinki przewodów kanalizacyjnych (w szczególności piony) wydłużają się i kurczą na skutek zmian temperatury powietrza oraz przepływającej wody. Przewody kanalizacyjne powinny być zamocowane tuż pod kielichem, natomiast bosy koniec rury nie powinien być do końca wciśnięty do kielicha. Niestety wielu instalatorów tak robi. Po wciśnięciu do gniazda kielicha (do oporu) bosego końca rury należy go wycofać z kielicha o kilka milimetrów. Pozwoli to na swobodną kompensację przewodów wewnątrz kielicha.

Brak takiej kompensacji może doprowadzić do deformacji całego pionu, a w skrajnym wypadku do pęknięcia kielichów w dolnych kondygnacjach. Zdarza się, że podczas spuszczania wody do pionu słychać w mieszkaniu naprężenia powstające na rurociągu. Takie „pykanie” w rurach to nic innego jak skutek wydłużeń termicznych. Aby umożliwić swobodną pracę przewodów kanalizacyjnych, należy stosować specjalne, dedykowane do instalacji preparaty poślizgowe do uszczelek.

Preparaty poślizgowe do uszczelek gumowych

Pasta stosowana jest podczas montażu rur i kształtek kanalizacyjnych z tworzyw sztucznych łączonych za pomocą uszczelek. Dzięki swym bardzo dobrym właściwościom smarującym ułatwia łączenie poszczególnych elementów instalacji, a także ich późniejszy demontaż. Wydłuża żywotność uszczelek gumowych. Preparat zapewnia poślizg podczas montażu rur oraz kształtek kanalizacyjnych za pomocą uszczelek, co minimalizuje ryzyko uszkodzenia elementów w czasie mocowania – nie pękają oraz nie wyginają się.

Pastę rozprowadza się palcem po powierzchniach trących, bez konieczności stosowania skomplikowanych narzędzi. Nie zalecam smarowania całej powierzchni uszczelek, gdyż może to doprowadzić do wyskoczenia uszczelki z gniazda w kielichu. Pasta wykorzystywana jest zarówno przez profesjonalnych instalatorów w czasie montowania całych instalacji, jak i przez zwykłych majsterkowiczów podczas drobnych prac naprawczych.

Na naszym rynku jest kilku producentów profesjonalnych środków poślizgowych do uszczelek. Każdy instalator, który dba o jakość swoich robót, powinien posiadać w swojej torbie narzędziowej tego typu lubrykant, zważywszy, że nie jest to duży wydatek. Jeden z producentów oferuje środek poślizgowy z silikonem do rur PCV. Preparat jest niezwykle wydajny, zapewnia doskonały poślizg przy łączeniu rur i kształtek z PCV.

W swoim składzie zawiera on olej silikonowy, dzięki czemu konserwuje uszczelki i pozwala na łatwy demontaż połączeń po latach eksploatacji. Preparat jest mrozoodporny nawet do -30ºC. Konfekcjonowany jest w wielu różnych objętościach, od bardzo poręcznych opakowań z zamykanym dozownikiem o masie 150 do 3000 g. Inna wersja tego preparatu to pasta poślizgowa do studni betonowych. Dzięki niej ilość pękniętych kielichów i zniszczonych uszczelek spada do zera. Środek poślizgowy do rur betonowych może być stosowany w każdych warunkach pogodowych. Optymalna temperatura to od -10 do +50°C.

Preparat oferowany jest w opakowaniach o objętości 3 kg i nadaje się do smarowania rur betonowych. Producent nie zapomniał również o rurach kamionkowych. Do ich smarowania przeznaczona jest specjalna pasta w 3 kg opakowaniach. W ofercie znajduje się również pasta poślizgowa do wszystkich rodzajów rur. Niestety nie jest ona mrozoodporna. Wszystkie preparaty posiadają atest PZH.

Preparaty poslizgowe Swierszcz235-2OK

Inny producent tego typu substancji posiada w swoim asortymencie specjalne pasty i aerozole. Jego preparaty również ułatwiają montaż rur z tworzyw sztucznych i jednocześnie zabezpieczają uszczelki gumowe i o-ringi przed starzeniem. Większość produktów tego producenta wykonana jest z wysokiej jakości oleju silikonowego. Produkty wykonane są na bazie mydła i nie zawierają silikonu. Pasta taka ułatwia poślizg i znacznie zmniejsza współczynnik tarcia podczas łączenia muf plastikowych. Pasta posiada śnieżnobiały kolor, delikatny cytrynowy zapach i ma neutralne pH. Pasty różnią się kolorem w zależności od przeznaczenia. Są odporne na temperatury ujemne. Wersja specjalna tego produktu jest plastyczna nawet w temperaturze -30ºC.

Preparaty w sprayu/aerozolu wykonane są z czystego oleju silikonowego. Nie zawierają żadnych rozpuszczalników ani innych środków chemicznych, dzięki temu nie zagrażają warstwie ozonowej. Podobne zastosowanie ma aerozol silikonowy wykonany z wysokogatunkowego oleju silikonowego. Jest on bardzo efektywny i ekonomiczny w użyciu. W swoim składzie nie zawiera żadnych rozpuszczalników ani innych środków chemicznych.

Smary silikonowe

Wśród wielu instalatorów panuje przekonanie, że o-ringi można smarować wazeliną techniczną. Nie polecam tego rozwiązania, bo przecież część z tych wyrobów gumowych nich nie jest odporna na oleje, w tym mineralne. Jeśli więc nie wiemy, czy mamy do czynienia z o-ringami olejoodpornymi, to najlepszym i bezpiecznym rozwiązaniem dla gumy będzie posmarowanie ich smarem silikonowym. Idealnym preparatem jest w tym wypadku silikon w sprayu. Są też produkowane specjalne smary do smarowania o-ringów, które powodują ich pęcznienie, zapewniając tym samym lepsze wypełnienie chronionej powierzchni.

Smary silikonowe doskonale sprawdzają się podczas montażu elementów armatury wyposażonych w o-ringi i uszczelki płaskie. W swej pracy zawodowej w laboratorium bardzo często używam tego typu smaru do zabezpieczania uszczelek (o-ringów) przed skręceniem w gniazdach. Niewielka ilość tego preparatu znacznie ułatwia wprowadzenie uszczelek stożkowych do gniazd w połączeniach elementów składowych syfonów kanalizacyjnych. Podczas skręcania nakrętek syfonu dobrze jest też pokryć powierzchnię gwintu preparatem poślizgowym. Ułatwi to jego późniejsze rozkręcenie bez używania kleszczy. Wystarczy wówczas rękawica gumowa na dłoni, aby rozkręcić połączenie.

Preparaty poślizgowe – nie do mieszaczy!

Bardzo często dostaję pytania, czy nie posiadam smaru do mieszaczy ceramicznych w bateriach. Niestety smar ten jest bardzo trudno osiągalny. Posiadają go jedynie serwisanci baterii. Smary opisane powyżej nie nadają się do smarowania płytek mieszaczy ceramicznych, gdyż bardzo szybko zostaną wypłukane. Do tego celu przeznaczone są specjalne bardzo gęste smary silikonowe o konsystencji zimnego masła i o kolorze wazeliny kosmetycznej. Szkoda że nie ma ich w sprzedaży detalicznej.

Andrzej Świerszcz

Fot. z arch. Agam

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij